Rijksmonumentenregister · Netherlands
Vm. Kantoor der Rijksbelastingen
Rotterdam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Overheidsgebouw
- Function
- Belastinggebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1938 - 1948
- Address
- Puntegaalstraat 15, Locatie: Delfshaven, 3024 EB Rotterdam (and others)
- Place
- Rotterdam
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.90721, 4.46290
- Monument number
- 524327
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1920 map "Havenuitbreiding op den Linker-Maasoever" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
BELASTINGKANTOOR der Rijksbelastingen, een bouwkundige eenheid vormend met drie GARAGES, een FIETSENSTALLING en een TRANSFORMATORHUIS. Centraal belastingkantoor waarin de verschillende belastingdiensten werden ondergebracht. Het monumentale gebouw is een stedebouwkundig baken in de as van de Westzeedijk en biedt uitzicht op de Parksluizen. Het pand werd tussen 1938-1948 gebouwd naar een Nieuw Traditionalistisch ontwerp van H. Hoekstra, hoofdarchitect van de Rijksgebouwendienst in opdracht van het Departement van Financiën.
Het gebouw behoorde tot een van de grootste Rotterdamse bouwopdrachten tijdens de oorlog en werd uitgevoerd door de N.V aanneming-maatschappij H.& P. Voormolen te Rotterdam.
N.B. In 1964 werd het gebouw uitgebreid met een vijf bouwlagen tellende vleugel in de rooilijn van de Westzeedijk naar een zakelijk ontwerp van architectenbureau Kraayvanger uit Rotterdam. De portierswoning aan de Westzeedijk moest hiervoor worden gesloopt. De nieuwe vleugel valt vanwege zijn latere bouwdatum buiten de bescherming.
In de loop der jaren werd de overdekte fietsenstalling op het achterterrein in gebruik genomen als parkeerplaats voor auto's.
Omschrijving
Het belastingkantoor is zowel aan de voor- als achterzijde streng symmetrisch geleed en bestaat uit een risalerend middendeel van zeven vensterassen breed met haaks hierop aan weerszijden twee terugliggende zijvleugels van twintig vensterassen breed en zes vensterassen diep. Het zes bouwlagen en een kelderverdieping tellende kantoor bestaat uit een betonskeletconstructie, waarbij de gevels boven een natuurstenen plint zijn opgetrokken in bruinrode baksteen met licht natuurstenen/betonnen vensteromlijstingen en daklijsten. De vensters, verdiept in de gevels aangebracht, zijn gevat in stalen kozijnen met dito roedenverdeling. Vleugels en middendeel zijn, op de terugliggende bovenste bouwlagen, voorzien van rondom uitkragende gebogen daken bekleed met groen geoxideerd Tecutakoper. Het dak van het middendeel is in het midden geopend, waardoor de kapverdieping zich hier rondom een open cour bevindt. In de zijvleugels, ter hoogte van de kelderverdieping, half in de natuurstenen plint, heeft het gebouw kleine vierkante vensters. De centrale hoofdingang, bestaande uit vijf hoge stalen deuren (niet meer origineel) met tussenliggende natuurstenen stroken, bevindt zich in het middendeel en is bereikbaar via een brede natuurstenen trap. Boven de ingangspartij bevindt zich in de gevel een rechthoekig uitkragend deel van zeven vensterassen breed met op de eerste en tweede verdieping hoge vensters met roedenverdeling (vijftienledig) en op de derde, vierde en vijfde verdieping kleinere vensters (negenledig). Het uitkragende deel wordt aan de onder- en bovenzijde afgesloten door een natuurstenen lijst. Boven dit uitkragende geveldeel bevindt zich een bordes met een eenvoudige stalen reling. In het midden van het iets terugliggende, hoger opgetrokken bouwdeel bevindt zich een natuurstenen reliëf met het rijkswapen van Nederland. Aan de achtergevel op deze plek een soortgelijk maar minder rijk gedecoreerd reliëf. De trappenhuizen, aan weerszijden van de monumentale ingang, worden verlicht door verticale vensterstroken in de zijgevels van het middendeel. De stroken (met stalen roedenverdeling) zijn gevat in een brede betonnen omlijsting en hebben een ronde beëindiging aan de boven- en onderzijde. Op de begane grond bevindt zich een groot rond venster waarvan de omlijsting overgaat in een groot natuurstenen ornament met een cartouche waarin vermeld: 'Anno Domini 1947'. In de zijvleugels bevinden zich op de