Rijksmonumentenregister · Netherlands
Historische aanleg, Windgatseweg bij 18
Rockanje, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Historische aanleg
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1937 - 1938
- Address
- Windgatseweg bij 18, 3235 NX Rockanje (Voorne aan Zee 28)
- Place
- Rockanje
- Municipality
- Voorne aan Zee
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.89643, 4.06292
- Part of complex
- 520821
- Monument number
- 530044
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1930 map "Handelskaart van Nederland / naar de nieuwste officiëele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG. De historische parkaanleg van Strijpemonde is gelegen in het gelijknamige landgoed, dat in oorsprong tot in de 15de eeuw teruggaat. Het landgoed is gelegen en beslaat een groot deel van de polder Windgat, die als grafelijke bezitting in 1479 ter bedijking werd uitgegeven. Oorspronkelijk werd het terrein aan de westzijde door de Pietersdijk begrensd, maar door aanwas van de duinen in de laatste 3 eeuwen strekt het landgoed en een deel van de thans daar aanwezige historische tuin- en parkaanleg zich een stuk ten westen van de Pietersdijk uit. Het hoofdgebouw landhuis Strijpemonde werd als centrum van deze historische tuin- en parkaanleg op een tracé van de Pietersdijk gebouwd. Alhoewel agrarische bedrijfsvoering binnen de polder al in de 18de eeuw of eerder plaatsvond (van de bij de aanleg behorende boerderij Schaapskooi zijn bouwsporen bewaard uit het derde decennium van de 18de eeuw), kon deze zich pas echt ontwikkelen omstreeks 1800, toen een opening door de duinen naar de zee werd gedicht en de waterhuishouding van het gebied beheersbaar werd. Het karakteristieke kavelpatroon van de polder in smalle rechte stroken waartussen afwateringslopen dateert uit omstreeks 1800. Vòòr 1819 (Kadastraal Minuutplan) werd pal ten westen en zuidwesten van boerderij de Schaapskooi het grootschalige rechthoekige bos aangelegd. De uit grote rechthoekige vakken met bos bestaande aanleg, met waterlopen en lanen langs en tussen de vakken, is na de verkaveling van de polder geplant: het karakteristieke verkavelinspatroon is namelijk als ondergrond van het bos herkenbaar gebleven. De bosaanplant vond in eerste instantie plaats om de weilanden tussen het bos een de ten zuiden hiervan gelegen Noorderdijk tegen zandverstuivingen te beschermen, maar waarschijnlijk ook om de weilanden ten oosten van de Noorderijk tegen verstuivingen bescherming te bieden. Tevens werd de houtopbrengst van het bos voor de ovens van bakkerijen gebruikt. In de 19de eeuw heeft het bos geleidelijk een een meer parkachtige beplanting gekregen, getuige de thans nog aanwezige eiken en beuken uit de eerste helft van de 19de eeuw. Omstreeks de tijd van de bouw van het landhuis Strijpemonde in 1937-1938 liet de eigenaar James van Hoey Smith, wellicht deels in samenwerking met de architect van het huis J.W. Janzen, die tevens huisvriend van de familie was, rondom het landhuis een uitgebreide parkaanleg in landschapsstijl aanleggen. Pal ten noorden van boerderij de Schaapskooi werd door het bos een in curven verlopende oprijlaan naar het huis aangelegd. In de open parkweide tussen landhuis en bos kreeg de oprijlaan een karakteristieke laanbeplanting van alternerend drie eiken en drie berken. In het bos werd een losmazig patroon van slingerpaden en lanen aangelegd. Het bos werd verrijkt met ondermeer een nieuwe beukenlaan met om en om bruine en goude beuk, in de bosvakken om en om eik en beuk, diverse soorten hulst (voeder voor reeën) en bamboe. In het bos werd voorts een vijverpartij in landschapsstijl gegraven en naast de vijver werd een uitkijk-heuvel opgeworden. In de parkweide ussen het huis en het bos werd een zeer ruime vijverpartij in landschapsstijl aangelegd. Het uitgraven van de vijver gebeurde met kruiwagens in het kader van een werkverschaffingsproject. Aan de westzijde van het huis werd een nieuw parkbos aangeplant in de trant van het bos aan de oostzijde: doorsneden met slingerpaden en in de bosvakken onder meer om en om eik en beuk, met hulst als onderbegroeiing. Voorts werd in dit deel ruimte gelaten voor de ontwikkeling van een meer specifieke binnenduinvegetatie. Ten zuiden van het huis, in de buurt van de boswachterswoning, werd een pinetum aangeplant, genaamd Klein Siberië. Het gehele park werd door James van Hoey Smith met in Nederland zeldzame uitheemse boomsoorten beplant, waaronder zeldzame naaldsoorten en kurkeik bij de oprit achter het huis. Omstreeks 1960 werd in het bos aan de oostzijde een laan van Metasequoia aangelegd.
