Rijksmonumentenregister · Netherlands
St. Willibrorduskerk
Berkel-Enschot, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1880
- Address
- Sint Willibrordstraat 1, 5056 HS Berkel-Enschot (Tilburg 30)
- Place
- Berkel-Enschot
- Municipality
- Tilburg
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.59036, 5.14360
- Monument number
- 527173
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1863 map "Niederlande und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
R.K. SINT WILLIBRORDUSKERK met ORGEL en LUIDKLOKKEN. Het kerkgebouw dateert uit 1910 en is ontworpen door architect J. Stuyt met neoromaanse en neogotische invloeden. Sinds 1214 stond op deze locatie al een kapel. In 1857 is een toren tegen de kapel gebouwd naar ontwerp van architect H. van Tulder. In 1910 werd de spits verwijderd en is de toren ommetseld. In het kerkgebouw bevinden zich een orgel door C. Loret uit 1880 en twee luidklokken uit 1501 en 1524 die gegoten zijn door de gebroeders Moer uit 's-Hertogenbosch.
De kerk is gelegen aan een plein en aan een kruispunt in het westen van Berkel. Tegen het kerkgebouw is in 1938 een pastorie gebouwd naar ontwerp van architect Steph. S. Dings. Achter de kerk en pastorie bevindt zich de pastorietuin uit het laatste kwart van de negentiende eeuw met een cementen Heilig Hartbeeld uit 1921 door de firma Lamberts v/h Fielrede te Tilburg. Onder en rondom de kerk bevinden zich archeologische resten van voorgangers van het huidige gebouw.
Omschrijving
De KERK kent een basilicale opzet en is op het oosten georiënteerd. Het gebouw is samengesteld uit een hoog middenschip van drie traveeën, lagere zijbeuken, een lager koortravee en een halfrond gesloten apsis. De toren is aan de westzijde gesitueerd. In de oksel tussen de noordelijke zijbeuk en toren bevindt zich een ronde dagkapel. Ten zuiden van de apsis is een sacristie opgetrokken, ten noorden van de apsis staan enkele aanbouwen.
De samengestelde zadeldaken zijn gedekt met verbeterde Hollandse pannen, met uitzondering van het middenschip en absis die zijn gedekt met leien. Het middenschip is voorzien van dakkapellen en een kleine gemetselde klokkenstoel. De sacristie en bijgebouwen zijn voorzien van een schilddak. De zeskantige, ingesnoerde torenspits is gedekt met leien.
De gevels zijn opgetrokken in baksteen en worden afgesloten door geprofileerde gootlijsten op dito klossen. De gevels worden gekenmerkt door lisenen, tandlijsten en op de meest opvallende plaatsen een fries van zwart-wittegels. De rondboogvormige lancetvensters zijn voorzien van glas-in-loodramen en wenkbrauwbogen.
De toren is opgebouwd uit drie geledingen, die worden gemarkeerd door rond- en keperboogfriezen. Tegen de onderste geleding is het ingangsportaal geplaatst. De rondboogvormige hoofdingang bestaat uit een dubbele deur met erboven een mozaïek, voorstellende de Alpha en Omega, onder een wenkbrauwboog. In de wimberg daarboven is een natuurstenen beeld van de H. Willibrordus geplaatst. De bovenste geleding is aan elke zijde voorzien van rondboogvormige blindnissen, een dito galmgat en een wijzerplaat.
Het interieur is na de Tweede Wereldoorlog gewijzigd. De vlakke houten zoldering is voorzien van een cassettenplafond. Boven de entree aan de westzijde is een LORETORGEL opgesteld. Het orgel heeft twee klavieren met aangehangen pedaal. Loret maakte voor het middendeel van het front gebruik van een klein 18de-eeuws front. Het orgel is geplaatst in een orgelmeubel uit 1868. De dagkapel is voorzien van muurschilderingen. In de toren hangen twee originele LUIDKLOKKEN uit 1501 en 1524.
Waardering
De KERK, het ORGEL en de LUIDKLOKKEN zijn van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische, architectuurhistorische en stedenbouwkundige waarden.
