Rijksmonumentenregister · Netherlands
Fort, vesting en -onderdelen, Fortweg bij 9
Houten, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Fort, vesting en -onderdelen
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1878 - 1880
- Address
- Fortweg bij 9, 3992 LX Houten
- Place
- Houten
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.04881, 5.14655
- Part of complex
- 531128
- Monument number
- 531133
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamNationaal Archief, the NetherlandsUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
5 historical maps cover this location, the earliest the 1846 map "Kaart van de Provincie Zuid Holland (1846" (Nationaal Archief, the Netherlands).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Cluster 49.
Inleiding
BOMVRIJE SCHUILPLAATS E van een type bomvrije bouwwerken die aan drie zijden en bovenop zijn voorzien van een aarden dekking en alleen een zichtbare gevel aan de keelzijde bezitten. Met de toename van de draagwijdte van het geschut, de kracht van de inslagen van projectielen en de explosieve kracht van (brisant)granaten werd het steeds moeilijker weerstand te bieden aan aanvallen. Verzwaring van metselwerk, toepassing van schokabsorberende metselsystemen (onder meer door middel van bogen), flauwe hellingshoeken en gebogen of juist puntige vormen, gebruik van beton - en later van gewapend beton - in steeds zwaardere uitvoering, was een van de manieren om de vestingwerken bestand te houden tegen toenemende aanvalskracht. Bovendien was het aanbrengen van aarddekkingen een goed middel gebleken om de energie te absorberen of te dempen. Dit is de reden waarom vele gemetselde of betonnen werken van een aardlaag of een frontbescherming van zand of aarde zijn voorzien. Afhankelijk van de periode van ontstaan - en daarmee van de te verwachten inslagkracht van projectielen - werd van 'bomvrije gebouwen' gesproken, wanneer ze werden geacht bestand te zijn tegen een van tevoren gedefinieerd aantal inslagen van zwaar kaliber.
Omschrijving
Uit 1878-1880 stammende BOMVRIJE SCHUILPLAATS E, die is gelegen in de aarden wal tussen de flankbatterijen A en B en achter de bomvrije kazerne F. De gemetselde gevel bestaat uit een rechte muur met afgeschuinde bovenhoeken. In het midden bevindt zich een gewijzigde ingang. Oorspronkelijk bestond de ingang uit een rondboogvormige, dubbele houten deur. Thans is de deur met een betonnen latei afgesloten. Daarboven bevindt zich een drielaagse, rondboogvormige ontlastingsboog.
Waardering
De BOMVRIJE SCHUILPLAATS E van het Fort bij 't Hemeltje is van algemeen belang vanwege:
* Cultuurhistorische waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie zoals deze is ontworpen door C.R.T. Kraijenhoff en in eerste aanleg vanaf 1815 door hem, Jan Blanken en majoor-ingenieur Willem Offerhaus is gerealiseerd en daarna door anderen gedurende ongeveer 125 jaar is versterkt en verbeterd.
* Krijgshistorische waarden als onderdeel van een aaneengesloten militaire verdedigingslinie tussen de voormalige Zuiderzee en de Biesbosch. Deze bestond hoofdzakelijk uit een samenhangend systeem van inundatievelden en bijbehorende inundatiemiddelen en van schootsvelden. Dit systeem werd aangevuld met diverse, uit verschillende perioden daterende typen gebouwde of aangelegde (verdedigings)werken die dienden tot of bijdroegen aan afsluiting van niet te inunderen terreinen of andere accessen.
* Architectuurhistorische waarden in het bijzonder als uiting van de militair-strategische bouwkunde, die gebaseerd is op: - het systeem van inundatie en accesverdediging (19de eeuw), - de wedloop met de zich versterkende offensieve middelen (19de eeuw).
Het betreft hier een voorbeeld van een bomvrij bouwwerk uit de jaren 1878-1880.
* Ensemblewaarde en situationele waarden als onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Tevens vanwege de functionele en fysieke samenhang met de overige onderdelen van het complex.
* Het onderdeel is representatief (karakteristiek) omdat het een goed voorbeeld is van een bomvrij bouwwerk dat diende als schuilplaats.
* Het onderdeel is redelijk bewaard omdat het ondanks een aanpassing in architectuur en detaillering verschillende kenmerken uit de bouw- en de functionele tijd heeft behouden.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Cluster 49.
Introduction
BOMB-PROOF SHELTER E of a type of bomb-proof structures which are provided with earth covering on three sides and on top and have only a visible facade on the throat side. With the increase in range of artillery, the force of projectile impacts and the explosive power of (brisant) grenades, it became increasingly difficult to resist attacks. Reinforcement of brickwork, application of shock-absorbing masonry systems (among other things by means of arches), shallow inclines and curved or pointed shapes, use of concrete - and later reinforced concrete - in increasingly heavy execution, was one way to keep the fortification works resistant to increasing attack force. Furthermore, the application of earth coverings proved to be a good means of absorbing or dampening energy. This is the reason why many masonry or concrete works were provided with an earth layer or frontal protection of sand or earth. Depending on the period of construction - and thus the expected impact force of projectiles - the term 'bomb-proof buildings' was used, when they were considered to be able to withstand a predefined number of impacts from heavy calibre.
Description
BOMB-PROOF SHELTER E, dating from 1878-1880, which is located in the earth wall between flank batteries A and B and behind the bomb-proof barracks F. The mortared facade consists of a straight wall with chamfered top corners. In the middle is an altered entrance. Originally the entrance consisted of a round-arched, double wooden door. Now the door is closed with a concrete lintel. Above this is a three-storey round-arched relieving arch.
Valuation
The BOMB-PROOF SHELTER E of the Fort bij 't Hemeltje is of general importance because of:
* Cultural-historical values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie as designed by C.R.T. Kraijenhoff and initially realised from 1815 onwards by him, Jan Blanken and Major-Engineer Willem Offerhaus and subsequently strengthened and improved by others over approximately 125 years.
* Military-historical values as part of a continuous military defence line between the former Zuiderzee and the Biesbosch. This consisted mainly of a coherent system of inundation fields and associated inundation facilities and shooting fields. This system was supplemented with various types of built or constructed defence works dating from different periods which served to or contributed to the closure of non-inundatable terrain or other accesses.
* Architectural-historical values in particular as an expression of military-strategic building technique, which is based on: - the system of inundation and access defence (19th century), - the race with increasingly powerful offensive weapons (19th century).
This concerns an example of a bomb-proof structure from the years 1878-1880.
* Ensemble value and situational values as part of the Nieuwe Hollandse Waterlinie. Also because of the functional and physical coherence with the other components of the complex.
* The component is representative (characteristic) because it is a good example of a bomb-proof structure that served as a shelter.
* The component is reasonably well preserved because despite an alteration in architecture and detailing it has retained various features from the building and functional period.
Nearby in the register
- Fort, vesting en -onderdelen, Fortweg bij 9Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Fortweg 9Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Fortweg bij 9Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
- Fort, vesting en -onderdelen, Fortweg bij 9Fort, vesting en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.