TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Boerderij(M1), Berkhoek 14

Boekel, Noord-Brabant, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Boerderij
Function
Boerderij(M1)
Category
onroerend gebouwd
Address
Berkhoek 14, 5427 ES Boekel
Place
Boekel
Province
Noord-Brabant
Country
Netherlands
Coordinates
51.58770, 5.69211
Monument number
526428

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

2 historical maps cover this location, the earliest the 1688 map "Quartae partis Brabantiae seu ditionis Silvae Ducis accuratissma delineatio / [Frederik de Wit]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

LANGGEVELBOERDERIJ met dwarsdeel. De boerderij is ontstaan uit een driebeukig hallehuis, daterend uit XVIId en nadien gewijzigd. Het pand is opgetrokken in Ambachtelijk-traditionele bouwtrant en ligt op een ruim erf in het buitengebied van Boekel. Rondom de boerderij staan oude linden, tussen huis en weg hoog opgaande eiken. Een smalle geasfalteerde weg verbindt de openbare weg met de deel. Aan de achterzijde is een klein bakhuis aangebouwd. Voor de voorgevel is een strook bestraat met oude klinkers.

Omschrijving

De eenlaagse boerderij op rechthoekige plattegrond onder zadeldak met wolfseinden is gedekt met golfplaat en muldenpannen, en op de lange achtergevel en korte rechter zijgevel na sinds ca. 1935 geheel gepleisterd. De grijze pleisterlaag is zeer decoratief met blokverband, hoekketting, doorgaande plint met schulprand en rozetten, aanduiding van sluitstenen, schulprand langs dak en een kruis in de korte gevel links. De lange gevel heeft aan weerszijden van de voordeur, met ruitje en gedeeld bovenlicht, een oud 20-ruits venster met schuifraam in geprofileerd kozijn met lekdorpel en dubbele luiken met uitgespaard halvemaanmotief. Rechts daarnaast, na een klein raampje, de deur met bovenlicht die toegang geeft tot de voorstal. De dubbele deeldeuren, met decoratieve omlijsting in pleisterwerk, worden aan weerszijden begeleid door een zesdelig ijzeren stalraam. De korte gevel links was tot XXm vrijwel blind, op een klein venster uiterst links (zie bouwspoor) en twee kleine zesruits zolderraampjes na, maar na verwijdering van de bedsteden in de kamer links naast de deur zijn er rechts een 20-ruits venster met schuifraam zoals in de voorgevel aangebracht, terwijl het kleine raam uiterst links werd vervangen door een tweetal 9-ruits vensters met klapraam. De korte gevel rechts is opgetrokken uit oranje handgevormde baksteen. Tegen de lange achtergevel is uiterst rechts een bakhuis aangebouwd op rechthoekige plattegrond onder aangekapt zadeldak, gedekt met oranje muldenpannen. De eigenlijke oven, die rechts uitpandig was, is afgebroken. Wel is binnen nog de ijzeren ovendeur te zien. Door de inbouw van grote dubbele klampdeuren in de korte gevel is het bakhuis ca. 1960 veranderd in een garage. De lange gevel rechts is geheel blind, in de linker gevel een deur en een raam met ijzeren roeden in gebogen ruitvorm. De lange achtergevel is ter hoogte van het woongedeelte enigszins opgetild, wat een knik in het dak tot gevolg heeft. Dit verhoogde gedeelte is gedekt met oranje muldenpannen. Een nieuwe achtermuur met keukendeur en tweedelig venster met draairamen is ca. 1960 aangebracht. Het bedrijfsgedeelte met muurwerk van rond 1900 heeft drie staldeuren, waarvan een ter plaatse van gedichte deeldeuren, en twee getoogde gietijzeren stalramen (spinnekoppen).

De hoofdconstructie van de boerderij bestaat uit 5 zware eiken ankerbalkgebintparen. De ankerbalk van het achterste gebint in het bedrijfsgedeelte is bijzonder gaaf afgewerkt en heeft aan beide uiteinden een met kerfsnijwerk geornamenteerd sleutelstuk. Wellicht is deze balk hergebruikt en afkomstig van elders. Inwendig is de oorspronkelijke indeling in woonhuis, voorstal en schuur, elk toegankelijk via een eigen deur in de lange voorgevel, bewaard gebleven. De centrale woonkeuken heeft moeten plaats maken voor een gang met kamers. De oorspronkelijke schouw, balklagen en plafonds zijn door omtimmering aan het oog onttrokken, met uitzondering van het plafond van de "goeie kamer", links naast de voordeur. Hier is een eiken balklaag met onderslagbalk en een plafond van brede eiken delen zichtbaar. In de donkergroene verf tekent zich de plaats van de verwijderde bedsteden af. De vensters in de korte zijgevel links dateren van na de afbraak van de bedsteden. De kelder, met vier stenen treden, had oorspronkelijk een tongewelf, maar is rond 1935 in tweeën gedeeld en voorzien van een balkenzoldering. Daarin o.a. een gemetselde pekelbak. Na de voorstal volgt de koestal met deel en hooizolder, die nog geheel intact zijn. In de opkamer voert een houten steektrap naar de ongedeelde zolder. Hoewel de rietbedekking verwijderd is, is de eiken sporenkap nog grotendeels in wezen.

