Rijksmonumentenregister · Netherlands
Pastorie(F), Berg en Dalseweg 40
Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerkelijke dienstwoning
- Function
- Pastorie(F)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1930 - 1931
- Address
- Berg en Dalseweg 40, 6521 JJ Nijmegen
- Place
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.84263, 5.87318
- Part of complex
- 522946
- Monument number
- 522948
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1922 map "Bl. 26 Nijmegen, 1922" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Geheel onderkelderde rooms-katholieke PASTORIE (architect H.M. Zoetmulder, 1930-1931) van drie bouwlagen en zolder op rechthoekig grondplan. De derde bouwlaag wijkt aan de straat- en achterzijde iets terug ten gunste van een balkon over de volle breedte van het pand. Het blokvormige pand wordt afgesloten door een steil schilddak met overstek. Het DAK is gedekt met gesmoorde opnieuw verbeterde Hollandse pannen en watert af via bakgoten. In het dakschild aan de achterzijde is een plat gedekte houten dakkapel geplaatst. Een uitgemetselde hoge schoorsteen steekt hier door de dakvoet. De top van de schoorsteen is voorzien van siermetselwerk in de vorm van horizontale sierbanden.
De bakstenen GEVELS zijn in staand verband gemetseld met verdiepte voegen. Het in een donkere baksteen opgetrokken hoge trasraam wordt afgesloten door een in hoogte verspringende rollaag. Onder het dakoverstek bevindt zich een band van siermetselwerk. De rechthoekige gevelopeningen worden afgesloten door rollagen. De vensters in de eerste bouwlaag zijn voorzien van houten rolluiken.
De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL (straatzijde) is drie vensterassen breed. De smalle middelste vensteras wordt gedomineerd door een over anderhalve bouwlaag doorgaand glas-in-loodraam. Dit smalle en hoge raam ter plaatse van het trappenhuis is voorzien van gekleurd glas-in-lood in een geometrisch patroon met een Latijns kruis. Aan weerszijden hiervan bevindt zich in de eerste en in de tweede bouwlaag een groot samengesteld venster. Deze vier vensters zijn samengesteld uit een hoog vijfdelig bovenlicht met glas-in-lood en horizontale roeden, en een lager en iets minder breed driedelig onderraam. De lekdorpels zijn uitgevoerd in zwarte dorpelstenen. De drie vensterassen hebben in het trasraam elk een koekoek met kelderlicht. Het brede balkon van de derde bouwlaag is afgezet met een gemetseld muurtje waarop een ijzeren buis. Het balkon is bereikbaar via twee dubbele glasdeuren met zijlichten. Tussen deze balkondeuren bevindt zich in het midden een plat rechthoekig glas-in-loodraam.
De aan het kerkplein gesitueerde LINKER ZIJGEVEL is drie vensterassen breed en nagenoeg symmetrisch ingedeeld. Alleen het iets uit de middenas geplaatste ingangsportiek doorbreekt de symmetrie. Het ingangsportiek bestaat uit twee hardstenen treden tussen gemetselde zijmuurtjes, een paneeldeur, glas-in-lood zijlichten, een enkelruits raam rechts en een afsluitende betonnen luifel. Boven de ingang bevindt zich in de tweede bouwlaag een klein balkon met gemetselde balustrade op betonnen plaat en kraagsteen. Twee gekoppelde glasdeuren openen naar het balkon en zijn voorzien van bovenlichten met roeden en gekleurd glas-in-lood. De linker en rechter vensteras hebben relatief kleine ramen: een enkelruits raam in de eerste bouwlaag, een driedelig kozijn met enkelruits ramen in de tweede bouwlaag en een plat driedelig kozijn met enkelruits raampjes in de derde bouwlaag.
De ACHTERGEVEL is met uitzondering van de eerste bouwlaag symmetrisch ingedeeld. Op kelderniveau zijn er twee ramen en een paneeldeur. De eerste bouwlaag heeft links een houten serre met roevendak en rechts - ter plaatse van de keuken - twee samengestelde vensters (kleine openslaande onderramen en hoge bovenlichten). De tuindeuren in de serre zijn aan de onderzijde dichtgezet en de daarop aansluitende trap is verwijderd. Geheel rechts sluit op de achtergevel een korte, plat gedekte verbindingsgang naar de kerk (apart monumentnummer 522947) aan. Het metselwerk is identiek aan dat van de pastorie. De gevels zijn afgedekt met een rij gebakken pannen. In de gevels van de gang zijn in totaal zes spitsboogvensters aangebracht met driedelige kozijnen en gekleurd glas-in-lood met kruismotief. De achtergevel van de pastorie heeft links en rechts in de tweede bouwlaag een groot samengesteld venster van hetzelfde type als in de voorgevel. Tussen deze vensters bevindt zich een enkelvoudige variant. Het oorspronkelijke glas-in-lood in de bovenlichten van de achtergevel is vervangen door gewoon glas. Het brede balkon van de derde bouwlaag is afgezet met een gemetseld muurtje waarop een ijzeren buis. Het balkon is bereikbaar via drie dubbele glasdeuren.
De RUIMTELIJKE INDELING van het min of meer in drie beuken opgedeelde pand bestaat uit: kamers en suite met serre in de rechter beuk; een trappenhuis met aansluitende dwarsgang en een keuken in de middelste beuk; een (studeer?)kamer, spreekkamer, telefooncel, verbindingsgang naar de kerk en spoelkeuken in de linker beuk. De indeling van de verdieping bestaat uit een overloop met aan weerszijden twee gekoppelde woon- en slaapkamers. In het pand is een groot aantal oorspronkelijke INTERIEURELEMENTEN bewaard gebleven, zoals parket-, tegel- en terrazzovloeren; lambrisering van tegels in de vestibule (groen) en de gang/trappenhuis (geel); stucplafonds met eenvoudige lijsten en vlakke geometrische middenrozetten; paneeldeuren met gekleurd glas-in-lood in het bovenpaneel; bordestrap met twee armen, bewerkte trappaal en houten leuning met spijlen.
