Rijksmonumentenregister · Netherlands
Paleis van Pilatus
Heilig Landstichting, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Welzijn, kunst en cultuur
- Function
- Museum
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1930 - 1940
- Address
- Profetenlaan bij 2, 6564 BL Heilig Landstichting (Berg en Dal 25)
- Place
- Heilig Landstichting
- Municipality
- Berg en Dal
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.82006, 5.89490
- Part of complex
- 523610
- Monument number
- 523620
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Complexonderdeel 11
Inleiding
Het PALEIS VAN PILATUS, de rond het VOORPLEIN gelegen bebouwing en het OOSTERS STRAATJE met een BEELD van een slapende vrouw werden in de jaren 1930-1940 in opdracht van de Heilig-Land Stichting gebouwd naar een ontwerp van PIET GERRITS. Binnen het complex van de Heilig-Land-Stichting maken de gebouwen onderdeel uit van het thema van de "lijdensweg van Christus". Het paleis met voorplein en het hierachter gelegen straatje bevinden zich aan de noord-oostelijke rand van het museumterrein. Het paleis is gebouwd om de eerste statie die de veroordeling van Christus betreft te visualiseren. Het eerste ontwerp van Piet Gerrits werd in de vorm van een maquette al in 1926 tijdens een bestuursvergadering gepresenteerd. Dit ontwerp wijkt sterk af van het uitgevoerde bouwwerk. De maquette is, veel meer dan het uiteindelijk uitgevoerde gebouw, op de Romeinse architectuur geïnspireerd. De maquette laat een op een U-vormige plattegrond opgetrokken gebouw zien met een symmetrisch ingedeelde gevel met zuilen geplaatst op een hoog podium met een ingebouwde trap. De beide risalieten zijn voorzien van frontons. Het gebouw is verder voorzien van zadeldaken. Het huidige paleis wijkt ondermeer af van het oorspronkelijke ontwerp door het platte dak en de galerijen met rondboogarcaden. Het is niet duidelijk waarom van het oorspronkelijke ontwerp is afgeweken. Mogelijk was een gebrek aan financiële middelen de oorzaak. Een andere verklaring zou de betrokkenheid van Jan Stuyt kunnen zijn. Hoogstwaarschijnlijk ligt de verklaring in een combinatie van bovengenoemde argumenten. Een brochure uit 1930 vermeldt hierover nog het volgende: "...De daadwerkelijke uitvoering der plannen heeft wel eenige bijkomstige veranderingen en verfraaiingen doen aanbrengen. Eenmaal voltooid zal het paleis wel het mooiste monument zijn der Heilig-Land-Stichting".
Pas in 1940 worden de gepolychromeerde betonnen in hoogreliëf uitgevoerde soldaten aangebracht op de achterwanden van de galerijen. Oorspronkelijk waren behalve deze soldaten ook nog vrijstaande figuren in en voor het paleis geplaatst die gebeurtenissen uitbeelden, zoals de bespotting van Christus. De afmetingen van het voorplein zijn gebaseerd op archeologisch onderzoek in de Antonia-burcht te Jeruzalem. Bij de bouw is men echter nogal vrij te werk gegaan. De historische betrouwbaarheid van deze reconstructie is dan ook twijfelachtig. Bovendien weten we nu dat Christus niet werd veroordeeld in de Antonia-burcht maar op het plein van Herodus in het westen van Jeruzalem. In hoofdlijnen echter geeft het wel een sfeerbeeld van een stadsplein met een bestuursgebouw in een romeinse stad.
De aan de zuid-westkant van het plein gelegen overdekte winkelstraat bestaat uit een straat met aan weerszijden gelegen winkeltjes die worden afgesloten door houten luiken. Midden door de bestrating loopt een goot. In de straat bevindt zich een beeld van een slapende vrouw. Het straatje komt uit op een klein marktplein dat het beginpunt vormt van de sedert 1970 aangelegde "Oosterse" of "Hellenistische" straat.
Omschrijving
Het PALEIS VAN PILATUS is gebouwd op een U-vormige plattegrond en heeft één bouwlaag onder een plat dak. Het monumentale gebouw staat op een podium waarbij in de ruimte tussen beide zijvleugels een monumentale trap is uitgespaard. De blokvormige volumes van het gebouw zijn voorzien van een witgesausde bepleistering die verlevendigd wordt doordat delen van de voorgevel oranje gesausd zijn terwijl twee de hoofdtoegang tot paleis flankerende zuilen rood geschilderd zijn.
