Rijksmonumentenregister · Netherlands
Boerderij(M1), Kerkstraat 1
Berkel-Enschot, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Boerderij
- Function
- Boerderij(M1)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1842
- Address
- Kerkstraat 1, 5056 AA Berkel-Enschot (Tilburg 30) (and others)
- Place
- Berkel-Enschot
- Municipality
- Tilburg
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.57874, 5.13589
- Part of complex
- 521124
- Monument number
- 521125
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDigital Commonwealth, Boston Public LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1829 map "Choro-topographische kaart der Noordelijke provincien van het Koningrijk der Nederlanden" (Digital Commonwealth, Boston Public Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Voormalige LANGGEVELBOERDERIJ met aangebouwd achterhuis, Vlaamse schuur en karschop. De boerderij is waarschijnlijk na een brand in 1842 opnieuw opgebouwd. Omstreeks 1915 heeft een verbouwing plaatsgevonden. Thans zijn er twee woningen in ondergebracht; architectonisch vormen deze woningen één geheel. De voormalige boerderij met bijgebouwen is gesitueerd aan het kerkplein van het kerkdorp Enschot, waarvan de aangrenzende bebouwing voor een groot deel haar laat-negentiende-eeuwse dorpse aanblik heeft behouden.
Omschrijving.
De boerderij telt een bouwlaag, is opgetrokken uit baksteen en heeft een zadeldak, dat is gedekt met gesmoorde oud-Hollandse pannen. Na de brand van 1842 is het wolfseind vervallen en heeft men de rechter zijgevel voorzien van een topgevel. Het dakvlak is afgewerkt met een houten bakgoot. Deze is weer voorzien van geprofileerde klossen waaronder een geprofileerd fries met vlakindelingen, uitgevoerd in geschilderd stucwerk. De voorgevel is voorzien van een kozijn met bovenlicht met glas-in-lood ramen. De voordeur is voorzien van een verticale paneeldeur in een moderne vorm. Aan beide zijden van de voordeur is een schuifraam met bovenlicht met glas-in-lood en vereenvoudigd onderraam. Boven het uiterst rechtse raamkozijn is een dakkapel aangebracht, welke in metselwerk is opgetrokken. Alle raamkozijnen zijn voorzien van luiken. In de gevel heeft men een gemetselde strek van anderhalve steen hoog aangebracht. Ter hoogte van het bedrijfsgedeelte in het pand zijn de originele opgeklampte dubbele staldeuren aanwezig, voorzien van een ellipsboog. Links van deze staldeuren zijn drie en rechts is één betonnen stalraam aangebracht, met een zesruits indeling.
De rechterzijgevel is voorzien van halfronde stalramen en een laadluik nabij de taszolder. De topgevel is uitgevoerd met vlechtwerk en afgedekt met een rollaag. De achtergevel heeft aan de noordelijke zijde een aangebouwd achterhuis. Deze in handgevormde bakstenen opgetrokken uitbreiding heeft een rechthoekige plattegrond en een zadeldak, gedekt met oud-Hollandse pannen. In deze gevel zijn op diverse plaatsen nieuwe raam- en deurkozijnen aangebracht. De aankapping aan de achtergevel is gesteld op hergebruikte gietijzeren kolommen van onbekende herkomst, waarschijnlijk daterende uit het laatste kwart van de negentiende eeuw.
De linkerzijgevel is een topgevel, waarin de voordeur van het pand 't Zwaantje 2 is geplaatst. Deze is gewijzigd omstreeks 1915. Deze gevel is uitgevoerd in baksteen in kruisverband en voorzien van vlechtwerk en aan de bovenzijde afgewerkt met een muizetand. Het voordeurkozijn is in het hart van de gevel geplaatst en voorzien van bovenlicht met glas-in-lood ramen. De deur is uitgevoerd als een opgeklampte deur. Aan beide zijden van de voordeur zijn schuiframen aangebracht voorzien van een bovenlicht met glas-in-lood ramen. De raamkozijnen zijn voorzien van vlakke luiken. Op de verdieping zijn twee raamkozijnen geplaatst welke zijn voorzien van een drieruits bovenlicht. De onderramen zijn uitgevoerd als naar binnen draaiende vierruits ramen. Op de zolder is nog één raamkozijn aangebracht met een drieruits bovenlicht en naar binnen draaiende vierruits ramen. Naar informatie van de eigenaar zijn in het interieur de oorspronkelijke kelder en opkamer nog aanwezig.
