Rijksmonumentenregister · Netherlands
Marianne
Alkmaar, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1908 - 1909
- Address
- Nieuwlandersingel 57, Locatie: Emmakwartier, 1814 CK Alkmaar
- Place
- Alkmaar
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.62853, 4.74456
- Part of complex
- 524874
- Monument number
- 524876
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
HERENHUIS "Marianne" uit 1908-1909 in Art Nouveaustijl. Het hoekpand is gebouwd naar ontwerp van de Alkmaarse architect E. Kalverboer en maakt onderdeel uit van het complex "Nieuwlandersingel". Opdrachtgever was R.H.F.C Berentzen, directeur van de Alkmaarse vestiging van Vroom & Dreesmann. Vanaf 1916 woonde hier de latere burgemeester jhr. mr. F.H. van Kinschot. De villa maakt deel uit van een rij herenhuizen aan de zuidwestzijde van de Nieuwlandersingel tegenover het Kennemerpark.
Omschrijving
Op nagenoeg vierkant grondplan opgetrokken villa van twee bouwlagen onder een afgeplat schilddak gedekt met bruingeglazuurde kruispannen. Het halfvrijstaande pand heeft een crèmekleurig gesausd souterrain waarin diepe horizontale schijnvoegen (imitatie natuursteenblokken). Boven deze sokkel zijn de buitenmuren uitgevoerd in oranje verblendsteen in kruisverband met snijvoeg. De vensters op de begane grond en de eerste verdieping hebben geprofileerde lekdorpels met een tandlijstje; boven de met lange horizontale groeven gedecoreerde lateien koppenlagen van afwisseld gele en oranje verblendsteen. In de bovenlichten van de vensters is geel glas aangebracht. De voorgevel (NO) kent een levendige gevelopbouw met in het midden een via een hoge hardstenen trap bereikbare portiek waarboven een torentje, rechts hiervan een driezijdig uitgebouwd geveldeel, en links een rechthoekige erkeruitbouw waarboven een terugliggende topgevel. De zijmuren van de portiek zijn betegeld met (licht)gele en bruine geglazuurde tegels voorzien van art-nouveaumotieven. De omgaande bovenste tegelrand is gedecoreerd met guirlandes en lauwerkransen. In de achterwand van de portiek een getoogde voordeur met gewelfd twaalfruits middenraam en daarboven vier gekoppelde raampjes onder segmentboog. De door smalle zijpanelen met bovenin twee raampjes geflankeerde deur heeft een twaalfruits bovenlicht waarnaast ter weerszijden een smal drieruits venster. Boven de portiek is een latei aangebracht als boven de vensters, ondersteund door twee consoles die rusten op lisenen van gele verblendsteen. De gevelsteen boven deze latei draagt de naam "MARIANNE". Het hoger gelegen schuifvenster heeft een vijftienruits bovenlicht. Boven dit venster een vierkant torentje waarvan de voor- en zijkanten geopend zijn met een spitsboog van gele verblendsteen boven een dichte balustrade van dezelfde baksteen. In de achtermuur van de toren bevindt zich een dubbele balkondeur met twee zesruits bovenlichten. De toren heeft een bolgebogen vierzijdig tentdak waarvan het achterschild bekleed is met zink en de drie overige dakschilden met bruingeglazuurde tuiles du Nord. De gootlijst onder het torendak rust op een omgaand spitsboogfries van gele verblendsteen. In de schuine zijden van het driezijdige rechter gedeelte van de voorgevel is zowel op de begane grond als de eerste verdieping een schuifvenster met twaalfruits bovenlicht aangebracht. Het brede middendeel heeft op de begane grond een (eveneens breder) schuifvenster met achttienruits bovenlicht geflankeerd door, bovenaan uitkragend gemetselde, lisenen van gele verblendsteen. Deze dragen een balkon met een betonnen vloer en een gemetselde balustrade van gele verblendsteen. De dubbele balkondeur middenboven is voorzien van twee rondboogramen en een achttienruits bovenlicht. Het rechter geveldeel wordt afgesloten door een met zink afgedekte balustrade van gele verblendsteen. In het midden van het driezijdige dakschild is een kleine dakkapel aangebracht voorzien van een spitsboogvenster en een met bruingeglazuurde tuiles du Nord gedekt zadeldak met overstek en windveren in de vorm van een driepasboog. De rechthoekige erkeruitbouw links heeft in de sokkel een blinde balustrade van gele verblendsteen waarop een groot driedelig venster rust bestaande uit een breed middenraam met