Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Straalmanstraat 30
Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1897
- Address
- Straalmanstraat 30, Locatie: Hunnerberg, 6521 JM Nijmegen
- Place
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.84357, 5.87233
- Monument number
- 523046
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding Het halfvrijstaande HERENHUIS met HEKWERKEN is gebouwd in 1897 door architect W.J. Maurits in neorenaissance-stijl, gecombineerd met elementen uit de Chaletstijl.
Het herenhuis is gelegen in de noordelijke, vrijwel aaneengesloten gevelwand van de Straalmanstraat in de wijk Hunnerberg in Nijmegen-oost. De Straalmanstraat is aangelegd in 1895 en maakt deel uit van het laat 19de-eeuwse uitbreidingsplan, dat deels is gebaseerd op een ontwerp van Bert Brouwer. De Straalmanstraat ligt in het beschermde stadsgezicht.
Omschrijving Het halfvrijstaande HERENHUIS heeft een rechthoekig grondplan met een afgeschuinde hoek aan de voorzijde en een rechthoekige uitbouw aan de achterzijde. Het HERENHUIS heeft een kelder en drie bouwlagen, waarvan de derde wordt gevormd door de zolder, onder een flauw hellend zinken roevendak dat aan de voor- en de linker zijde is voorzien van een omlopend dakschild met leien in maasdekking. De afgeschuinde hoek springt naar voren en heeft een topgevel met een ruim overstekend zadeldak, dat is voorzien van een rijk bewerkt schijnspant en een piron met smeedijzeren ornament. In het voorschild bevinden zich een grote en een kleine dakkapel. De grote dakkapel heeft een stolpraam, een beschoten topgevel, een schijnspant en een zadeldak met bolvormige piron, de kleine is voorzien van een draairaam, een overhoeks geplaatst puntdak en een piron met smeedijzeren ornament. De dakkapel in het zijschild is later toegevoegd.
De uitbouw aan de achterzijde telt twee bouwlagen onder een zinken roevendak. Naast de uitbouw bevindt zich een éénlaags serre met balkon. Tegen de voorgevel bevond zich oorspronkelijk een vijfzijdige veranda met balkon, die later is verbouwd tot serre.
Het herenhuis is opgetrokken uit in kruisverband gemetselde baksteen en heeft een gepleisterde plint. De gevels zijn voorzien van gepleisterde speklagen, geprofileerde waterlijsten, een cordonlijst en worden afgesloten door een gepleisterd fries met velden en gebogen korbelen, die een geprofileerde kroonlijst met bakgoot dragen. De kroonlijst gaat ter plaatse van de topgevel over in de windveren. Bogen en strekken van vensters en deuren zijn deels van rode verblendsteen en hebben gepleisterde geboorte- en sluitstenen. De lekdorpels zijn opgenomen in de waterlijsten of speklagen (achterzijde). In de afgeschuinde hoek en de linker zijgevel bevinden zich resp. één en twee keldervensters met ijzeren grondroosters ervoor. De asymmetrisch ingedeelde VOORGEVEL telt twee traveeën. In de rechter travee bevindt zich de ingangspartij, die bestaat uit een paneeldeur met smeedijzeren roosters in een kozijn met getoogd bovenlicht en hardstenen neuten in een segmentboogvormig afgesloten portiek met een hardstenen stoep. Boven de deur bevindt zich een venster met T-schuifraam. Links van de deur bevindt zich de vijfzijdige serre met bewerkte houten panelen en stijlen. De serre heeft een dubbele tuindeur, die wordt geflankeerd door ramen met T-vormige roedenverdeling en ramen met bovenlicht. Hierboven bevinden zich glas-in-lood bovenlichten en een geprofileerde kroonlijst met gesneden druiplijst. Het schilddakje van de serre heeft leien in maasdekking en wordt bekroond met een bewerkte houten balkonbalustrade. Het balkon is toegankelijk via een dubbel deur met bovenlicht. In de afgeschuinde hoek bevindt zich in de eerste en de tweede bouwlaag een venster met persiennes dat is voorzien van resp. een schuifraam en een T-schuifraam. Onder de vensters bevinden zich resp. een gepleisterd veld met diamantkoppen en een veld met metselmozaïek. De vensters en deuren in de voorgevel zijn segmentboogvormig afgesloten met profielstenen en hebben in de tweede bouwlaag segmentboogtrommels met metselmozaïek. Ramen en deuren zijn voorzien van gereconstrueerde glas-in-lood bovenlichten.