De VOORGEVEL van het paleis is symmetrisch ingedeeld en heeft in het midden de middels de eerder genoemde trap bereikbare van een gepleisterde omlijsting voorziene ingang die voorzien is van een dubbele deur. Boven de ingang is een Romeinse adelaar afgebeeld. Aan weerszijden van de ingang bevindt zich een hoog geplaatst rechthoekig venster dat voorzien is van een raamvulling met Oosterse motieven. De galerij voor de ingangspartij wordt ondersteund door twee Toscaanse zuilen. De aan de galerij gelegen gevels van de zijvleugels bezitten ieder een paneeldeur. De beide uitgebouwde zijvleugels zijn voorzien van galerijen met rondboogarcaden. Tussen de bogen zijn houten hekjes geplaatst. Tegen de achterwand van de galerijen bevinden zich in hoogrelief uitgevoerde polychroom beschilderde Romeinse soldaten. De zijvleugels bezitten op de verdieping ieder twee gekoppelde vensters. De ACHTERGEVEL is bereikbaar via twee aan weerszijden van het gebouw gelegen steegjes. De achtergevel heeft op de begane grond meerdere blinde arcaden en op de verdieping in de middenpartij op regelmatige afstand geplaatste gekoppelde blinde vensters. Ter hoogte van de zijvleugels zijn op de verdieping rechts vier smalle hoge vensters aangebracht met vierruits ramen. Uiterst links bevinden zich vier twee aan twee geplaatste smalle hoge vensters met drieruits ramen waarvan het glas verdwenen is. Het INTERIEUR van het paleis heeft in een ruimte links van de centrale toegangspoort tegen de achterwand een getoogde deurnis waarin een beeldengroep van drie polychroom beschilderde Romeinse soldaten. Enkele vrij in de ruimte opgestelde beelden zijn verdwenen. In de kunststenen vloertegels zijn spellen gekrast.
Het OOSTERS STRAATJE is gelegen aan de zuidwestzijde van het plein voor het paleis en is op twee plaatsen vanaf het plein bereikbaar via twee toegangsgebouwen met koepels. Het straatje is bebouwd met woonhuizen en winkels annex werkruimten voor ambachtslieden en heeft een onregelmatig verloop. Het straatje is deels overbouwd waarbij de overbouwde delen o.a. door tongewelven overkluisd zijn. De bestrating bestaat uit een onregelmatig patroon van keien en natuurstenen platen. De huizen zijn zoals veel gebouwen op het terrein op driekwart van de ware grootte gebouwd en geven eerder een beeld van de bebouwing in het vroeg twintigste eeuwse Palestina dan van de bebouwing in de tijd van Jezus. De aaneengeschakelde blokvormige huizen met platte daken zijn van een bepleistering voorzien waarbij op de hoeken van de gebouwen vaak mergelstenen blokken in het zicht zijn gelaten. Het aan de oostzijde van het straat op een uit kalksteenblokken opgetrokken stoep voor een van de woonhuizen gezeten BEELD stelt een slapende vrouw voor.
Waardering
PALEIS VAN PILATUS met VOORPLEIN en OOSTERS STRAATJE met BEELD uit 1930-1940.
- Van architectuur- en kunsthistorische waarde als essentiële onderdelen van een verzameling aan de bijbelse geschiedenis ontleende gebouwen en objecten in oosterse stijl (qua ontwerp, materiaalgebruik en/of detaillering), alsmede van bijzonder belang voor het oeuvre van beeldend kunstenaar P. Gerrits. Deze vrij gaaf bewaard gebleven onderdelen van een voormalig devotiepark, thans Bijbels Openluchtmuseum, vormen curiosa binnen de landelijke architectuur- en kunstgeschiedenis.
- Van stedenbouwkundige waarde als essentiële onderdelen van het complex van de Heilig Landstichting dat cultuur- en architectuurhistorisch van nationaal belang is. De objecten zijn van bijzondere betekenis wegens de situering, welke verbonden is met de met de aanleg van het complex en de chronologische opbouw van de rondgang over het terrein.
- Van cultuurhistorische waarde als essentiële onderdelen van het complex Heilig-Land-Stichting dat een bijzondere en tevens zeldzame uitdrukking vormt van een religieuze ontwikkeling.
