Rijksmonumentenregister · Netherlands
Kerk, Kerkstraat 2
Berkel-Enschot, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1870
- Address
- Kerkstraat 2, 5056 AC Berkel-Enschot (Tilburg 30)
- Place
- Berkel-Enschot
- Municipality
- Tilburg
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.57822, 5.13562
- Part of complex
- 526155
- Monument number
- 526156
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
4 historical maps cover this location, the earliest the 1861 map "Belgium, Netherlands." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Aan de zuidelijke zijde van de pleinachtige verbreding van de Kerkstraat staat het R.K. KERKGEBOUW, gewijd aan de H. Caecilia. De Neo-Gotische kerk dateert uit 1898 en werd gebouwd naar een ontwerp van C. Franssen (Roermond). Op de plaats van het kerkgebouw stond sedert 1672 een schuurkerk, die in 1767 werd vernieuwd. De uitbouw tegen de westelijke transeptarm, bestaande uit een uit 1975 daterende parochiezaal met verbindingsgangen, valt buiten de bescherming. In 1898 zijn de klokken uit de middeleeuwse oude toren in de toren van deze kerk gehangen.
Omschrijving
Het betreft een niet-georinteerde kruisbasiliek, bestaande uit een noordelijke toren met traptoren en flankerende kapellen, een schip van drie traveen, een aan beide zijden n travee uitspringend dwarsschip en een koortravee met vijfzijdige absis. Ter hoogte van het transept uitgebouwde biechtstoelen. Aan de westelijke en oostelijke zijde van het koor een eenlaagse aanbouw onder schilddak, zijnde sacristie en stookhok.
Het gebouw wordt gedekt door zadeldaken, voorzien van leien in Maasdekking. Op de torenspits leien in Maasdekking. Op de viering een achtkantige dakruiter met open klokkenstoel en naaldspits. Op de nok van het koor, de dakruiter en de torenspits staan neogotische smeedijzeren ornamenten, met onder meer een wijdingskruis en een torenhaan. Tegen de dakschilden vanschip, dwarsschip en koor Neo-Gotische dakkapellen.
Alle gevels zijn uitgevoerd in machinale baksteen, die horizontaal wordt geleed door de toepassing van strengpersstenen banden. Tegen de gevels staan haakse, twee- en driemaal versneden steunberen, voorzien van hardstenen afzaten. Ook de omgaande dorpellijst, alsmede de dorpels, de afdeklijsten van portaal en topgevels van het transept zijn uit hardsteen vervaardigd. De gevels worden afgesloten door een gemetseld fries met keperboogmotief en tand- en muizetandlijsten. In kapellen, schip, transeptarmen en koortravee spitsboogvensters met bakstenen harnas, voorzien van twee dan wel vier lancetten, bekroond door n dan wel drie oculi. In de absis hoge lancetvensters. In de middelste absistravee aan de exterieurzijde een hardstenen gevelsteen met inscriptie: "De eerste steen gelegd / 6 april 1898 / F.P. Corstens pastoor / W. van Laarhoven / A. Pulskens kerkm.". De toren heeft een globaal vierkante plattegrond, telt vier geledingen, waarvan de bovenste achthoekig en voorzien van galmgaten en vier flankeerspitsjes, en wordt bekroond door een achtzijdige spits, voorzien van dakkapellen. Tegen de oostelijke zijde staat een traptoren. Het torenportaal is eenvoudig uitgevoerd met opgeklampte vleugelpoort met spitsboogvormig bovenlicht, gevat in een puntgevel met kruisbloembekroning. De vleugelpoort is, evenals de andere ingangsportalen in oostelijke gevel en zuidwestelijke aanbouw, voorzien van een zwaar smeedijzeren beslag met florale motieven.
In het interieur zijn onder meer van belang de schilderingen van A. Verschuuren (leerling van P.J.H. Cuypers en A. Derkinderen), daterende uit 1918 en een beeld van de H. Job uit omstreeks 1670. In de toren een tweetal waardevolle klokken, daterende uit 1414 en blijkens inscriptie vervaardigd door Joh. van Asten.