achtienruits bovenlicht en ter weerszijden een smal zijraam met zesruits bovenlicht. De erker wordt bekroond door een balustrade van gele verblendsteen voorzien van twee paar, vermoedelijk natuurstenen "kantelen" waaronder oranje verblendsteen. Het achterliggende balkon is toegankelijk via een dubbele balkondeur met éénentwintigruits bovenlicht in de terugliggende topgevel linksboven. In beide deurvleugels is een rondboograam aangebracht. Ter weerszijden van de balkondeur een smal zijraam met zesruits bovenlicht. Bovenin de met een onderaan getande deklijst afgedekte topgevel bevindt zich een door kleine zijramen geflankeerd spitsboogvenster waaronder een blinde balustrade van gele verblendsteen. De latei boven dit driedelige venster is in het midden verhoogd. De nagenoeg vierkante vensters in het souterrain zijn voorzien van nieuwe ramen binnen de bestaande kozijnen. De rechterzijgevel (NW) heeft linksonder een schuifvenster met vijftienruits bovenlicht en linksboven een spaarveld. Boven de laatste en het schuifvenster is een latei aangebracht als in de voorgevel, eveneens met een koppenlaag van gele en oranjerode verblendsteen. De balustrade rechts boven de voorgevel zet zich boven de zijgevel voort tot aan de hoge schoorsteen van gele verblendsteen halverwege de gevel. Middenboven de balustrade is een dakkapel aangebracht als voor. Hieronder bevindt zich rond de hoek van de rechterzijgevel en de achtergevel een L-vormige uitbouw van één bouwlaag met plat dak en een afgeschuinde westhoek. In de voorzijde van deze uitbouw zit een venster met achttienruits bovenlicht en daaronder een vernieuwde ingang tot het souterrain. De gesloten rechterzijgevel van de uitbouw is voorzien van een spaarveld. Voor de deur in de afgeschuinde hoek rechts ligt een halfronde betonnen trap. Zowel de ingebouwde linkerzijgevel (ZO) als de achtergevel (ZW) heeft rechtsboven een dakkapel met een lessenaarsdak waarop bruingeglazuurde kruispannen. De deur in het midden van de achtergevel is voorzien van een negenruits bovenlicht en bereikbaar via een rechte steektrap van beton. Boven de deur zijn in het verhoogde en door een lessenaarsdak met bruingeglazuurde kruispannen gedekte middenste geveldeel, ter hoogte van de twee achterliggende trapbordessen, twee kleine schuifvensters aangebracht met nieuwe onderramen en vierruits bovenlichten waarin glas-in-lood. De overige vensters in de achtergevel zijn recent naar de oorspronkelijke vorm gereconstrueerd. Boven alle vensters in de achtergevel en de rechter helft van de rechterzijgevel is een koppenlaag aangebracht van om en om gele en oranje verblendsteen.
INTERIEUR. Het interieur is nog gedeeltelijk oorspronkelijk en bevat onder meer een vestibule met een lambrisering van lichtgrijs marmer, een pui tussen de vestibule en de gang voorzien van geëtst glas met florale motieven (m.n. paardenbloemen), paneeldeuren met rijk geprofileerde deuromlijstingen, en een bordestrap waarvan de hoofdbalusters voorzien zijn van uitgestoken siermotieven en de handlijsten langs de muur eindigen in een gesneden bladmotief. Ter hoogte van de trapbordessen bevinden zich in de achtergevel twee kleine vensters met vierruits bovenlichten waarin glas-in-lood met florale motieven in de kleuren geel, groen, paars en lila.
Waardering
Het herenhuis "Marianne" uit 1908-1909 is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde als grotendeels gave representant van de Art Nouveaustijl, zowel uit- als inwendig, uit het oeuvre van de architect E. Kalverboer. Het pand heeft tevens situationele waarde als onderdeel van het complex "Nieuwlandersingel" dat zeer beeldbepalend is gesitueerd langs de zuidrand van de Singelgracht tegenover het Kennemerpark.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
MANSION "Marianne" from 1908-1909 in Art Nouveau style. The corner property was built to the design of the Alkmaar architect E. Kalverboer and forms part of the "Nieuwlandersingel" complex. The client was R.H.F.C Berentzen, director of the Alkmaar branch of Vroom & Dreesmann. From 1916 the later mayor jhr. mr. F.H. van Kinschot lived here. The villa forms part of a row of mansions on the southwest side of the Nieuwlandersingel opposite the Kennemerpark.