De cultuurhistorische waarden zijn gelegen in het kerkgebouw - als uitdrukking van een culturele en geestelijke ontwikkeling. Het gebouw is een voorbeeld van een Noordbrabantse basilicale parochiekerk uit 1910. De kerk en het orgel zijn van architectuurhistorische waarde - als voorbeeld van een betekenisvolle kerk binnen het oeuvre van architect J. Stuyt; - vanwege het materiaalgebruik en de zorgvuldig gedetailleerde vormgeving van het exterieur. De kerk is een voorbeeld van de door de neoromaanse en neogotische stijlen beïnvloede kerken in Noord-Brabant. Kenmerkend voor Stuyt is de toepassing van zwart-wittegel - als voorbeeld van een orgel binnen het oeuvre van de orgelmakersfamilie Loret. Het werk van deze familie is van groot belang geweest voor de orgelcultuur in het zuiden van Nederland - vanwege het hoogwaardige materiaalgebruik en de technische aanleg die het werk van de familie Loret onderscheiden van dat van andere orgelbouwers. De stedenbouwkundige waarden zijn gelegen in - de beeldbepalende ligging aan een plein en een kruispunt, naast de pastorie en de pastorietuin met Heilig Hartbeeld. Het kerkgebouw, orgel en luidklokken zijn van waarde vanwege hun relatieve gaafheid en herkenbaarheid. Het orgel is in tegenstelling tot vele andere orgels, sedert de bouwtijd niet wezenlijk gewijzigd.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
R.C. SINT WILLIBRORDUSKERK with ORGAN and TOWER BELLS. The church building dates from 1910 and was designed by architect J. Stuyt with Romanesque Revival and Gothic Revival influences. Since 1214 a chapel had stood on this location. In 1857 a tower was built against the chapel according to a design by architect H. van Tulder. In 1910 the spire was removed and the tower was repointed. The church building contains an organ by C. Loret from 1880 and two tower bells from 1501 and 1524 cast by the brothers Moer from 's-Hertogenbosch.
The church is situated on a square and at a crossroads in the west of Berkel. Against the church building a presbytery was built in 1938 according to a design by architect Steph. S. Dings. Behind the church and presbytery is the presbytery garden from the last quarter of the nineteenth century with a cement Sacred Heart statue from 1921 by the firm Lamberts v/h Fielrede in Tilburg. Under and around the church are archaeological remains of predecessors of the current building.
Description
The CHURCH has a basilical layout and is oriented to the east. The building consists of a high nave of three bays, lower aisles, a lower choir bay and a semicircular closed apse. The tower is situated on the west side. In the corner between the northern aisle and tower is a round day chapel. South of the apse is a sacristy, north of the apse are several annexes.
The composite gabled roofs are covered with improved Dutch tiles, with the exception of the nave and apse which are covered with slate. The nave is provided with roof dormers and a small masonry bell-cot. The sacristy and outbuildings are provided with a hipped roof. The hexagonal, tapered tower spire is covered with slate.
The facades are built in brick and are finished with profiled cornice mouldings on matching corbels. The facades are characterised by pilasters, dentil mouldings and in the most prominent places a frieze of black and white tiles. The round-arched lancet windows are provided with stained-glass windows and eyebrow arches.
The tower is built up of three stages, which are marked by round and basketweave-arch friezes. The entrance portal is placed against the lowest stage. The round-arched main entrance consists of a double door with above it a mosaic, representing the Alpha and Omega, under an eyebrow arch. In the pediment above is a natural stone image of St Willibrordus. The upper stage is provided on each side with round-arched blind recesses, a similar sound hole and a clock face.
The interior was altered after the Second World War. The flat wooden ceiling is provided with a coffered ceiling. Above the entrance on the west side a LORET ORGAN is positioned. The organ has two manuals with attached pedal. Loret made use of a small 18th-century front for the middle section of the front. The organ is placed in an organ case from 1868. The day chapel is provided with wall paintings. In the tower hang two original TOWER BELLS from 1501 and 1524.
Valuation
The CHURCH, the ORGAN and the TOWER BELLS are of general importance because of their cultural-historical, architectural-historical and urban planning values.
The cultural-historical values lie in the church building - as an expression of a cultural and spiritual development. The building is an example of a North Brabant basilical parish church from 1910. The church and the organ are of architectural-historical value - as an example of a significant church within the oeuvre of architect J. Stuyt; - because of the use of materials and the carefully detailed design of the exterior. The church is an example of churches in North Brabant influenced by Romanesque Revival and Gothic Revival styles. Characteristic of Stuyt is the use of black and white tiles - as an example of an organ within the oeuvre of the organ-building family Loret. The work of this family has been of great importance for organ culture in the south of the Netherlands - because of the high-quality use of materials and the technical design which distinguish the work of the Loret family from that of other organ builders. The urban planning values lie in - the visually dominant location on a square and a crossroads, beside the presbytery and the presbytery garden with Sacred Heart statue. The church building, organ and tower bells are of value because of their relative intactness and recognisability. The organ, unlike many other organs, has not been substantially altered since its construction date.
Nearby in the register
- Gedenkteken(D6), Dom Dubuissonstraat Berkel-Enschot (Tilburg 30)Gedenktekenunder 1 mi
- Poortgebouw, Kloosterpoort bij 1Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Complex KoningsoordKlooster, kloosteronderdlunder 1 mi
- Complex KoningsoordBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.