TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

zwembad De Papiermolen

Groningen, Groningen, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Sport en recreatie
Category
onroerend gebouwd
Built
1949 - 1955
Address
Papiermolenlaan bij 3, 9721 GR Groningen
Place
Groningen
Province
Groningen
Country
Netherlands
Coordinates
53.20315, 6.57006
Part of complex
531515
Monument number
531517

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

3 historical maps cover this location, the earliest the 1914 map "Bevordering van den aanleg van een locaalspoorweg van Winsum naar Zoutkamp en machtiging tot het aangaan van een overeenkomst betreffende de exploitatie van den locaalspoorweg Sauwerd-Roodeschool en den aanleg en de exploitatie van de locaalspoorwegen Winsum-Zoutkamp en Roodeschool-Delfzijl/Appingedam" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Omschrijving

De Papiermolen telt vijf baden die in U-vorm om een middenterrein zijn geschikt. De gezamenlijke vorm van deze baden verwijst naar het residu van de Helperlinie aan de zuidzijde van de stad Groningen. De verschillende baden staan in onderlinge verbinding, het bouwmateriaal is gewapend beton. Het diepe bad of wedstrijdbad (50 x 20 meter) telt zes betonnen startblokken aan de zuidzijde, alle met een volgnummer (1-6). Het wedstrijdbad heeft aan de westkant een diepe uitleg in verband met drie daar opgestelde duikplanken/-torens, alle van gewapend beton en voorzien van een stalen trap met balustrade. Ten zuiden van het wedstrijdbad staan drie identieke, negenzijdige zitelementen van beton in de kleuren rood en wit. Aan de westkant is een instructiebaan, waarlangs een verdiept perron loopt zodat een zweminstructeur op gelijke hoogte met de zwemmer kan staan en via patrijspoorten de zwembewegingen onder water kan volgen. Ook het ondiepe bad is voorzien van patrijspoorten. Hiertussen ligt het halfdiepe bad. De scheiding tussen de drie bassins is duidelijk aangegeven door twee betonnen boogbruggen met traptreden en metalen leuningen. Tussen het diepe en halfdiepe bassin was als scheiding oorspronkelijk een soort sluis van betonpalen aangebracht om te voorkomen dat een zwemmer ongemerkt in te diep water raakt(e). Dit element nam Koolhaas over uit de zwembaden in Zürich. Aan de westkant liggen het instructiebad en de kleutervijver. In de kleutervijver ligt een geel geschilderd druppelvormig eiland, het is van gewapend beton. Dit eiland is over tien boven de waterlijn uitstekende kolommen van beton stapsteensgewijs bereikbaar. Ten oosten van het kleuterbassin loopt een perron dat met betontegels is geplaveid en wordt begrensd door een slingerende, kniehoge, gemetselde bakstenen muur die is afgedekt met een rand van beton. Op deze rand staan vier buismetalen kunstwerken opgesteld, alle ajour uitgevoerd en ontworpen door Koolhaas: walvis, slang, nijlpaard en spuitgast. De slingerende lage muur sluit aan op een kamvormige betonconstructie die ter plaatse tot het midden van het bassin strekt, haaks op de badrand staat en in een cilindrische betonschacht eindigt. Naast deze betonconstructie en er pal tegenover zijn twee betonnen watertrappen geplaatst, ook elders is het kleuterbassin door middel van watertrappen ontsloten. Het kleuterbassin vertoont de vorm van een diabolo en beschikt aan de noordzijde over twee betonnen plantenbakken. Twee rechte bruggen met leuningen van gewapend beton tussen kleuterbassin en ondiep bad.

Waardering

De vijf baden van De Papiermolen met twee betonnen boogbruggen en twee rechte bruggen van beton vertegenwoordigen algemeen belang wegens:

- de cultuurhistorische waarde aangezien in de baden en in de bruggen eigentijds, modern gedachtegoed omtrent hygiëne, sociale emancipatie en vrijetijdsbesteding tot uitdrukking komt en de baden in die zin als toonbeelden voor de naoorlogse periode gelden en tevens betekenis hebben voor de geschiedenis van de zwemrecreatie;

- de betekenis voor de geschiedenis van de architectuur zoals die in de artistieke kwaliteiten i.c. de esthetische hoedanigheid van het ontwerp, de gave staat en de zeldzaamheid tot uitdrukking is gebracht;

- de stedenbouwkundige waarde want de baden en de bruggen maken onlosmakelijk deel uit van de totale aanleg van De Papiermolen;

- de stedenbouwkundige positie: in zowel functioneel als ontwerpkunstig opzicht fungeren de zwembaden als essentie en oriëntatiepunten van de aanleg terwijl de vorm en schikking van de baden een rechtstreekse verwijzing bieden naar de droge en natte historische verdedigingstructuur ter plaatse, relicten van de Helperlinie uit 1699 (ten zuiden van De Papiermolen).

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Description

De Papiermolen comprises five pools arranged in a U-shape around a central terrace. The combined form of these pools refers to the residue of the Helperlinie on the south side of the city of Groningen. The various pools are interconnected, the building material is reinforced concrete. The deep pool or competition pool (50 x 20 metres) has six concrete starting blocks on the south side, all with a sequence number (1-6). The competition pool has a deep section on the west side for three diving boards/towers positioned there, all of reinforced concrete and fitted with a steel staircase with balustrade. South of the competition pool stand three identical, nine-sided concrete seating elements in red and white. On the west side is an instruction lane, alongside which runs a recessed deck so that a swimming instructor can stand at the same level as the swimmer and observe the swimming movements underwater through portholes. The shallow pool is also fitted with portholes. Between these lies the medium-depth pool. The division between the three basins is clearly marked by two concrete arch bridges with steps and metal railings. Between the deep and medium-depth basin, as an original dividing element, a kind of lock constructed from concrete piles was installed to prevent a swimmer from inadvertently entering water that was too deep. Koolhaas adopted this element from swimming pools in Zürich. On the west side lie the instruction pool and the children's pool. In the children's pool lies a yellow-painted teardrop-shaped island, made of reinforced concrete. This island is accessible in steps via ten concrete columns protruding above the water line. East of the children's pool runs a deck which is paved with concrete tiles and is bounded by a winding, waist-high masonry wall of brick which is topped with a concrete edge. On this edge stand four tubular metal artworks, all openwork and designed by Koolhaas: whale, snake, hippopotamus and spray nozzle. The winding low wall connects to a comb-shaped concrete structure which extends from the location to the middle of the pool, stands perpendicular to the pool edge and ends in a cylindrical concrete shaft. Next to this concrete structure and directly opposite it are two concrete water stairs, and elsewhere the children's pool is also accessed by means of water stairs. The children's pool has the shape of a diabolo and has two concrete planter boxes on the north side. Two straight bridges with reinforced concrete railings between the children's pool and shallow pool.

Valuation

The five pools of De Papiermolen with two concrete arch bridges and two straight concrete bridges are of general interest because of:

- their cultural-historical value in that contemporary, modern thinking about hygiene, social emancipation and leisure is expressed in the pools and bridges, and the pools in that sense serve as exemplars for the postwar period and also have significance for the history of swimming recreation;

- their significance for the history of architecture as expressed in the artistic qualities, namely the aesthetic character of the design, the intact condition and the rarity;

- their urban planning value as the pools and bridges form an integral part of the total design of De Papiermolen;

- their urban planning position: in both functional and design terms, the swimming pools function as the essence and orientation points of the design while the form and arrangement of the pools provide a direct reference to the dry and wet historical defensive structures at the location, relics of the Helperlinie from 1699 (south of De Papiermolen).

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map