begane grond, de eerste, tweede en derde verdieping hoge vensters en erboven, op de vierde en vijfde verdieping, lagere vensters conform het middendeel. De vijfde verdieping is iets korter en iets teruggerooid ten opzichte van de onderbouw. De zesde verdieping is nog korter en verder teruggerooid. Achter de borstweringen van de gevels bevinden zich op deze verdiepingen gaanderijen. In de zuidelijke zijvleugel bevindt zich hier de kantine met aan de voorzijde een dakterras achter een borstwering met een stalen reling. De achtergevel heeft grotendeels dezelfde venstergeleding als de voorgevel. Uitzondering vormt de betonnen galerij met ijzeren balustrade, die langs de volle breedte van de vleugels loopt en aan weerszijden van het middendeel in verbinding staat met een brandtrap, die doorloopt tot de vijfde verdieping. Op de vierde en de vijfde verdieping conform de voorgevel een gaanderij achter een borstwering. Aan de achterzijde heeft het pand op de hoek met de Pieter de Hoochweg een kleine aanbouw van één bouwlaag plus kelderverdieping van drie vensterassen breed en zes vensterassen lang. In de noordelijk gevel bevindt zich, onder een betonnen luifel een dienstingang bereikbaar via een betonnen trappartij.
Boven de ingang bevindt zich een rondlicht. De vensters op de begane grond en het souterrain zijn geleed conform de overige vensters in het gebouw op deze verdieping. Op het achterterrein bevinden zich, parallel aan de achtergevel van de meest noordelijke zijvleugel, drie garages. Deze staan met een schuin naar achter hellend betonnen dak in verbinding met de achtergevel van het gebouw. De oorspronkelijke ijzeren garagedeuren zijn vervangen door een aluminium variant met een breder profiel. Een open fietsenstalling met eveneens een schuin naar achter hellen betonnen dak op een gemetselde onderbouw sluit het achterterrein aan de westzijde af.
Aan de Pieter de Hoochstraat wordt het achterterrein aan weerszijden van de toegang afgeschermd door een hoge gemetselde muur afgezet met een betonnen afdekrand. In de muur, links van de toegang, vijf cirkelvensters met decoratief ruitvormig traliewerk. Recht van de toegang naar het achterrein loopt de muur nog een klein stukje door met één cirkelvenster, overgaand in het één bouwlaag tellende transformatorgebouwtje dat zich op de hoek van dit perceel bevindt. Het transformatorhuis is in dezelfde trant opgetrokken als het hoofdgebouw met een iets uitkragend boogvormig betonnen dak, een dubbele ijzeren deur in de voorgevel aan de straatzijde en een enkele ijzeren deur in de zijgevel aan het binnenterrein. De westelijke zijgevel loopt door in de achtergevel van de fietsenstalling.
In het interieur zijn ondermeer van belang de zwarte granieten vloeren in de gangen en trappenhuizen, en de paternosterlift in de noordelijke zijvleugel. In het pand bevindt zich nog een aantal originele kluizen.
Waardering
Monumentaal belastingkantoor van algemeen belang vanwege stedebouwkundige, cultuur- en architectuurhistorische waarde. Het gebouw neemt bovendien een belangrijke positie in binnen het oeuvre van architect H. Hoekstra
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
TAX OFFICE of the State Tax Administration, forming one architectural unit with three GARAGES, a BICYCLE SHED and a TRANSFORMER HOUSE. Central tax office in which the various tax services were accommodated. The monumental building is an urban planning landmark on the axis of the Westzeedijk and offers a view of the Parksluizen. The building was constructed between 1938-1948 according to a New Traditionalist design by H. Hoekstra, chief architect of the State Buildings Service at the behest of the Department of Finance.
The building was one of the largest Rotterdam construction projects during the war and was carried out by the N.V. building company H.& P. Voormolen in Rotterdam.
N.B. In 1964 the building was extended with a five-storey wing along the building line of the Westzeedijk according to a modern design by the architectural firm Kraayvanger from Rotterdam. The caretaker's dwelling on the Westzeedijk had to be demolished for this purpose. The new wing falls outside the protection due to its later construction date.