Waardering
De HISTORISCHE TUIN- EN PARKAANLEG van Strijpemonde is in cultuurhistorisch opzicht van algemeen belang
- als gaaf en zeer laat voorbeeld van een grootschalige parkaanleg in landschapsstijl rondom een buitenplaats
- vanwege de bijzondere ontwikkelingsgeschiedenis van het bos aan de oostzijde van het park
- vanwege de bijzondere wijze van beplanting van het park
- vanwege de schoonheid
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
HISTORIC GARDEN AND PARK LAYOUT. The historic park layout of Strijpemonde is situated in the estate of the same name, which originally dates back to the 15th century. The estate is located and covers a large part of the polder Windgat, which as a comital possession was granted for dyking in 1479. Originally the terrain was bounded on the west side by the Pietersdijk, but through dune accretion in the last 3 centuries the estate and part of the historic garden and park layout now present there extends considerably to the west of the Pietersdijk. The main building, country house Strijpemonde, was built as the centre of this historic garden and park layout on a line of the Pietersdijk. Although agricultural enterprise within the polder took place in the 18th century or earlier (building traces from the third decade of the 18th century are preserved of the farmhouse Schaapskooi which belonged to the layout), it could only really develop around 1800, when an opening through the dunes to the sea was closed and the water management of the area became manageable. The characteristic plot pattern of the polder in narrow straight strips with drainage ditches between them dates from around 1800. Before 1819 (Cadastral Plan) a large-scale rectangular wood was laid out directly to the west and southwest of farmhouse Schaapskooi. The layout consisting of large rectangular sections of woodland, with watercourses and avenues along and between the sections, was planted after the subdivision of the polder: the characteristic subdivision pattern is namely still recognizable as the foundation of the wood. The planting of the wood initially took place to protect the meadows between the wood and the Noorderdijk lying to the south of it against sand drift, but probably also to offer protection to the meadows to the east of the Noorderdijk against sand drift. Furthermore, the timber yield of the wood was used for the ovens of bakeries. In the 19th century the wood gradually acquired a more park-like planting, as evidenced by the oak and beech trees still present from the first half of the 19th century. Around the time of the construction of country house Strijpemonde in 1937-1938, the owner James van Hoey Smith, possibly working partly with the architect of the house J.W. Janzen, who was also a family friend, had an extensive park layout in landscape style laid out around the country house. Directly to the north of farmhouse Schaapskooi, a winding driveway through the wood to the house was laid out. In the open park meadow between country house and wood the driveway received a characteristic avenue planting of alternating three oaks and three birches. In the wood a loose pattern of winding paths and avenues was laid out. The wood was enriched with, among other things, a new beech avenue with brown and golden beech alternating, oak and beech alternating in the wood sections, various types of holly (fodder for roe deer) and bamboo. In the wood a pond was also dug in landscape style and beside the pond a viewing mound was raised. In the park meadow between the house and the wood a very spacious pond was laid out in landscape style. The excavation of the pond was done with wheelbarrows as part of a public works project. At the west side of the house a new park wood was planted in the manner of the wood on the east side: intersected with winding paths and in the wood sections among other things oak and beech alternating, with holly as underplanting. Furthermore, space was left in this part for the development of more specific coastal dune vegetation. To the south of the house, near the forest keeper's dwelling, a pinetum was planted, named Klein Siberië. The entire park was planted by James van Hoey Smith with rare exotic tree species, including rare conifers and cork oak near the driveway behind the house. Around 1960 an avenue of Metasequoia was laid out in the wood on the east side.
Valuation
The HISTORIC GARDEN AND PARK LAYOUT of Strijpemonde is of general importance in terms of cultural history
- as an intact and very late example of a large-scale park layout in landscape style surrounding a country estate
- on account of the special developmental history of the wood on the east side of the park
- on account of the special manner of planting of the park
- on account of its beauty
Nearby in the register
- Landhuis StrypemondeTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Toegangshek, Windgatseweg bij 18Erfscheidingunder 1 mi
- Voetgangersbrug, Windgatseweg bij 18Brugunder 1 mi
- Veestal, Windgatseweg bij 18Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.