Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kazemat, Betonnen werken en sluis Lekkanaal Nieuwegein
Nieuwegein, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kazemat
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Betonnen werken en sluis Lekkanaal Nieuwegein
- Place
- Nieuwegein
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.01985, 5.11349
- Part of complex
- 531577
- Monument number
- 531580
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesNationaal Archief, the NetherlandsDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1637 map "The Bishoprick of Ultraiectum. Ultraiectum Dominium" (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 53. Mitrailleurkazemat.
NIEUWE HOLLANDSE WATERLINIE
Inleiding
MITRAILLEURKAZEMAT als toegevoegd onderdeel van de verdediging van het Lekkanaal en bijbehorende sluiswerken. De mitrailleurkazemat langs het Lekkanaal is geheel aan het zicht onttrokken door een met gras begroeide aardlaag. Tussen 1928 en 1935 verscheen in een aantal delen het Voorschrift Inrichten Stellingen no. 77 (V.I.S.). Deze boekwerken zijn ontstaan uit de wens tot standaardisering van de bouw van gewapend betonnen (groeps)schuilplaatsen en gevechtsopstellingen, waar het tot dan toe aan ontbrak. De voorschriften waren bedoeld voor de bouw van stellingen in oorlogsomstandigheden, door de troepen zelf. Voor vredestijd zou de genie andere ontwerpen maken. Omdat het V.I.S. was bedoeld voor onervaren dienstplichtige militairen, waren de ontwerpen van de kazematten zo eenvoudig mogelijk, met rechthoekige vormen. Er werden verschillende bouwmogelijkheden per kazemattype gegeven, die aangepast konden worden aan de (oorlogs)omstandigheden waaronder gebouwd moest worden. Ook het weerstandsvermogen kon per bouwwerk verschillen, zijnde W 12-15, W 15-21 of W 21-28. Het eerste boekwerk van de V.I.S. was deel VII, Bouw van zware gewapend betonnen schuilplaatsen. Het gold vanaf de datum van verschijnen als norm voor de gehele Nederlandse krijgsmacht. In tegenstelling tot hetgeen door de titel wordt gesuggereerd handelt deel VII voornamelijk over gevechtsopstellingen. Schuilplaatsen betreffen slechts twee van de tien voorbeeldontwerpen. De voorschriften uit het V.I.S. waren sterk theoretisch van aard of gebaseerd op kennis en ervaringen uit de buurlanden en de Eerste Wereldoorlog. Er waren vanuit militaire kring dan ook verschillende kritische geluiden te horen, zowel over de gezondheidsrisico's van de manschappen als in tactisch-technisch opzicht. Pas nadat een aantal V.I.S.-kazematten (in vredestijd) was gebouwd, kwam er een oefenkazemat tot stand, bedoeld voor de opleiding van bedienend personeel. Dit leidde tot enkele aanpassingen van de reeds gebouwde werken. Vrijwel alle V.I.S. kazematten zijn gebouwd aan nieuwe of verbeterde accessen in het Oostfront Vesting Holland, in totaal 34 exemplaren.
Omschrijving
MITRAILLEURKAZEMAT, daterend uit 1936 en gebouwd als een kazemat met twee flankerende schietgaten. De flankerende kazemat is gelegen aan de oostoever van het Lekanaal, zuidelijk van de Schalkwijkse Wetering en de schutsluis. De kazemat bestaat uit een gewapend betonnen constructie van één bouwlaag. Het interieur bevat twee verblijfsruimten, alsmede twee gevechtsruimten met opstelplaats voor mitrailleurs voor flankerend vuur. De nu onzichtbare gevel- en schietgatopeningen waren standaard voorzien van stalen kozijnen, dito deuren en luiken. Als kazemat met twee gevechtsruimten en twee schietgaten vertegenwoordigt het werk zeldzaamheidswaarde.
Waardering
De MITRAILLEURKAZEMAT is van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende meer dan 125 jaar is versterkt en verbeterd.
* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op:
a. het systeem van inundatie en accesverdediging (19de en 20ste eeuw);
b. de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (20ste eeuw);
c. het systeem van 'levende' veldversterking in de diepte (20ste eeuw).
Het onderdeel is een zeldzaam voorbeeld van een betonnen kazemat met twee flankerende schietgaten die ter verdediging van waterwerken in het Interbellum is toegevoegd aan de bestaande defensie middelen.
* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.
* Het onderdeel is vermoedelijk tamelijk gaaf bewaard, maar is door de later aangebrachte gronddekking nu niet of nauwelijks herkenbaar in het veld.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 53. Machine Gun Casemate.
NEW HOLLANDIC WATERLINE
Introduction
MACHINE GUN CASEMATE as an added component of the defence of the Lek Canal and associated sluice works. The machine gun casemate along the Lek Canal is entirely hidden from view by a grass-covered earth layer. Between 1928 and 1935, the Regulation for the Arrangement of Positions no. 77 (V.I.S.) appeared in a number of volumes. These works arose from a desire to standardise the construction of reinforced concrete (group) shelters and combat positions, which had previously been lacking. The regulations were intended for the construction of positions in wartime conditions, by the troops themselves. For peacetime, the engineers would make other designs. Because the V.I.S. was intended for inexperienced conscript soldiers, the designs of the casemates were as simple as possible, with rectangular forms. Various construction possibilities were provided for each casemate type, which could be adapted to the (wartime) conditions under which construction had to take place. The resistance capacity could also vary per structure, being W 12-15, W 15-21 or W 21-28. The first volume of the V.I.S. was part VII, Construction of Heavy Reinforced Concrete Shelters. It served from the date of publication as a standard for the entire Dutch armed forces. Contrary to what the title suggests, part VII deals mainly with combat positions. Shelters are covered in only two of the ten model designs. The provisions of the V.I.S. were highly theoretical in nature or based on knowledge and experience from neighbouring countries and the First World War. There were therefore various critical voices from military circles, both regarding the health risks to personnel and in tactical-technical terms. Only after a number of V.I.S. casemates (in peacetime) had been constructed did a training casemate come into being, intended for the training of operating personnel. This led to some modifications of the already built works. Almost all V.I.S. casemates were built at new or improved accesses in the Eastern Front Fortress Holland, thirty-four examples in total.
Description
MACHINE GUN CASEMATE, dating from 1936 and built as a casemate with two flanking gun ports. The flanking casemate is located on the east bank of the Lek Canal, south of the Schalkwijkse Wetering and the sluice. The casemate consists of a reinforced concrete structure of one storey. The interior contains two living quarters, as well as two combat rooms with positions for machine guns for flanking fire. The now invisible facade and gun port openings were standardly provided with steel window frames, likewise doors and shutters. As a casemate with two combat rooms and two gun ports, this work represents rarity value.
Valuation
The MACHINE GUN CASEMATE is of general importance because of:
* Cultural-historical values as part of the New Hollandic Waterline as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially from 1815 realised by him, Jan Blanken and Major-Engineer Willem Offerhaus, and subsequently by others strengthened and improved for more than 125 years.
* Architectural-historical values in particular as an expression of military-strategic construction science, which is based on:
a. the system of inundation and access defence (19th and 20th century);
b. the race with increasingly powerful offensive means (20th century);
c. the system of 'living' field fortification in depth (20th century).
The component is a rare example of a concrete casemate with two flanking gun ports added during the Interwar period to defend water works as an addition to the existing defence means.
* Ensemble value and situational values as part of the New Hollandic Waterline. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex.
* The component is presumably fairly well preserved, but is now little or hardly recognisable in the field due to the earth covering applied later.
Nearby in the register
- Fort, vesting en -onderdelen, Betonnen werken en sluis Lekkanaal NieuwegeinFort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Betonnen werken en sluis Lekkanaal NieuwegeinFort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Betonnen werken en sluis Lekkanaal NieuwegeinFort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Prinses BeatrixsluisWaterkering en -doorlaatunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.