Over the years the covered bicycle shed on the back grounds came to be used as a car park.
Description
The tax office is strictly symmetrical both on the front and rear sides and consists of a projecting central section seven window bays wide with perpendicular to this on either side two recessed side wings twenty window bays wide and six window bays deep. The six-storey office with a basement level consists of a reinforced concrete skeleton structure, with the facades above a natural stone plinth constructed in reddish-brown brick with light natural stone/concrete window surrounds and cornices. The windows, set back into the facades, are set in steel frames with matching glazing bars. Wings and central section are, on the recessed upper storeys, provided with all-round projecting curved roofs clad in green oxidised Tecuta copper. The roof of the central section is open in the middle, so that the roof storey is situated here around an open courtyard. In the side wings, at the level of the basement, half in the natural stone plinth, the building has small square windows. The central main entrance, consisting of five high steel doors (no longer original) with intervening natural stone strips, is located in the central section and is reached via a broad natural stone staircase. Above the entrance section is in the facade a rectangular projecting section seven window bays wide with tall windows with glazing bars (fifteen-part) on the first and second storeys and smaller windows (nine-part) on the third, fourth and fifth storeys. The projecting section is closed at the bottom and top by a natural stone moulding. Above this projecting facade section is a platform with a simple steel railing. In the middle of the slightly recessed, taller constructed building section is a natural stone relief with the Dutch state coat of arms. On the rear facade at this location a similar but less richly decorated relief. The staircases, on either side of the monumental entrance, are lit by vertical window strips in the side facades of the central section. The strips (with steel glazing bars) are set in a broad concrete surround and have a rounded finish at the top and bottom. On the ground floor is a large round window whose surround extends into a large natural stone ornament with a cartouche inscribed: 'Anno Domini 1947'. In the side wings there are tall windows on the ground floor, first, second and third storeys and above, on the fourth and fifth storeys, lower windows in accordance with the central section. The fifth storey is slightly shorter and slightly set back compared to the lower structure. The sixth storey is even shorter and further set back. Behind the parapets of the facades on these storeys are galleries. In the southern side wing is situated here the canteen with a roof terrace on the front side behind a parapet with a steel railing. The rear facade has largely the same window arrangement as the front facade. An exception is the concrete gallery with iron balustrade, which runs along the full width of the wings and connects on either side of the central section with a fire escape, which continues to the fifth storey. On the fourth and fifth storeys in accordance with the front facade a gallery behind a parapet. On the rear side the building has at the corner with the Pieter de Hoochweg a small outbuilding of one storey plus basement level three window bays wide and six window bays long. In the northern facade, under a concrete canopy, is a service entrance reached via a concrete staircase.
Above the entrance is a fanlight. The windows on the ground floor and basement are arranged in accordance with the other windows in the building on these storeys. On the back grounds, parallel to the rear facade of the most northern side wing, are three garages. These stand with a concrete roof sloping backwards in connection with the rear facade of the building. The original iron garage doors have been replaced by an aluminium variant with a wider profile. An open bicycle shed with likewise a concrete roof sloping backwards on a brick base closes off the back grounds on the west side.
On the Pieter de Hoochstraat the back grounds are screened on either side of the entrance by a high brick wall finished with a concrete coping. In the wall, to the left of the entrance, five circular windows with decorative diamond-patterned ironwork. To the right of the entrance to the back grounds the wall continues for a short distance with one circular window, extending into the one-storey transformer building situated at the corner of this plot. The transformer house is constructed in the same manner as the main building with a slightly projecting arched concrete roof, a double iron door in the front facade on the street side and a single iron door in the side facade on the interior grounds. The western side facade extends into the rear facade of the bicycle shed.
In the interior, noteworthy features include the black granite floors in the corridors and staircases, and the paternoster lift in the northern side wing. The building still contains a number of original safes.
Valuation
Monumental tax office of general importance due to its urban planning, cultural and architectural historical value. The building furthermore occupies an important position within the oeuvre of architect H. Hoekstra
Nearby in the register
- Schutsluis, Westzeedijk bij 375Waterkering en -doorlaatunder 1 mi
- Havenkantoor(G), Westzeedijk 375Handel en kantoorunder 1 mi
- Nutsbedrijf, Puntegaalstraat 4Industrieunder 1 mi
- Nutsbedrijf, Westzeedijk bij 375Industrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.