Rijksmonumentenregister · Netherlands
Tuin, park en plantsoen, Rosendael bij 1
Rozendaal, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Category
- onroerend gebouwd
- Address
- Rosendael bij 1, 6891 DA Rozendaal
- Place
- Rozendaal
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.00949, 5.96362
- Part of complex
- 528473
- Monument number
- 528476
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Leiden University LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1682 map "Comitatus Zutphaniae et Fluminis Isulae Nova Delineatio." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving onderdeel 4
SCHELPENGALERIJ van na 1730, halverwege de helling ten zuiden van het kasteel naar het ontwerp van Daniël Marot en uitgevoerd door onder andere Johann Heinrich Hagen, Hendrik Knoop en François Absiel. Een met marmer en schelpen beklede concaaf lopende wand van 34 meter breed en 3,70 meter hoog, bestaande uit twee grotten (kabinetten), zes nissen en in het midden een grote cascade. De wand is bekleed met rood geaderd en wit marmer afgewisseld door grijsblauw hardsteen en wordt verticaal geleed door geblokte, dubbele Ionische pilasters met op de kapitelen uit wit marmer gebeeldhouwde vazen. In het midden van de galerij bevindt zich een cascade van twaalf rechthoekige waterbakken met een gedecoreerd gebogen front, die boven elkaar zijn geplaatst en naar beneden toe groter worden. Ter weerszijden van de bovenste bak zijn twee uit wit marmer gebeeldhouwde dolfijnen geplaatst die het water, dat aan de achterzijde van de galerij aangevoerd wordt door de Molenbeek, uitspuwen waarna het in de cascade en vervolgens via een ovaalvormig bassin de beek weer instroomt. Aan beide zijden van de cascade zijn tegen de achterwand van de galerij twee grote bloemen op stelen geplakt, samengesteld uit schelpen. Zowel links als rechts van de cascade is de galerij verdeeld in drie nissen. In het midden een grote nis geflankeerd door de pilasters en afgedekt met een licht gewelfde witmarmeren boog. Deze nissen bevatten elk een bank met een met marmer beklede rug, bekroond door schelpendecoraties in de vorm van een vogel, waarvan één een kaketoe voorstelt. Aan de linker- en rechterzijde van deze nissen bevinden zich kleinere halfronde nissen met aan de voet een halfrond bassin met fontein waarvan de achterwand met schelpen bekleed is. De wand tussen de pilasters en de nissen is bekleed met een roodgeaderd marmersoort waarin witmarmeren gebeeldhouwde trofeeën aan een koord van schelpen hangen. Aan beiden uiteinden van de galerij bevinden zich vierkante schelpengrotten (kabinetten) waarvan de achter- en zijwand en het koepelvormig plafond met schelpen bedekt zijn. Tegen beiden wanden staat een witmarmeren bank, waarbij de bank tegen de achterwand bekroond wordt door een uit schelpen samengesteld borstbeeld. De bodem is bedekt met zwarte en witte marmerplaten in een siermotief gelegd. In de linkergrot staat in het midden een piëdestal met een door schelpen beklede vaas. Boven de gehele galerij loopt een wit marmeren kroonlijst die bewerkt is met ornamenten van ranken, schelpen en afhangend zeewier. Bovenop de in totaal twaalf pilasters die de kroonlijst doorbreken staan marmeren vazen met vaste deksels. Acht hebben een ronde vorm en een decoratie van slingers en vier vazen zijn vierkant met aan elke zijde een medaillon met de voorstelling van een kop en profil. De schelpen waarmee de galerij gedecoreerd is laten een grote variatie aan vorm en kleur zien (wit, blauw, roze, rood). De galerij is tussen 1975 en 1978 geheel gerestaureerd. Het voor de galerij gelegen ovaalvormig bassin met fontein wordt omgeven door een bloemenborder. Tegenover dit bassin, aan de Jagersbeek, ligt een natuurstenen trap met vier treden, geflankeerd door twee grote natuurstenen vazen op sokkels.
Waardering
De SCHELPENGALERIJ, onderdeel van de historische buitenplaats Rosendael, is in cultuurhistorisch opzicht van algemeen belang:
- wegens de ouderdom;
- wegens het unieke verschijnsel van een schelpengalerij van dergelijke omvang in Nederland;
- wegens het ontwerp van Daniël Marot;
- wegens de relatie met andere onderdelen van de buitenplaats.
- wegens de ornamentele waarde in de parkaanleg
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description of component 4
SHELL GALLERY from after 1730, halfway down the slope to the south of the castle, after a design by Daniël Marot and executed by, among others, Johann Heinrich Hagen, Hendrik Knoop and François Absiel. A concave wall lined with marble and shells, 34 metres wide and 3.70 metres high, consisting of two grottos (cabinets), six niches and in the centre a large cascade. The wall is lined with red-veined and white marble alternated by blue-grey stone and is vertically divided by fluted, double Ionic pilasters with marble sculptured vases on their capitals. In the centre of the gallery is a cascade of twelve rectangular water basins with a decorated curved front, placed one above the other and increasing in size downwards. On either side of the uppermost basin are two dolphins sculptured in white marble placed which spout water that is supplied to the rear of the gallery by the Molenbeek, after which it flows into the cascade and subsequently via an oval basin back into the stream. On either side of the cascade two large flowers on stems made of shells are affixed to the rear wall of the gallery. Both left and right of the cascade the gallery is divided into three niches. In the centre a large niche flanked by the pilasters and covered with a lightly barrel-vaulted white marble arch. These niches each contain a bench with a marble-backed seat, crowned by shell decorations in the form of a bird, one of which depicts a cockatoo. To the left and right of these niches are smaller semicircular niches with a semicircular basin with fountain at the base, the rear wall of which is lined with shells. The wall between the pilasters and the niches is lined with a red-veined marble type in which white marble sculptured trophies hang from a rope of shells. At both ends of the gallery are square shell grottos (cabinets) whose rear and side walls and barrel-vaulted ceiling are covered with shells. Against both walls stands a white marble bench, the bench against the rear wall being crowned by a bust sculptured from shells. The floor is covered with black and white marble slabs laid in a decorative pattern. In the left grotto stands in the centre a pedestal with a vase covered in shells. Above the entire gallery runs a white marble cornice which is worked with ornaments of tendrils, shells and hanging seaweed. On top of the twelve pilasters in total which break through the cornice stand marble vases with fixed lids. Eight have a round form and a decoration of garlands and four vases are square with a medallion on each side depicting a head in profile. The shells with which the gallery is decorated show great variety of form and colour (white, blue, pink, red). The gallery was completely restored between 1975 and 1978. The oval basin with fountain in front of the gallery is surrounded by a flower border. Opposite this basin, at the Jagersbeek, lies a natural stone staircase with four treads, flanked by two large natural stone vases on pedestals.
Valuation
The SHELL GALLERY, part of the historic country estate Rosendael, is of general cultural-historical importance:
- because of its age;
- because of the unique phenomenon of a shell gallery of such scale in the Netherlands;
- because of the design by Daniël Marot;
- because of its relationship with other components of the country estate.
- because of its ornamental value in the park layout
Nearby in the register
- RosendaelKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Tuinkoepel, Rosendael bij 1Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Bedriegertje, Rosendael bij 1Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Tuin, park en plantsoen, Rosendael bij 1Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.