Rijksmonumentenregister · Netherlands
Onze Lieve Vrouwe Boodschap
Zegge, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1911
- Address
- Onze Lieve Vrouwestraat 107, 4735 AA Zegge (Rucphen 30)
- Place
- Zegge
- Municipality
- Rucphen
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.55599, 4.51614
- Part of complex
- 517055
- Monument number
- 525725
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 24 Dordrecht, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
De R.K. Neo-gotische H. Maria Boodschap KERK op no. 107 werd in 1911 gebouwd naar ontwerp van architect Jacques van Groenendael. De kerk leed in 1944 ernstige oorlogsschade: de toren werd goeddeels verwoest en gewelven stortten in. In 1958 was de restauratie voltooid. De restauratie geschiedde grotendeels in de oude trant, maar met wijzigingen bij de toren.
Omschrijving.
De driebeukige kruiskerk met dakruiter heeft een westtoren met vierkante basis en een vijfzijdig gesloten koor van twee traveen geflankeerd door zijkapellen. Het schip telt drie traveen. De gevels zijn opgetrokken uit machinale baksteen met steunberen met afzaten. De bruine baksteen wordt afgewisseld door sierbanden in gele baksteen, een rondboogfries en een tandlijst onder de goot. De spitsboogramen zijn voorzien van gele baksteen tracering. Op het zadeldak van het schip, de lessenaardaken van de zijbeuken en de spitsen van toren en kapellen liggen leien in maasdekking. De hoogte en breedte van de ramen varieert naar de locatie ervan. Bij de absis zijn ze hoog en smal, de zijkapellen bij absis en toren hebben kleine lage ramen. De spitsboogramen van de lichtbeuk zijn breder dan die in de zijbeuk.
De transepten hebben elk een groot en breed spitsboograam met daarboven een reeks klimmende blinde spitsboogvensters met tracering. De viering is voorzien van een hoge opengewerkte spits. De hoofdingang van de kerk bevindt zich in de toren. Deze heeft haakse steunberen met afzaat. De eikehouten vleugeldeuren in korfboogvorm hebben zwaar smeedijzeren beslag in symmetrische krulvormen. De ingang, de blinde rondboogarcade en het spitsboograam erboven worden alle omvat door een spitsboogomlijsting van gele baksteen. De bovenste geleding heeft een doorgaande cordonlijst met twee galmgaten, waarboven de sterk ingesnoerde achtzijdige spits. Het klokkegedeelte is bij het herstel van de oorlogsschade sterk vereenvoudigd. De ruimte wordt inwendig verdeeld door zuilen met loofkapitelen en bundelzuilen in de viering. De zuilen zijn uitgevoerd in hardsteen, de kapitelen in zandsteen. De lisenen, schalken en spitsbogen tussen de zuilen alsmede de raamomlijstingen laten de baksteen vrij die overigens verder wit is gepleisterd. De kruisgewelven zijn gemetseld. De lichtbeuk is onder de vensters voorzien van een blind triforium. Direct achter de ingang bevindt zich de smalle spitsbogige orgelgalerij. De kerk bezit diverse fijnzinnig uitgevoerde beelden en altaren, die dateren van kort na de bouwtijd van de kerk. Het meest opvallend zijn het de in laat neo-gotische stijl uitgevoerde kalkstenen hoogaltaar in de absis en het St. Jozef- en Maria-altaar in de zijkapellen. Beide laatstgenoemde sculpturen worden verlicht door de aldaar bewaard gebleven figuratieve glas-in-loodramen. Bij het Maria-altaar is de eerste steen geplaatst "23 maii 1911". De kalkstenen neo-gotische communiebank bij het Jozef-altaar komt oorspronkelijk uit een kerk te Ginneken. In de vrijwel ronde ruimte naast de toren is de doopkapel, afgesloten door een smeedijzeren hek. In de kapel is een polychroom beeld van het kind Jezus. Bij de ingang staat een Heilige Familie-groep, eveneens gepolychromeerd. Van de andere beelden uit de negentiende en de twintigste eeuw die in het schip staan opgesteld dient een staakmadonna, een H. Aloysius, een H. Hartbeeld van Jezus en een Heilig Hart Maria genoemd te worden. Aan de voorzijde wordt het terrein van de kerk afgesloten door een giet- en smeedijzeren sierhek met spijlen en knoppen, daterend uit de bouwtijd. Tevens staat er voor het koor een Heilig Hartbeeld opgesteld. Dit laatste valt buiten de Rijksbescherming.
Waardering.