Cultuurhistorische omschrijving
Het eerste ontwerp van Piet Gerrits voor het PALEIS van PILATUS en het OOSTERSE STRAATJE werd in de vorm van een maquette al in 1926 tijdens een bestuursvergadering gepresenteerd. Dit ontwerp wijkt sterk af van het uitgevoerde bouwwerk. De maquette is, veel meer dan het uiteindelijk uitgevoerde gebouw, op de Romeinse architectuur geïnspireerd. De maquette laat een op een U-vormige plattegrond opgetrokken gebouw zien met een symmetrisch ingedeelde gevel met zuilen geplaatst op een hoog podium met een ingebouwde trap. De beide risalieten zijn voorzien van frontons. Het gebouw is verder voorzien van zadeldaken. Het huidige paleis wijkt ondermeer af van het oorspronkelijke ontwerp door het platte dak en de galerijen met rondboogarcaden. Het is niet duidelijk waarom van het oorspronkelijke ontwerp is afgeweken. Mogelijk was een gebrek aan financiële middelen de oorzaak. Een andere verklaring zou de betrokkenheid van Jan Stuyt kunnen zijn. Hoogstwaarschijnlijk ligt de verklaring in een combinatie van bovengenoemde argumenten. Een brochure uit 1930 vermeldt hierover nog het volgende: "...De daadwerkelijke uitvoering der plannen heeft wel eenige bijkomstige veranderingen en verfraaiingen doen aanbrengen. Eenmaal voltooid zal het paleis wel het mooiste monument zijn der Heilig-Land-Stichting".
De afmetingen van het voorplein zijn gebaseerd op archeologisch onderzoek in de Antonia-burcht te Jeruzalem. Bij de bouw is men echter nogal vrij te werk gegaan. De historische betrouwbaarheid van deze reconstructie is dan ook twijfelachtig. Bovendien weten we nu dat Christus niet werd veroordeeld in de Antonia-burcht maar op het plein van Herodus in het westen van Jeruzalem. In hoofdlijnen echter geeft het wel een sfeerbeeld van een stadsplein met een bestuursgebouw in een romeinse stad.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Complex Component 11
Introduction
The PALACE OF PILATUS, the buildings situated around the FORECOURT and the ORIENTAL ALLEY with an IMAGE of a sleeping woman were built in the years 1930-1940 on the commission of the Holy Land Foundation according to a design by PIET GERRITS. Within the complex of the Holy Land Foundation, the buildings form part of the theme of the "Passion of Christ". The palace with forecourt and the alley behind it are located on the north-eastern edge of the museum grounds. The palace was built to visualize the first station concerning the condemnation of Christ. Piet Gerrits's first design was already presented in the form of a maquette in 1926 during a board meeting. This design differs greatly from the executed building. The maquette, much more so than the ultimately executed building, was inspired by Roman architecture. The maquette shows a building constructed on a U-shaped ground plan with a symmetrically arranged facade with columns placed on a high podium with an integrated staircase. Both risalits are provided with pediments. The building is further provided with gabled roofs. The current palace differs from the original design, among other things, by the flat roof and the galleries with round-arch arcades. It is not clear why the original design was deviated from. Possibly a lack of financial resources was the cause. Another explanation could be the involvement of Jan Stuyt. Most likely the explanation lies in a combination of the aforementioned arguments. A brochure from 1930 mentions the following on this: "...The actual execution of the plans has indeed brought about some incidental changes and embellishments. Once completed, the palace will certainly be the most beautiful monument of the Holy Land Foundation".
Only in 1940 were the polychrome concrete soldiers executed in high relief applied to the rear walls of the galleries. Originally, besides these soldiers, free-standing figures were also placed in and in front of the palace depicting events, such as the mockery of Christ. The dimensions of the forecourt are based on archaeological research in the Antonia Fortress in Jerusalem. During construction, however, considerable freedom was taken. The historical reliability of this reconstruction is therefore questionable. Moreover, we now know that Christ was not condemned in the Antonia Fortress but in the square of Herod in the west of Jerusalem. In broad terms, however, it does provide an atmospheric image of a city square with an administrative building in a Roman city.
The covered shopping street situated on the south-west side of the square consists of a street with small shops on either side that are closed off by wooden shutters. A gutter runs down the middle of the pavement. In the street is an image of a sleeping woman. The alley leads out onto a small market square which forms the starting point of the "Oriental" or "Hellenistic" street laid out since 1970.
Description
The PALACE OF PILATUS is built on a U-shaped ground plan and has one storey under a flat roof. The monumental building stands on a podium with a monumental staircase recessed in the space between both side wings. The block-shaped volumes of the building are provided with white-rendered plasterwork which is enlivened by the fact that parts of the front facade are orange-rendered while two columns flanking the main entrance to the palace are painted red.