De LINKER ZIJGEVEL heeft in de eerste bouwlaag drie en in de tweede bouwlaag twee segmentboogvormig afgesloten blindvensters. De ACHTERGEVEL heeft links de tweelaags uitbouw met in de eerste bouwlaag de achterdeur met bovenlicht en een venster met blinden en in de tweede bouwlaag een venster met een T-schuifraam. In de rechter zijgevel van de uitbouw bevindt zich een klein venster. Rechts van de uitbouw bevindt zich de serre met een dubbele tuindeur, zij- en bovenlichten en een balkon, waarvan het hek en de dubbele balkondeur later zijn gewijzigd. In de derde bouwlaag bevinden zich twee vensters met stolpramen en bovenlichten. De vensters en deuren in de achtergevel zijn afgesloten met strekken. De gevels worden afgesloten met geprofileerde bakgoten op klosjes. Links van het huis bevindt zich tussen de linker zijgevel en een gemetselde hekpost een hoog smeedijzeren draaihek. De voortuin is van het trottoir gescheiden door een smeedijzeren HEKWERK met draaihek. Tussen het hek en de voordeur ligt een pad van gele reliëftegels.
De indeling van het INTERIEUR is bewaard gebleven. Het tweebeukige herenhuis heeft rechts de gang met drie steektrappen en op het einde de keuken. Links bevinden zich kamers en suite. Vele oorspronkelijke interieurelementen zijn nog aanwezig zoals de vestibule en gang met marmeren vloeren en plinten, een gemarmerde lambrizering afgesloten met een geprofileerde houten lijst (gang), stucpanelen met rozetten in de hoeken, een tochtdeur met geëtst glas, de trappen met geornamenteerde houten trappalen en gietijzeren spijlen, een fonteintje op de overloop, wc's met oorspronkelijke betegeling, bestaande uit witte en geornamenteerde wit-blauwe tegels; kamers en suite met schuifdeuren en schoorsteenmantels van zwart en groen-zwart geaderd marmer, een serre met gekleurde patroontegels in bruin, lichtblauw, beige en wit en een serre met plavuizen; een slaapkamer met een schoorsteenmantel van zwart en bruin-zwart geaderd marmer; de kelder met estrikken en een aparte wijnkelder met wijnrekken; in het gehele huis zijn geornamenteerde stucplafonds en paneeldeuren in geprofileerde omlijstingen bewaard gebleven.
Waardering HERENHUIS met HEKWERKEN uit 1897 naar ontwerp van W.J. Maurits.
- Van architectuurhistorische waarde als een goed en gaaf voorbeeld in ex- en interieur van een herenhuis in neorenaissance-stijl met elementen uit de Chaletstijl. Het herenhuis heeft esthetische kwaliteiten in het ontwerp zoals goede verhoudingen en een rijke ornamentatie.
- Van stedenbouwkundig belang vanwege de markante ligging in de vrijwel aaneengesloten gevelwand van de Straalmanstraat, één van de gaafst bewaard gebleven straten in het laat 19de-eeuwse uitbreidingsplan, dat is gerealiseerd na de afbraak van de vestingwallen. Het pand ligt binnen het beschermd stadsgezicht.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction The semi-detached TOWNHOUSE with IRONWORK was built in 1897 by architect W.J. Maurits in Neo-Renaissance style, combined with elements from the Chalet style.
The townhouse is located in the northern, virtually continuous facade wall of the Straalmanstraat in the Hunnerberg district in Nijmegen-east. The Straalmanstraat was laid out in 1895 and forms part of the late 19th-century expansion plan, which is partly based on a design by Bert Brouwer. The Straalmanstraat lies within the protected townscape.
Description The semi-detached TOWNHOUSE has a rectangular ground plan with a chamfered corner at the front and a rectangular extension at the rear. The TOWNHOUSE has a basement and three storeys, the third of which is formed by the attic, beneath a gently sloping zinc ridge roof which is provided with a running roof facing with slate in Maas covering on the front and left side. The chamfered corner projects forward and has a stepped gable with a generously overhanging gabled roof, which is provided with an ornately worked false roof truss and a ridge ornament with wrought-iron decoration. In the front roof facing are a large and a small roof dormer. The large roof dormer has a fixed-light window, a plastered stepped gable, a false roof truss and a gabled roof with spherical ridge ornament; the small one is provided with a pivoting window, an obliquely positioned pointed roof and a ridge ornament with wrought-iron decoration. The roof dormer in the side roof facing was added later.