Waardering

De langgevelboerderij met bakhuis is van algemeen belang. Het complex heeft cultuurhistorische waarde als betrekkelijk vroeg en gaaf voorbeeld van een langgevelboerderij met aangebouwd bakhuis. Het heeft architectuurhistorische waarde vanwege de in- en uitwendig gaaf behouden hoofdstructuur en het traditionele materiaalgebruik, alsmede vanwege onderdelen van het interieur. Het pand heeft bouwhistorische waarde vanwege de vrij zeldzame eiken sporenkap, die wijst op hoge ouderdom, de bijzondere balksleutels in de deel en de decoratieve bepleistering van de buitengevels. De boerderij heeft samen met het bijbehorende bakhuis en geboomte rondom ensemblewaarde. De boerderij is straatbeeldbepalend.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

LONG-FAÇADE FARMHOUSE with transverse section. The farmhouse originated from a three-aisled hall-house, dating from the 17th century and subsequently modified. The building is constructed in artisanal-traditional building style and stands on a spacious plot in the countryside of Boekel. Old lime trees stand around the farmhouse, with tall-growing oaks between house and road. A narrow asphalted road connects the public road with the farm. A small bakehouse has been built onto the rear side. In front of the façade is a strip paved with old clinker bricks.

Description

The single-storey farmhouse on rectangular plan under gabled roof with half-hipped roofs is covered with corrugated sheet and curved roof tiles, and since c. 1935 entirely rendered except on the long rear façade and short right side façade. The grey render layer is highly decorative with block bond, corner chains, continuous plinth with scalloped edge and rosettes, indication of voussoirs, scalloped edge along roof and a cross in the short façade to the left. The long façade has on either side of the front door, with small pane and divided fanlight, an old 20-pane window with sash frame in profiled frame with drip moulding and double shutters with recessed crescent motif. To the right of this, after a small window, the door with fanlight providing access to the front stable. The double stable doors, with decorative surround in render, are accompanied on either side by a six-light iron stable frame. The short façade to the left was until the 20th century virtually blank, except for a small window at the far left (see building trace) and two small six-pane attic windows, but after removal of the box-beds in the room to the left of the door, a 20-pane window with sash frame as in the front façade has been installed to the right, while the small window at the far left was replaced by two 9-pane windows with casement frame. The short façade to the right is constructed of orange hand-formed brick. Against the long rear façade a bakehouse has been built at the far right on rectangular plan under attached gabled roof, covered with orange curved roof tiles. The actual oven, which was originally external to the right, has been demolished. Inside, however, the iron oven door can still be seen. By the insertion of large double clamping doors in the short façade, the bakehouse was converted into a garage c. 1960. The long façade to the right is entirely blank, in the left façade a door and a window with iron bars in curved pane pattern. The long rear façade is somewhat raised at the level of the residential part, which results in a break in the roof. This raised section is covered with orange curved roof tiles. A new rear wall with kitchen door and two-part window with casement windows was installed c. 1960. The business section with brickwork from around 1900 has three stable doors, one of which at the location of blocked stable doors, and two arched cast-iron stable frames (spinneret-shaped).

The main structure of the farmhouse consists of 5 heavy oak tie-beam truss pairs. The tie-beam of the rearmost truss in the business section is particularly well finished and has at both ends a keystone piece ornamented with chip-carved work. Perhaps this beam was reused and came from elsewhere. Internally, the original arrangement into dwelling-house, front stable and barn, each accessible via its own door in the long front façade, has been preserved. The central living kitchen had to make way for a corridor with rooms. The original chimney, beam layers and ceilings are concealed by encasement, with the exception of the ceiling of the "best room", to the left of the front door. Here an oak beam layer with underslung beam and a ceiling of broad oak boards are visible. In the dark green paint the location of the removed box-beds is evident. The windows in the short side façade to the left date from after the demolition of the box-beds. The cellar, with four stone steps, originally had a barrel vault, but was divided in two around 1935 and provided with a beam ceiling. Therein, among other things, a brick-built brine tub. After the front stable follows the cow stable with barn and hayloft, which are still entirely intact. In the storing-loft a wooden ladder-stair leads to the undivided attic. Although the reed roof has been removed, the oak couple rafter roof truss is still largely in place.

Valuation

The long-façade farmhouse with bakehouse is of general interest. The complex has cultural-historical value as a relatively early and well-preserved example of a long-façade farmhouse with attached bakehouse. It has architectural-historical value because of the main structure well preserved both inside and out and the traditional use of materials, as well as because of components of the interior. The building has building-historical value because of the fairly rare oak couple rafter roof truss, which indicates great age, the distinctive beam keystones in the barn and the decorative rendering of the external façades. The farmhouse together with the associated bakehouse and surrounding trees has ensemble value. The farmhouse is characterful in the street scene.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map