Waardering
De kerk is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorische waarden als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische en geestelijke ontwikkeling, namelijk de stichting van Neo-Gotische kerken als teken en bevestiging van de katholieke emancipatie. Het heeft architectuurhistorische waarden als gaaf en goed voorbeeld van een kleine, maar zeer representatief vormgegeven dorpskerk van C. Franssen. Het heeft ensemblewaarden, het is van belang voor het aanzien van het dorp. Het is belang wegens de architectonische gaafheid van het exterieur en een deel van het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
On the southern side of the square-like widening of the Kerkstraat stands the R.C. CHURCH BUILDING, dedicated to Saint Cecilia. The Neo-Gothic church dates from 1898 and was built according to a design by C. Franssen (Roermond). In place of the church building stood a barn church since 1672, which was renewed in 1767. The extension against the western transept arm, consisting of a parish hall dating from 1975 with connecting passages, falls outside the protection. In 1898 the bells from the medieval old tower were hung in the tower of this church.
Description
This is a non-orientated cruciform basilica, consisting of a northern tower with staircase tower and flanking chapels, a nave of three bays, a transept projecting one bay on both sides, and a choir bay with a five-sided apse. At the level of the transept, extended confessionals. On the western and eastern sides of the choir a single-storey extension under a hipped roof, being sacristy and heating chamber.
The building is covered by gabled roofs, provided with slates in Maas tiling. On the tower spire slates in Maas tiling. Above the crossing an octagonal roof turret with open bell chamber and needle spire. On the ridge of the choir, the roof turret and the tower spire stand neo-Gothic wrought-iron ornaments, including among others a consecration cross and a weathercock. Against the roof slopes of nave, transept and choir Neo-Gothic dormer windows.
All façades are executed in machine-made brick, which is articulated horizontally by the application of extruded brick bands. Against the façades stand right-angled, twice and thrice set-back buttresses, provided with ashlar plinths. Also the surrounding drip moulding, as well as the sills, the cap-mouldings of the portal and the top gables of the transept are made of ashlar. The façades are closed off by a mortared frieze with chevron arch motif and tooth and mouse-tooth mouldings. In the chapels, nave, transept arms and choir bay are pointed arch windows with brick framing, provided with two or four lancets, crowned by one or three oculi. In the apse high lancet windows. In the middle apse bay on the exterior side a stone panel with inscription: "The first stone laid / 6 April 1898 / F.P. Corstens parish priest / W. van Laarhoven / A. Pulskens churchwarden". The tower has a roughly square floor plan, comprises four storeys, of which the uppermost is octagonal and provided with sound holes and four flanking spires, and is crowned by an octagonal spire, provided with dormer windows. Against the eastern side stands a staircase tower. The tower portal is simply executed with clamped double door with pointed arch shaped fanlight, set in a pointed gable with crocket crowning. The double door is, like the other entrance portals in the eastern façade and southwestern extension, provided with heavy wrought-iron fittings with floral motifs.
In the interior are among others of importance the paintings by A. Verschuuren (pupil of P.J.H. Cuypers and A. Derkinderen), dating from 1918 and a statue of Saint Job from around 1670. In the tower two valuable bells, dating from 1414 and according to inscription made by Joh. van Asten.
Valuation
The church is of general interest. The building has cultural-historical values as a particular expression of a socio-economic and spiritual development, namely the establishment of Neo-Gothic churches as a sign and confirmation of Catholic emancipation. It has architectural-historical values as a pure and good example of a small, but very representatively designed village church by C. Franssen. It has ensemble values, it is important for the appearance of the village. It is important due to the architectural integrity of the exterior and part of the interior.
Nearby in the register
- Pastorie(F), Kerkstraat 2Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Boerderij(M1), Kerkstraat 1Boerderijunder 1 mi
- Complex Kerkstraat 1Opslagunder 1 mi
- Boerderij(M1), De Kraan 1Boerderijunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.