Rijksmonumentenregister · Netherlands
Sonsbeek
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kasteel, buitenplaats
- Function
- Landhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Tellegenlaan 3, 6814 BT Arnhem
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.98961, 5.90529
- Part of complex
- 528855
- Monument number
- 528856
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Leiden University LibrariesLeiden University Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1787 map "[Kaart figuratif van alle de operatien en marssen den K. Pruissichen troupes... van Woesel aff tot binnen de provintie van Hollandt en Amsterdam in d. j. 1787 enz.] COLLBN Port 4 N 75 sheet 3" (Leiden University Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Het in oorsprong midden 18de-eeuwse HUIS SONSBEEK dat in 1821 gewijzigd en verhoogd is in neoclassicistische stijl (neo-Grec), bestaat uit een fors, bijna vierkant middenblok van drie bouwlagen en een schilddak; aan weerszijden hiervan vleugels van twee bouwlagen op eveneens een nagenoeg vierkante plattegrond onder omlopende afgeplatte schilddaken. Aan de noordzijde (hoofdingangszijde) springt het middenblok ten opzichte van de vleugels naar voren. Aan de zuidzijde bezit het middenblok een driezijdige middenrisaliet over drie bouwlagen. Voor dit bouwdeel bevindt zich een brede serre met balkon.
Het gehele gebouw bezit wit gepleisterde gevels en rondom een hardstenen plint. De vensters bezitten nog merendeels hun oude kozijnen met hardstenen lekdorpels, maar alle ramen zijn vernieuwd. De gevels sluiten aan de bovenzijde af met een eenvoudig hoofdgestel. De dakschilden worden aan het oog onttrokken door een forse, wit geschilderde en gepleisterde balustrades met reeksen balusters, onderbroken door panelen en hoekdelen, die worden bekroond door grote, wit geschilderde vazen.
De geheel symmetrisch opgezette noordgevel bevat de hoofdentree. Het middenblok is hier vijf traveeën breed en bezit in de middenas de omlijste hoofdingang met hardstenen stoep. De ingang bevat een dubbele houten paneeldeur en een bovenlicht met twee ramen. Hierboven een balkon op gebeeldhouwde consoles. Smeedijzeren balkonhek met gietijzeren ornamenten. Balkondeur in een hardstenen omlijsting met geprofileerde kroonlijst. De overige traveeën bezitten vensters die naar boven toe in grootte afnemen.
De zijvleugels zijn drie traveeën breed en diep. Hierin vensters als voren.
De zuidgevel heeft een driezijdig uitgebouwd middengedeelte waarin vensters als voren. Voor het middenblok een vijfzijdige serre met wit geschilderde zuilen met kapitelen en een balustrade. De serre is geplaatst op een bordes met hardstenen traptreden. De traveeën aan weerszijden van de serre bezitten een terrasdeur.
In het INWENDIGE van het gebouw zijn als gevolg van vele ingrijpende verbouwingen nauwelijks oorspronkelijke onderdelen bewaard gebleven. Van belang zijn nog een kleine 18de-eeuwse kelderruimte met vier gewelven met brede gordelbogen op centrale middenpijler; voorts een eenvoudige, laat 19de-eeuwse kapconstructie. In één van de zijvleugels is een monumentaal beschilderd 17de-eeuws houten balkenplafond uit het gesloopte pand Oeverstraat 33 aangebracht.
Waardering
Het HUIS SONSBEEK behorend tot de historische buitenplaats Sonsbeek is van algemeen cultuurhistorisch, architectonisch en stedenbouwkundig belang:
- wegens de ouderdom;
- wegens de neoclassicistische (neo-grec) architectuur;
- wegens de situering in en de samenhang met het landschapspark.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The HOUSE SONSBEEK, originally from the mid-18th century, which was modified and raised in neoclassical style (Neo-Greek) in 1821, consists of a substantial, almost square central block of three storeys and a hipped roof; flanked on either side by wings of two storeys also on an almost square floor plan beneath continuously pitched hipped roofs. On the north side (main entrance side) the central block projects forward relative to the wings. On the south side the central block has a three-sided central risalit over three storeys. In front of this building section is a broad conservatory with balcony.
The entire building has white plastered facades and a hardstone plinth all around. The windows retain mostly their old frames with hardstone drip mouldings, but all panes have been renewed. The facades are finished at the top with a simple cornice. The roof tiles are hidden from view by a substantial, white-painted and plastered balustrade with rows of balusters, interrupted by panels and corner sections, which are crowned by large, white-painted urns.
The entirely symmetrical north facade contains the main entrance. The central block here is five bays wide and possesses in the central axis the framed main entrance with hardstone steps. The entrance contains a double wooden panelled door and a fanlight with two panes. Above this a balcony on sculptured consoles. Wrought-iron balcony railing with cast-iron ornaments. Balcony door in a hardstone frame with moulded cornice. The remaining bays possess windows that diminish in size towards the top.
The side wings are three bays wide and deep. With windows as before.
The south facade has a three-sided projecting central section containing windows as before. In front of the central block a five-sided conservatory with white-painted columns with capitals and a balustrade. The conservatory is placed on a raised platform with hardstone steps. The bays on either side of the conservatory have a terrace door.
In the INTERIOR of the building, as a result of many major alterations, scarcely any original components have been preserved. Still notable are a small 18th-century cellar space with four vaults with broad band arches on central central pillar; furthermore a simple, late 19th-century roof truss structure. In one of the side wings a monumental painted 17th-century wooden beam ceiling from the demolished building Oeverstraat 33 has been installed.
Valuation
The HOUSE SONSBEEK, belonging to the historic country estate Sonsbeek, is of general cultural-historical, architectural and urban planning significance:
- because of its age;
- because of its neoclassical (Neo-Greek) architecture;
- because of its situation in and coherence with the landscape park.
Nearby in the register
- Bijgebouw, Apeldoornseweg 77Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Bijgebouw, Tellegenlaan bij 3Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Bijgebouw, Tellegenlaan 1Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Tellegenlaan bij 3Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.