Waardering.
De voormalige langgevelboerderij is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorische waarde als afspiegeling van de sociaaleconomische ontwikkeling van de landbouw in midden-Brabant, het is tevens van belang voor de typologische ontwikkeling van de langgevelboerderij. Het heeft architectuurhistorische waarden vanwege de afleesbaarheid van de bouwgeschiedenis. Het heeft ensemblewaarden als onderdeel van de kern van het kerkdorp Enschot, die cultuurhistorisch van belang is. Het geheel is gaaf bewaard gebleven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
Former LONG-GABLED FARMHOUSE with adjoining rear wing, Flemish barn and cart shed. The farmhouse was probably rebuilt following a fire in 1842. Around 1915 alterations took place. Currently it contains two dwellings; architecturally these dwellings form one whole. The former farmhouse with outbuildings is situated at the church square of the church village of Enschot, of which the adjoining buildings have largely retained their late nineteenth-century rural character.
Description.
The farmhouse comprises one storey, is constructed of brick and has a gabled roof, covered with aged Dutch tiles. Following the fire of 1842 the half-hipped roof fell away and the right side gable was provided with a stepped gable. The roof surface is finished with a wooden gutter. This is provided with profiled brackets underneath and a profiled frieze with flat divisions, executed in painted stucco. The front facade has a cross window with fanlight with leaded glass windows. The front door is provided with a vertical panelled door in a modern form. On both sides of the front door is a sash window with fanlight with leaded glass and a simplified lower window. Above the extreme right window frame a roof dormer has been constructed, which is built up in brickwork. All window frames are provided with shutters. In the facade a mortared band of one and a half bricks high has been laid. At the height of the business section in the building the original clamped double stable doors are present, provided with an elliptical arch. To the left of these stable doors are three and to the right is one concrete stable window, with a six-pane division.
The right side gable is provided with semi-circular stable windows and a loading hatch near the hayloft. The stepped gable is executed with timber frame and covered with a roll edge. The rear gable has on the northern side an adjoining rear wing. This extension constructed of hand-formed brick has a rectangular floor plan and a gabled roof, covered with aged Dutch tiles. In this gable new window and door frames have been inserted in various places. The canopy at the rear gable rests on reused cast-iron columns of unknown origin, probably dating from the last quarter of the nineteenth century.
The left side gable is a stepped gable, in which the front door of the building 't Zwaantje 2 is placed. This was altered around 1915. This gable is executed in brick in Flemish bond and provided with timber frame and finished at the top with a mouse-tooth course. The front door frame is placed in the centre of the gable and provided with fanlight with leaded glass windows. The door is executed as a clamped door. On both sides of the front door are sash windows provided with a fanlight with leaded glass windows. The window frames are provided with flat shutters. On the first floor are two window frames placed which are provided with a three-pane fanlight. The lower windows are executed as inward-opening four-pane windows. On the upper floor one more window frame has been installed with a three-pane fanlight and inward-opening four-pane windows. According to information from the owner the original cellar and upper chamber are still present in the interior.
Valuation.
The former long-gabled farmhouse is of general importance. The building has cultural historical value as a reflection of the socio-economic development of agriculture in central Brabant, it is also of importance for the typological development of the long-gabled farmhouse. It has architectural historical value due to the legibility of the building history. It has ensemble values as part of the core of the church village of Enschot, which is of cultural historical importance. The whole has been well preserved.
Nearby in the register
- Complex Kerkstraat 1Boerderijunder 1 mi
- Complex Kerkstraat 1Opslagunder 1 mi
- RiddershoeveHorecaunder 1 mi
- Pastorie(F), Kerkstraat 2Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.