TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Molecaten

Hattem, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Kasteel, buitenplaats
Function
Kasteel
Category
onroerend gebouwd
Address
Molecaten 1, 8051 PN Hattem
Place
Hattem
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
52.46455, 6.05276
Part of complex
530468
Monument number
530469

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries

5 historical maps cover this location, the earliest the 1636 map "Ditio Trans Isulana." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Omschrijving onderdeel 1:

HUIS MOLECATEN. In oorsprong tot in de eerste helft van de 16de eeuw teruggaand in rode baksteen opgetrokken versterkt huis op rechthoekige grondslag, onder met Oud-Hollandse pannen gedekt afgeplat schilddak. In de kelderlaag van het huis is de grondslag van het oudste huis, dat een afmeting had van 15x7 meter, herkenbaar gebleven. Het tongewelf in de kelder dateert uit de eerste helft van de 16de eeuw, evenals het metselwerk tot aan de bovenzijde van de vensters aan de noordgevel. Het huis werd in de 16de eeuw op de hoeken van torens voorzien, waarbij de torens aan de zuidwest- en zuidoostzijde een stukje van het huis afstonden en waarschijnlijk door middel van een muur met het huis waren verbonden. In 1629 werd het huis door Spaanse troepen verwoest. In 1646 liet eigenaar Johan van Keppel het verwoeste huis herstellen en bracht een aantal veranderingen aan. Het huis werd met een verdieping verhoogd en de torens aan de noordoost- en noordwestzijde werden eveneens hoger opgetrokken. Een tweede verbouwing volgde in de jaren 1650-1675, waarin het hoofdgebouw naar de achterzijde met een grote ruimte zich iets meer dan verdubbelde en waarbij de achtergevel evenwijdig aan de gevels van de hiervoor vrij staande torens aan de zuidoost- en zuidwesthoek kwam te liggen. Voornoemde torens werden verhoogd, de ruimte tussen de torens aan de zijgevels werd rechtgetrokken, waardoor min of meer het rechthoekige bouwblok ontstond, dat tot op heden het aanzicht van het huis Molecaten bepaald, echter gedekt onder verschillende kappen. Vermoedelijk heeft deze verbouwing plaatsgevonden vóór de dood van Johan van Keppel in 1667. Tot in de 19de eeuw bleef het huis, dat aan de noordzijde voorafging door een ommuurde huisplaats met ervoor het door dienstgebouwen en poortgebouw afgesloten voorplein, min of meer ongewijzigd. In de jaren 1824 en 1825 werd het huis in opdracht van de toenmalige eigenaar Robbert August van Heeckeren gerenoveerd en in neoclassicistische trant verbouwd. De kappen van de vier torentjes werden afgebroken, de oost- en westgevel werden verhoogd, en het huis werd in zijn geheel overkapt door een omgaand zadeldak met zadeldaken en zakgoten ertussen. De vensters werden vergroot en vervangen door de huidige Empire schuiframen met persiennes (thans opgeslagen). Ook kwam de huidige indeling van de bel-étage met centraal gelegen middengang met vertrekken aan weerszijden tot stand. Het huis werd van een okergeel kleurige schelpkalkpleisterlaag voorzien. Voorts werden de muren rondom de huisplaats afgebroken, evenals de bijgebouwen en het poortgebouw aan het voorplein, waardoor het huis aan de voorzijde de allure kreeg van een vrij in het veld gelegen landhuis. In 1955 werd het huis gerestaureerd onder leiding van restauratiearchitect E.A. Canneman. Bij deze restauratie werden de zadeldaken, die zich tussen het omgaande schilddak bevonden, afgebroken en werd het dak veranderd in het huidige afgeplatte schilddak. De getrapte gevelbekroning met klokkentorentje, aangebracht in 1824-1825 werd afgebroken en vervangen door het huidige fronton. In het timpaan werd het wapen van het geslacht Van Heeckeren omgeven door zilveren schelpen uit het wapen van de Van Keppels aangebracht. Het klokkentorentje werd verplaatst naar de nok van het dak. Een volgende restauratie vond plaats in 1963-1964 waarbij het huis werd ontpleisterd. Het hardstenen bordes met trap van negen treden centraal aan de voor(noord-)gevel gaat in oorsprong terug tot in de 17de eeuw en werd in 1824-1825 en in 1994 gewijzigd. Aan de voorzijde van de trap staan twee sokkels met wapendragende leeuwen met wapens van de families Van Heeckeren en Westerholt, vermoedelijk hier geplaatst in 1824-1825. In de rechtersokkel de steen met jaartal van de herbouw van het huis in 1646. De entree bestaat uit een gesneden dubbele entreedeur met bovenlicht met spaakroeden, gevat in lijstwerk en afgesloten door een kroonlijst. Aan weerszijden drie twee-ruitsvensters op souterrainniveau en drie Empire zes-ruits schuiframen op de begane grond. Op de verdieping zeven Empire zes-ruits schuiframen. Omgaande aan het huis aan de overige gevels eveneens Empire meerruits schuiframen. In de gevels geblokte strekken boven de vensters van de bel-étage en sporen van vroegere natuurstenen versieringen, o.a. de geblokte ontlastingsboogjes in de kelderverdieping. Op de vier nokhoeken een vierkante schoorsteen onder kap. Het interieur is, evenals de buitenzijde, in de loop van de tijd aangepast, waarbij de oorspronkelijke decoratieve onderdelen als schouwen en plafonds, zelfs trappen en vloeren veelal zijn verdwenen of ingrijpend veranderd. De kelder is met graatgewelven overdekt. Het middendeel is overspannen met een tongewelf en in drie ruimten onderverdeeld. Voor het overige is het interieur het resultaat van verbouwingen in 1957, 1973 en 1977.

