Rijksmonumentenregister · Netherlands
Fort, vesting en -onderdelen, Batterij onder Poederoijen Poederoijen (Zaltbommel 25)
Poederoijen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Fort, vesting en -onderdelen
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Batterij onder Poederoijen Poederoijen (Zaltbommel 25)
- Place
- Poederoijen
- Municipality
- Zaltbommel
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.79273, 5.06150
- Part of complex
- 531925
- Monument number
- 531929
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Hollandiae meridionalis descriptio nova" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 77.
NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE
Inleiding
BRUG als aan de keelzijde van het werk gelegen toegang tot de Batterij onder Poederoijen, uitgevoerd als (vaste) ijzeren brug. Het ophalen of verwijderen / vernietigen van bruggen is sinds de oudheid een probaat middel om indringers te weren. Niet alleen werd zo de doorgang of overtocht over een waterloop, een droge of een natte gracht of een terreindiepte belemmerd of vertraagd, maar ook moest een aanvaller zelf zorgen voor middelen om de barrière eventueel zelf te nemen. Houten bruggen waren relatief snel te vernietigen, desnoods door ze in brand te steken. Stenen en betonnen bruggen vergden een grotere en meer tijdrovende ingreep, al kon een springlading soms snel het gewenste effect sorteren. Met de komst van ijzeren bruggen - in de loop van de 19de eeuw op grote schaal toegepast in vele verschillende varianten - bleef de tweede mogelijkheid bestaan, maar verdween de eerste. Het opblazen van bruggen was kapitaalvernietiging en gebeurde alleen in uiterste noodzaak. Een manier waarop ijzeren bruggen afgesloten konden worden was die van het uitnemen of ontoegankelijk maken van (kleine) delen ervan. Bij vaste ijzeren bruggen bestond deze mogelijkheid niet, al konden wel delen van een uit houten planken bestaand wegdek worden verwijderd. De authentieke toegangsbrug van de Batterij onder Brakel is in slechte toestand blijven bestaan en is functioneel vervangen door een dam. De brug is in het restauratieprogramma van 2008 opgenomen. In 2009 was de brug nog in slechte conditie en ontoegankelijk; er waren meerdere onderdelen defect of ontbrekend, waaronder het houten wegdek en de leuningen.
Omschrijving
BRUG over de gracht aan de keelzijde van de Batterij onder Poederoijen, oorspronkelijk daterend van rond 1880. De circa 20 m lange en 4 m brede brug ligt op enkele iets uitstaande, geschoorde ijzeren jukken in H-profiel. Het houten brugdek rust op gesloten, ijzeren profielliggers. Aan weerszijden van het brugdek ongeveer 1 m hoge, ijzeren leuningen, die door middel van ijzeren staanders worden gedragen. Bruggen van dit type en ook van deze omvang zijn in de Nieuwe Hollandse Waterlinie tamelijk zeldzaam.
Waardering
De BRUG over de gracht aan de keelzijde van de Batterij onder Poederoijen is van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.
* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op en ontstond als uitvloeisel van: a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).
Het betreft hier een onderdeel van omstreeks 1880, namelijk een aan de militair-strategische bouwkunde gerelateerde uiting van de historische waterbouwkunde, namelijk een (vaste) toegangsbrug tot een klein fort.
* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.
* Het onderdeel is representatief (karakteristiek) omdat het een goed voorbeeld is van toepassing van dit type brug in een militaire situatie en het vertegenwoordigt zeldzaamheidswaarde vanwege omvang, functie en conditie (na restauratie), omdat weinig vergelijkbare bruggen zijn blijven bestaan.
* Het onderdeel is matig bewaard omdat essentiële onderdelen zijn vergaan of verdwenen, maar deze zullen bij restauratie worden vervangen en aangevuld.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 77.
NEW HOLLAND WATER LINE
Introduction
BRIDGE as access located on the gorge side of the Battery under Poederoijen, executed as a (fixed) iron bridge. The raising or removal / destruction of bridges has been a proven method since antiquity to ward off intruders. Not only did this prevent passage or crossing over a watercourse, a dry or wet ditch or a terrain depression, but also the attacker himself had to provide means to possibly take the barrier. Wooden bridges were relatively quick to destroy, if necessary by setting them on fire. Stone and concrete bridges required a greater and more time-consuming intervention, although an explosive charge could sometimes quickly achieve the desired effect. With the advent of iron bridges - extensively applied in many different variants in the course of the 19th century - the second possibility remained, but the first disappeared. Blowing up bridges was destruction of capital and only happened in extreme necessity. One way in which iron bridges could be closed was by removing or making inaccessible (small) sections of them. With fixed iron bridges this possibility did not exist, although sections of a roadway consisting of wooden planks could be removed. The authentic access bridge of the Battery under Brakel has remained in poor condition and has been functionally replaced by a dam. The bridge was included in the restoration programme of 2008. In 2009 the bridge was still in poor condition and inaccessible; there were several defective or missing components, including the wooden roadway and the railings.
Description
BRIDGE over the ditch on the gorge side of the Battery under Poederoijen, originally dating from around 1880. The approximately 20 m long and 4 m wide bridge rests on several slightly projecting, braced iron yokes in H-profile. The wooden bridge deck rests on closed iron profile beams. On either side of the bridge deck approximately 1 m high iron railings, supported by means of iron stanchions. Bridges of this type and also of this scale are fairly rare in the New Holland Water Line.
Valuation
The BRIDGE over the ditch on the gorge side of the Battery under Poederoijen is of general interest due to:
* Cultural-historical values as part of the New Holland Water Line as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially constructed from 1815 by him, Jan Blanken and major-engineer Willem Offerhaus and subsequently reinforced and improved by others over approximately 125 years.
* Architectural-historical values in particular as an expression of military-strategic building practice, based on and resulting from: a. the system of inundation and access defence (19th century), b. the race with increasingly powerful offensive means (19th century).
This concerns a component from around 1880, namely an expression related to military-strategic building practice of the historical water engineering, namely a (fixed) access bridge to a small fort.
* Ensemble value and situational values as part of the New Holland Water Line. Also due to the functional and physical coherence with the other components of the complex.
* The component is representative (characteristic) because it is a good example of application of this type of bridge in a military situation and it represents rarity value due to scale, function and condition (after restoration), because few comparable bridges have been preserved.
* The component is moderately preserved because essential components have deteriorated or disappeared, but these will be replaced and supplemented upon restoration.
Nearby in the register
- Fort, vesting en -onderdelen, Batterij onder PoederoijenFort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Bomvrij militair object, Batterij onder Poederoijen Poederoijen (Zaltbommel 25)Bomvrij militair objectunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Tussenstelling aan de Nieuwendijk ZaltbommelFort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Tussenstelling aan de Nieuwendijk ZaltbommelFort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.