Description
Villa built on an almost square ground plan of two storeys under a hipped roof covered with brown glazed crossed roof tiles. The semi-detached property has a cream-coloured rendered basement with deep horizontal false joints (imitation of ashlar blocks). Above this plinth the external walls are executed in orange brick in header bond with cut joints. The windows on the ground floor and first floor have profiled drip mouldings with a small toothed moulding; above the lintels decorated with long horizontal grooves are brick headers of alternating yellow and orange brick. Yellow glass is inserted in the fanlights of the windows. The front facade (NE) has a lively facade composition with in the centre a portico reached via a high sandstone flight of steps with a turret above it, to the right a three-sided projecting facade section, and to the left a rectangular bay projection above which a recessed stepped gable. The side walls of the portico are tiled with (light) yellow and brown glazed tiles with Art Nouveau motifs. The continuous upper tile border is decorated with garlands and laurel wreaths. In the rear wall of the portico an arched entrance door with a curved twelve-light central pane and above it four paired small panes under a segmental arch. The door flanked by narrow side panels with two small panes at the top has a twelve-light fanlight with beside it on each side a narrow three-light window. Above the portico a lintel is mounted as above the windows, supported by two consoles resting on pilasters of yellow brick. The facade stone above this lintel bears the name "MARIANNE". The higher-placed sash window has a fifteen-light fanlight. Above this window a square turret with the front and sides opened with a pointed arch of yellow brick above a solid balustrade of the same brick. In the rear wall of the tower is a double French door with two six-light fanlights. The tower has a curved four-sided tent roof with the rear section clad in zinc and the three other roof sections with brown glazed tuiles du Nord. The gutter line below the tower roof rests on a surrounding pointed arch frieze of yellow brick. In the slanted sides of the three-sided right section of the front facade both on the ground floor and first floor a sash window with twelve-light fanlight is installed. The broad central section has on the ground floor a (likewise broader) sash window with eighteen-light fanlight flanked by, projecting at the top by rendered brickwork, pilasters of yellow brick. These support a balcony with a concrete floor and a rendered balustrade of yellow brick. The double French door above the centre is fitted with two round-arch panes and an eighteen-light fanlight. The right facade section is finished with a balustrade of yellow brick covered with zinc. In the centre of the three-sided roof section a small dormer window is installed equipped with a pointed arch window and a gabled roof covered with brown glazed tuiles du Nord with overhang and gable ornaments in the form of a trefoil arch. The rectangular bay projection on the left has in the plinth a blind balustrade of yellow brick on which a large three-part window rests consisting of a broad central pane with eighteen-light fanlight and on either side a narrow side pane with six-light fanlight. The bay is crowned by a balustrade of yellow brick furnished with two pairs, presumably stone "crenellations" below which orange brick. The rear balcony is accessible via a double French door with twenty-one-light fanlight in the recessed stepped gable on the left above. Each door leaf contains a round-arch pane. On either side of the French door a narrow side pane with six-light fanlight. At the top of the stepped gable topped with a toothed cornice is a pointed arch window flanked by small side panes below which a blind balustrade of yellow brick. The lintel above this three-part window is raised in the centre. The almost square windows in the basement are fitted with new frames within the existing window frames. The right side facade (NW) has on the lower left a sash window with fifteen-light fanlight and on the upper left a blank wall section. Above the latter and the sash window a lintel is mounted as in the front facade, likewise with a header course of yellow and orange-red brick. The balustrade above the right of the front facade continues above the side facade to the high chimney of yellow brick halfway up the facade. In the centre above the balustrade a dormer window is installed as before. Below this an L-shaped single-storey extension with flat roof and a chamfered west corner surrounds the corner of the right side facade and rear facade. In the front of this extension is a window with eighteen-light fanlight and below it a renewed entrance to the basement. The closed right side facade of the extension is furnished with a blank wall section. In front of the door in the chamfered corner on the right lies a semi-circular concrete flight of steps. Both the built-in left side facade (SE) and the rear facade (SW) have on the upper right a dormer window with a lean-to roof with brown glazed crossed roof tiles. The door in the centre of the rear facade is fitted with a nine-light fanlight and accessible via a straight concrete step flight. Above the door, at the level of the two rear stair landings, in the raised central facade section covered with a lean-to roof with brown glazed crossed roof tiles, two small sash windows are installed with new lower frames and four-light fanlights with leaded glass. The remaining windows in the rear facade have recently been reconstructed to the original form. Above all windows in the rear facade and the right half of the right side facade a header course is executed of alternating yellow and orange brick.
INTERIOR. The interior is still partly original and contains among other things a vestibule with light grey marble wainscoting, a door frame between the vestibule and the corridor furnished with etched glass with floral motifs (notably dandelions), panel doors with richly profiled door surrounds, and a stair with the main balusters furnished with protruding ornamental details and the handrails along the wall ending in a carved leaf motif. At the level of the stair landings in the rear facade are two small windows with four-light fanlights with leaded glass with floral motifs in the colours yellow, green, purple and lilac.
Valuation
The mansion "Marianne" from 1908-1909 is of general importance because of its cultural and architectural historical value as a largely intact representative of the Art Nouveau style, both exterior and interior, from the oeuvre of architect E. Kalverboer. The property also has situational value as part of the "Nieuwlandersingel" complex which is very prominently situated along the southern edge of the Singelgracht opposite the Kennemerpark.
Nearby in the register
- Villa WilhelminaWoonhuisunder 1 mi
- ParkzichtWoonhuisunder 1 mi
- Villa EmmaWoonhuisunder 1 mi
- SchoonzichtWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.