De kerk is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als voorbeeld van een geestelijke ontwikkeling, met name de ontwikkeling van het katholicisme in de late negentiende eeuw en de heropleving van bestaande devoties. Het is tevens van architectuurhistorisch belang wegens de plaats in het oeuvre van de architect. Het complex heeft ensemblewaarde vanwege de situering, verbonden met de ontwikkeling van het kerkdorp en vanwege de wijze van inrichting. Het complex is van bijzondere betekenis voor het aanzien van het dorp en vanwege de hoogwaardige kwaliteit van de bebouwing in historisch-ruimtelijke relatie tot de wegenstructuur. Het gebouw heeft een hoge mate van gaafheid, ook in het interieur.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
The R.C. Neo-gothic H. Maria Boodschap CHURCH at no. 107 was built in 1911 according to the design of architect Jacques van Groenendael. The church suffered severe war damage in 1944: the tower was largely destroyed and vaults collapsed. By 1958 the restoration was completed. The restoration took place largely in the old manner, but with modifications to the tower.
Description.
The three-aisled cruciform church with a roof turret has a west tower with square base and a five-sided closed choir of two bays flanked by side chapels. The nave comprises three bays. The facades are built in machine-made brickwork with buttresses with offsets. The brown brick is alternated by decorative bands in yellow brick, a round-arch frieze and a dentil moulding below the gutter. The pointed-arch windows are provided with yellow brick tracery. On the gabled roof of the nave, the lean-to roofs of the side aisles and the spires of the tower and chapels lie slates in interlocking bond. The height and width of the windows vary according to their location. At the apse they are tall and narrow, the side chapels at the apse and tower have small low windows. The pointed-arch windows of the clerestory are wider than those in the side aisle.
The transepts each have a large and wide pointed-arch window with above it a series of rising blind pointed-arch windows with tracery. The crossing is provided with a high open-worked spire. The main entrance to the church is in the tower. This has right-angled buttresses with offset. The oak wing doors in basket-arch form have heavy wrought-iron fittings in symmetrical curved forms. The entrance, the blind round-arch arcade and the pointed-arch window above it are all enclosed by a pointed-arch moulding of yellow brick. The upper articulation has a continuous cornice line with two sound holes, above which the strongly pinched octagonal spire. The bell section was greatly simplified during the restoration of war damage. The interior space is divided by columns with leaf capitals and clustered columns at the crossing. The columns are executed in hardstone, the capitals in sandstone. The pilasters, shelves and pointed arches between the columns as well as the window mouldings leave the brick exposed which is otherwise white-plastered. The cross vaults are built in mortar. The clerestory is provided with a blind triforium below the windows. Directly behind the entrance is the narrow pointed-arch organ gallery. The church possesses various finely executed sculptures and altars, which date from shortly after the church was built. Most striking are the limestone high altar executed in late neo-gothic style in the apse and the St. Joseph and Mary altar in the side chapels. Both of the latter-mentioned sculptures are illuminated by the figurative stained-glass windows preserved there. At the Mary altar the first stone is placed "23 maii 1911". The limestone neo-gothic communion rail at the Joseph altar originally comes from a church at Ginneken. In the virtually round space next to the tower is the baptismal chapel, closed off by a wrought-iron grille. In the chapel is a polychrome statue of the Christ Child. At the entrance stands a Holy Family group, also polychrome. Of the other sculptures from the nineteenth and twentieth centuries placed in the nave a standing Madonna, a St. Aloysius, a Sacred Heart statue of Jesus and a Sacred Heart Mary should be mentioned. At the front the church grounds are closed off by a cast and wrought-iron ornamental grille with spires and knobs, dating from the time of construction. A Sacred Heart statue is also placed in front of the choir. The latter falls outside the National Monument protection.
Valuation.
The church is of general importance. The building has cultural-historical significance as an example of a spiritual development, in particular the development of Catholicism in the late nineteenth century and the revival of existing devotions. It is also of architectural-historical importance because of its place in the oeuvre of the architect. The complex has ensemble value because of its location, connected with the development of the church village and because of the manner of its arrangement. The complex is of particular significance for the appearance of the village and because of the high quality of the built environment in historical-spatial relation to the road structure. The building has a high degree of integrity, also in the interior.
Nearby in the register
- Onze Lieve Vrouwe BoodschapKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- O.L. Vrouw van Zegge-kapelKapelunder 1 mi
- N.S.-complexWoonhuis1 mi
- Spoorwegstation, Pastoor van Breugelstraat 138Transport1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.