The FRONT FACADE of the palace is symmetrically arranged and has in the middle the entrance accessible by means of the aforementioned staircase, provided with a rendered surround and fitted with a double door. Above the entrance is a Roman eagle depicted. On either side of the entrance is a tall placed rectangular window which is provided with a glazing pattern with Oriental motifs. The gallery in front of the entrance section is supported by two Tuscan columns. The facades of the side wings adjoining the gallery each possess a panel door. Both protruding side wings are provided with galleries with round-arch arcades. Between the arches are wooden railings placed. Against the rear wall of the galleries are polychrome painted Roman soldiers executed in high relief. The side wings each have on the upper floor two paired windows. The REAR FACADE is accessible via two alleys situated on either side of the building. The rear facade has on the ground floor several blind arcades and on the upper floor in the central section regularly spaced paired blind windows. At the level of the side wings, on the upper floor to the right are four narrow tall windows fitted with four-pane windows. On the far left are four narrow tall windows placed two by two with three-pane windows, the glass of which has disappeared. The INTERIOR of the palace has in a space to the left of the central access door against the rear wall an arched doorway niche in which a group of three polychrome painted Roman soldiers. Several freely positioned images have disappeared. Games have been scratched into the artificial stone floor tiles.
The ORIENTAL ALLEY is located on the south-west side of the square in front of the palace and is accessible from the square at two locations via two access buildings with domes. The alley is built with residential houses and shops together with workshops for craftspeople and has an irregular course. The alley is partly built over with the built-over parts being vaulted over, among others, by barrel vaults. The paving consists of an irregular pattern of stones and natural stone slabs. The houses, like many buildings on the grounds, were built at three-quarters of true size and give more an image of the buildings in early twentieth-century Palestine than of the buildings in the time of Jesus. The contiguous block-shaped houses with flat roofs are provided with plasterwork whereby marl stone blocks are often left exposed at the corners of the buildings. The IMAGE situated on the east side of the street on a step constructed from limestone blocks in front of one of the residential houses depicts a sleeping woman.
Valuation
PALACE OF PILATUS with FORECOURT and ORIENTAL ALLEY with IMAGE from 1930-1940.
- Of architectural and art-historical value as essential components of a collection of buildings and objects in Eastern style derived from biblical history (in terms of design, use of materials and/or detailing), as well as of particular significance for the oeuvre of visual artist P. Gerrits. These reasonably well-preserved components of a former devotional park, now Biblical Open-Air Museum, form curiosities within national architecture and art history.
- Of urban planning value as essential components of the complex of the Holy Land Foundation which is of national cultural and architectural historical significance. The objects are of particular importance because of the location, which is connected with the development of the complex and the chronological development of the route through the grounds.
- Of cultural-historical value as essential components of the Holy Land Foundation complex, which forms a special and also rare expression of a religious development.
Cultural-historical description
Piet Gerrits's first design for the PALACE OF PILATUS and the ORIENTAL STREET was already presented in the form of a maquette in 1926 during a board meeting. This design differs greatly from the executed building. The maquette, much more so than the ultimately executed building, is inspired by Roman architecture. The maquette shows a building erected on a U-shaped ground plan with a symmetrically arranged facade with columns placed on a high podium with a built-in staircase. Both risalits are provided with pediments. The building is further provided with gabled roofs. The current palace differs from the original design, among other things, by the flat roof and the galleries with rounded arcades. It is unclear why the original design was departed from. Possibly a lack of financial resources was the cause. Another explanation could be the involvement of Jan Stuyt. Most likely the explanation lies in a combination of the aforementioned arguments. A brochure from 1930 mentions the following on this subject: "...The actual execution of the plans has indeed brought about some incidental changes and embellishments. Once completed the palace will certainly be the finest monument of the Heilig-Land-Stichting".
The dimensions of the forecourt are based on archaeological research in the Antonia Fortress in Jerusalem. However, construction proceeded quite freely. The historical reliability of this reconstruction is therefore questionable. Moreover, we now know that Christ was not condemned in the Antonia Fortress but on the square of Herod in the west of Jerusalem. In broad outline, however, it does provide an atmospheric image of a city square with a government building in a Roman city.
Nearby in the register
- SanhedrinWelzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- vierde statieKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- StadspoortWelzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- begraafplaatsBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.