Rijksmonumentenregister · Netherlands
Fort, vesting en -onderdelen, Betonnen werken bij het werk aan de Bakkerskil Werkendam (Altena 30)
Werkendam, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Fort, vesting en -onderdelen
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Betonnen werken bij het werk aan de Bakkerskil Werkendam (Altena 30)
- Place
- Werkendam
- Municipality
- Altena
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.80261, 4.91731
- Part of complex
- 531989
- Monument number
- 531994
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Zeelandiae Comitatus" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 84.
NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE
Inleiding
UITWATERINGSSLUIS / INUNDATIESLUIS / DAMSLUIS / DUIKER (noord) als waterbouwkundig onderdeel van het inundatiestelsel in het zuidwestelijk deel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. De sluis bevindt zich circa 1300 meter ten noorden van het fort Werk aan de Bakkerskil in de slinger in de Schenkeldijk tussen de Schans en de Den Dekkerweg. Het verdedigingssysteem van de Nieuwe Hollandse Waterlinie was in de eerste plaats gebaseerd op het gecontroleerd onder water zetten van (grote) terreinoppervlakken. Gecontroleerde inundatie vergde een ingenieus systeem van waterwerken, zoals sluizen, stuwen en kanalen, waarmee het noodzakelijke peil snel en binnen nauwe grenzen gesteld en gehandhaafd kon worden. Er werden vele verschillende typen sluizen toegepast, afhankelijk van de plaats waar ze in het systeem functioneerden. Soms werden reeds bestaande scheepvaart-, uitwaterings- of keersluizen gebruikt, maar ook zijn er vele nieuwe gebouwd of bestaande (sterk) aangepast. Tot de laatste categorie behoorde een enkele honderden meters noordelijk van het Werk aan de Bakkerskil in de (Oost) Schenkeldijk gelegen uitwateringssluis. Dit sluisje kreeg tevens een functie als onderdeel van de inlaat van water in het moeilijk te inunderen Land van Altena en als damsluis, waarmee een gestelde inundatie op gewenst peil kon worden gehandhaafd. De uitwateringssluis in de (Oost) Schenkeldijk kon ook fungeren als uitlaat van de Werkensche Boezem wanneer het water in de Bakkerskil lager stond dan dat in de boezem; hiertoe was de sluis voorzien van een stel naar de Bakkerskil openende puntdeuren.
Omschrijving
UITWATERINGSSLUIS / INUNDATIESLUIS / DAMSLUIS / DUIKER (noord) in de slinger in de Schenkeldijk tussen de Schans en de Den Dekkerweg. Als omstreeks 30 meter lange duiker uitgevoerde uitwateringssluis, inundatiesluis en damsluis, met schotbalkenvoorzieningen en van oorsprong (vermoedelijk) een of twee schuiven. De toppen van de fronten liggen aan weerszijden circa 10 meter buiten de dijkkruin en komen uit op sloten. De fronten liggen enkele meters beneden de kruin van de dijk. Aan de oostzijde is de duiker recht gesloten, terwijl de koker hier is voorzien van onder een hoek van circa 450 dalende vleugels. Aan de westzijde vergelijkbare, maar mogelijk iets kortere vleugels.
Waardering
De UITWATERINGSSLUIS / INUNDATIESLUIS / DAMSLUIS / DUIKER (noord) in de Schinkeldijk tussen de Schans en de Den Dekkerweg is van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.
* Architectuurhistorische waarden, in het bijzonder als uiting van een aan de militair-strategische bouwkunde gerelateerde bebouwing, die gebaseerd is op het systeem van inundatie en accesverdediging.
Het betreft hier een aan de militair-strategische bouwkunde gerelateerde uiting van historische waterbouwkunde, in de vorm van een duiker met verschillende functies.
* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.
* Het onderdeel is tamelijk gaaf bewaard omdat de hoofdvorm, de bouwkundige detaillering, en aanpassing aan de functie als inundatie- en damsluis van de duiker goed herkenbaar zijn gebleven.
* Het onderdeel is representatief (karakteristiek) omdat het goed herkenbaar de vroegere functie ten behoeve van de Nieuwe Hollandse Waterlinie laat zien.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 84.
NEW DUTCH WATERLINE
Introduction
OUTLET SLUICE / INUNDATION SLUICE / DAM SLUICE / CULVERT (north) as a water engineering component of the inundation system in the southwestern part of the New Dutch Waterline. The sluice is located approximately 1300 metres north of the fort Werk aan de Bakkerskil in the curve in the Schenkeldijk between the Schans and the Den Dekkerweg. The defence system of the New Dutch Waterline was primarily based on the controlled flooding of (large) land areas. Controlled inundation required an ingenious system of water works, such as sluices, weirs and canals, by means of which the necessary water level could be set and maintained quickly and within narrow limits. Many different types of sluices were used, depending on where they functioned in the system. Sometimes existing navigation, outlet or check sluices were used, but many new ones were also built or existing ones (substantially) modified. To the latter category belonged an outlet sluice located several hundred metres north of the Werk aan de Bakkerskil in the (East) Schenkeldijk. This small sluice also received a function as part of the water inlet into the difficult-to-flood Land of Altena and as a dam sluice, by means of which a set flood could be maintained at the desired level. The outlet sluice in the (East) Schenkeldijk could also function as an outlet of the Werkensche Boezem (a basin) when the water in the Bakkerskil was lower than that in the basin; for this purpose the sluice was equipped with a set of pointed gates opening towards the Bakkerskil.
Description
OUTLET SLUICE / INUNDATION SLUICE / DAM SLUICE / CULVERT (north) in the curve in the Schenkeldijk between the Schans and the Den Dekkerweg. An outlet sluice, inundation sluice and dam sluice executed as approximately 30 metres long culvert, with sluice-gate-beam provision and originally (presumably) one or two sluice gates. The tops of the fronts lie on either side approximately 10 metres outside the dike crown and open onto ditches. The fronts lie several metres below the crown of the dike. On the east side the culvert is closed straight off, while the pipe here is provided with wings descending at an angle of approximately 45 degrees. On the west side comparable, but possibly slightly shorter wings.
Valuation
The OUTLET SLUICE / INUNDATION SLUICE / DAM SLUICE / CULVERT (north) in the Schinkeldijk between the Schans and the Den Dekkerweg is of general interest on account of:
* Cultural-historical values as part of the New Dutch Waterline as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially constructed from 1815 by him, Jan Blanken and Major-Engineer Willem Offerhaus and subsequently strengthened and improved by others over approximately 125 years.
* Architectural-historical values, in particular as an expression of building related to military-strategic engineering, which is based on the system of inundation and access defence.
This is an expression of historical water engineering related to military-strategic building techniques, in the form of a culvert with various functions.
* Ensemble value and situational values as part of the New Dutch Waterline. Also on account of the functional and physical coherence with the other components of the complex.
* The component is fairly well preserved because the principal form, the structural detailing, and adaptation to the function as inundation and dam sluice of the culvert have remained clearly recognisable.
* The component is representative (characteristic) because it clearly shows the former function for the benefit of the New Dutch Waterline.
Nearby in the register
- Molen, Schans 22 AIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Betonnen werken bij het werk aan de Bakkerskil Werkendam (Altena 30)Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Het LandekeIndustrie- en poldermolenunder 1 mi
- Begraafplaats, Zuidoosten kern/De Kooi Werkendam (Altena 30)Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.