Waardering Het HUIS MOLECATEN, behorende tot de historische buitenplaats Molecaten, is in cultuurhistorisch opzicht van algemeen belang

* vanwege de ouderdom;

* vanwege de gaafheid;

* als voorbeeld van een in de 17de en 19de eeuw in classicistische trant verbouwd 16de-eeuws versterkt huis;

* vanwege de zeer hoge ensemblewaarde

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Description of component 1:

HOUS MOLECATEN. Originally dating back to the first half of the 16th century, a reinforced house constructed in red brick on a rectangular ground plan, under a hipped roof covered with Old Dutch tiles. In the basement of the house the ground plan of the oldest house, which measured 15 x 7 metres, remains recognisable. The barrel vault in the basement dates from the first half of the 16th century, as does the masonry up to the top of the windows in the north gable. In the 16th century the house was provided with corner towers, whereby the towers on the south-west and south-east sides stood away a little from the house and were probably connected to the house by means of a wall. In 1629 the house was destroyed by Spanish troops. In 1646 the owner Johan van Keppel had the destroyed house repaired and made a number of changes. The house was heightened by one storey and the towers on the north-east and north-west sides were likewise raised higher. A second renovation followed in the years 1650-1675, in which the main building extended to the rear with a large room more than doubling in size and whereby the rear gable came to lie parallel to the gables of the previously freestanding towers on the south-east and south-west corner. The aforementioned towers were heightened, the space between the towers in the side gables was straightened, thereby creating more or less the rectangular building block which has determined the appearance of the house Molecaten to the present day, but covered under different roof structures. This renovation probably took place before the death of Johan van Keppel in 1667. Until the 19th century the house, which on the north side was preceded by a walled house plot and before it the forecourt closed off by service buildings and a gate building, remained more or less unaltered. In the years 1824 and 1825 the house was renovated on the instructions of the then owner Robbert August van Heeckeren and remodelled in a neoclassical style. The roofs of the four turrets were demolished, the east and west gables were raised, and the house was entirely covered by a surrounding gabled roof with gabled roofs and box gutters in between. The windows were enlarged and replaced by the present Empire sash windows with venetian blinds (now stored). The present layout of the bel-étage also came into being with a centrally positioned hallway with rooms on either side. The house was provided with an ochre-yellow coloured shell limestone plaster coat. Furthermore, the walls around the house plot were demolished, as were the outbuildings and the gate building on the forecourt, whereby the house on the front side acquired the appearance of a country house situated freely in the open. In 1955 the house was restored under the direction of restoration architect E.A. Canneman. In this restoration the gabled roofs which were located between the surrounding hipped roof were demolished and the roof was changed to the present hipped roof. The stepped gable coping with small bell turret, erected in 1824-1825 was demolished and replaced by the present pediment. In the tympanum the coat of arms of the Van Heeckeren family surrounded by silver scallop shells from the coat of arms of the Van Keppels was placed. The small bell turret was moved to the roof ridge. A further restoration took place in 1963-1964 when the house was unplastered. The hard stone portal with staircase of nine steps centrally on the front (north) gable dates originally to the 17th century and was modified in 1824-1825 and in 1994. On the front of the staircase stand two plinths with coat-of-arms bearing lions with the arms of the Van Heeckeren and Westerholt families, presumably placed here in 1824-1825. On the right plinth the stone with the date of the rebuilding of the house in 1646. The entrance consists of a carved double entrance door with fanlight with spoke bars, set in moulding and closed off by a cornice. On either side three two-pane windows at basement level and three Empire six-pane sash windows on the ground floor. On the upper floor seven Empire six-pane sash windows. Running around the house on the remaining gables also Empire multi-pane sash windows. In the gables blocked bands above the windows of the bel-étage and traces of former stone ornamentations, including the blocked relieving arches in the basement floor. On the four roof ridge corners a square chimney under a cap. The interior is, like the exterior, adapted over time, whereby the original decorative components such as fireplaces and ceilings, even stairs and floors, have mostly disappeared or been radically altered. The basement is covered with groined vaults. The central section is spanned by a barrel vault and subdivided into three rooms. The rest of the interior is the result of renovations in 1957, 1973 and 1977.

Valuation The HUIS MOLECATEN, belonging to the historic country estate Molecaten, is of general cultural-historical importance

* because of its age;

* because of its integrity;

* as an example of a 16th-century reinforced house remodelled in the 17th and 19th centuries in a classical style;

* because of its very high ensemble value

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map