The extension at the rear has two storeys beneath a zinc ridge roof. Adjacent to the extension is a single-storey conservatory with balcony. Against the front facade was originally a five-sided veranda with balcony, which was later converted into a conservatory.
The townhouse is constructed of brick laid in alternating bond and has a plastered plinth. The facades are provided with plastered spandrels, moulded drip mouldings, a band course and are finished with a plastered frieze with panels and curved corbels, which carry a moulded cornice with guttering. The cornice transitions to the bargeboards at the level of the stepped gable. Arches and lintels of windows and doors are partly of red decorative brick and have plastered imposts and keystones. The drip edges are incorporated into the drip mouldings or spandrels (rear side). In the chamfered corner and the left side facade are respectively one and two basement windows with iron grilles in front of them. The asymmetrically arranged FRONT FACADE has two bays. In the right bay is the entrance group, consisting of a panelled door with wrought-iron grilles in a frame with a segmental arch fanlight and hardstone reveals in a segmentally arched porch with a hardstone step. Above the door is a window with a T-sash window. To the left of the door is the five-sided conservatory with worked wooden panels and stiles. The conservatory has a double garden door, flanked by windows with T-shaped glazing bars and windows with fanlights. Above are stained-glass fanlights and a moulded cornice with carved drip moulding. The small hipped roof of the conservatory has slate in Maas covering and is crowned with a worked wooden balustrade. The balcony is accessible via a double door with fanlight. In the chamfered corner is, in the first and second storeys, a window with shutters which is provided with respectively a sash window and a T-sash window. Below the windows are respectively a plastered field with rusticated points and a field with mason's mosaic. The windows and doors in the front facade are closed with segmental arch moulded stones and have in the second storey segmental arch voussoirs with mason's mosaic. Windows and doors are provided with reconstructed stained-glass fanlights.
The LEFT SIDE FACADE has in the first storey three and in the second storey two segmentally arched blind windows. The REAR FACADE has on the left the two-storey extension with on the first storey the rear door with fanlight and a window with blinds and on the second storey a window with a T-sash window. In the right side facade of the extension is a small window. To the right of the extension is the conservatory with a double garden door, side lights and fanlights, and a balcony, of which the railing and the double balcony doors were later altered. In the third storey are two windows with fixed-light windows and fanlights. The windows and doors in the rear facade are closed with lintels. The facades are finished with moulded guttering on corbels. To the left of the house, between the left side facade and a masonry gatepost, is a tall wrought-iron hinged gate. The front garden is separated from the pavement by wrought-iron IRONWORK with hinged gate. Between the gate and the front door is a path of yellow relief tiles.
The layout of the INTERIOR has been preserved. The two-aisle townhouse has on the right the hallway with three straight-flight stairs and at the end the kitchen. On the left are rooms en suite. Many original interior elements are still present such as the vestibule and hallway with marble floors and plinths, a marbled wainscoting finished with a moulded wooden moulding (hallway), stucco panels with rosettes in the corners, a draught door with etched glass, the stairs with ornamental wooden balusters and cast-iron spindles, a small fountain on the landing, lavatories with original tilework, consisting of white and ornamental blue-and-white tiles; rooms en suite with sliding doors and fireplaces of black and green-black veined marble; a conservatory with coloured patterned tiles in brown, light blue, beige and white and a conservatory with stone tiles; a bedroom with a fireplace of black and brown-black veined marble; the basement with concrete floors and a separate wine cellar with wine racks; ornamental stucco ceilings and panelled doors in moulded frames have been preserved throughout the house.
Valuation TOWNHOUSE with IRONWORK from 1897 designed by W.J. Maurits.
- Of architectural-historical value as a good and well-preserved example in exterior and interior of a townhouse in Neo-Renaissance style with elements from the Chalet style. The townhouse has aesthetic qualities in its design such as good proportions and rich ornamentation.
- Of townscape significance due to its prominent location in the virtually continuous facade wall of the Straalmanstraat, one of the best-preserved streets in the late 19th-century expansion plan, which was realised following the demolition of the fortification walls. The property lies within the protected townscape.
Nearby in the register
- Pastorie(F), Berg en Dalseweg 40Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Maria GeboortekerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Synagoge, Gerard Noodtstraat 121Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Winkelwoning, Mariaplein 6Werk-woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.