De voortuin van de pastorie en het aangrenzende kerkplein worden van elkaar en van de openbare weg gescheiden door respectievelijk een muurtje en een smeedijzeren HEK met horizontale en vertikale spijlen. Het hek is geplaatst op een gemetselde plint en tussen gemetselde hekpijlers met natuurstenen afdekplaat. De hekpijlers die de twee doorgangen naar het kerkplein flankeren zijn forser, iets hoger opgetrokken en worden bekroond door een stenen bol. Aan de binnenzijden van deze pijlers zijn natuurstenen schampstenen ingemetseld.
Waardering
Rooms-katholieke PASTORIE met HEK uit 1930-1931.
- Van architectuurhistorische waarde als goed voorbeeld van een behoorlijk grote pastorie uit 1930-1931 in een zakelijke baksteenarchitectuur met markante kapvorm, bescheiden metselwerk-accenten en enkele grote raampartijen in Amsterdamse School-stijl naar ontwerp van architect H.M. Zoetmulder. De interieurindeling van het pand is intact. Bijzonder zijn de oorspronkelijke interieurelementen met invloeden van de Art Deco, zoals het gekleurde glas-in-lood met geometrische motieven, de vloer- en wandtegels en de stucplafonds.
- Van stedenbouwkundige waarde als essentieel en markant gesitueerd onderdeel van een historisch gegroeid parochiecomplex in de zogenaamde "19de eeuwse gordel" van Nijmegen.
- Van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een geestelijke ontwikkeling, in casu het rooms-katholieke bewustzijn en klimaat in Nijmegen in het algemeen en de vorming van nieuwe parochies in de stadsuitleg in het bijzonder.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
Fully basement Roman Catholic RECTORY (architect H.M. Zoetmulder, 1930-1931) of three storeys and attic on rectangular plan. The third storey is set back slightly on the street and rear sides in favour of a balcony spanning the full width of the building. The cubic building is closed by a steep hipped roof with overhang. The ROOF is covered with pantiles laid in a traditional Dutch bond, newly improved and treated, and drains via gutters. A flat-roofed wooden roof dormer is inserted in the rear roof slope. A high chimney in mortar penetces here through the roof edge. The top of the chimney is furnished with decorative brickwork in the form of horizontal ornamental bands.
The brick FACADES are laid in running bond with recessed joints. The tall ashlar course, constructed in dark brick, is closed by a roll course with offset height. Beneath the roof overhang is a band of decorative brickwork. The rectangular facade openings are closed by roll courses. The windows in the first storey are fitted with wooden shutters.
The symmetrically arranged FRONT FACADE (street side) is three window bays wide. The narrow central window bay is dominated by a window with leaded glass extending over one and a half storeys. This narrow and tall window in the stairwell features coloured leaded glass in a geometric pattern with a Latin cross. On either side of this, in the first and second storeys, is a large composite window. These four windows are composed of a tall five-part fanlight with leaded glass and horizontal glazing bars, and a lower and slightly narrower three-part lower window. The leak thresholds are executed in black sill stones. The three window bays each have a small window in the ashlar course for cellar light. The broad third-storey balcony is enclosed by a brick wall on which sits an iron pipe. The balcony is accessed via two double glazed doors with side lights. Between these balcony doors is a flat rectangular leaded glass window in the centre.
The LEFT SIDE FACADE, situated on the churchyard, is three window bays wide and nearly symmetrically arranged. Only the entrance portico, positioned slightly off the central axis, breaks the symmetry. The entrance portico consists of two sandstone steps between brick side walls, a panelled door, leaded glass side lights, a single-pane window to the right and a concrete canopy closure. Above the entrance, in the second storey, is a small balcony with brick balustrade on concrete slab and corbel. Two coupled glazed doors open onto the balcony and are fitted with fanlights with glazing bars and coloured leaded glass. The left and right window bays have relatively small windows: a single-pane window in the first storey, a three-part frame with single-pane windows in the second storey and a flat three-part frame with single-pane windowpanes in the third storey.
The REAR FACADE is symmetrically arranged except for the first storey. At basement level are two windows and a panelled door. The first storey has a wooden conservatory on the left with a rafter roof and on the right – in the kitchen area – two composite windows (small opening lower windows and tall fanlights). The garden doors in the conservatory are sealed at the bottom and the adjoining staircase has been removed. At the far right a short, flat-roofed connecting passage to the church (separate monument number 522947) adjoins the rear facade. The brickwork is identical to that of the rectory. The facades are topped with a row of roof tiles. In the passage facades a total of six pointed-arch windows are installed with three-part frames and coloured leaded glass with cross motif. The rear facade of the rectory has a large composite window of the same type as on the front facade in the second storey on both left and right. Between these windows is a single variant. The original leaded glass in the fanlights of the rear facade has been replaced with plain glass. The broad third-storey balcony is enclosed by a brick wall on which sits an iron pipe. The balcony is accessed via three double glazed doors.
The SPATIAL ARRANGEMENT of the building, divided into roughly three aisles, consists of: rooms en suite with conservatory in the right aisle; a stairwell with adjoining cross passage and a kitchen in the central aisle; a (study?) room, consultation room, telephone booth, connecting passage to the church and scullery in the left aisle. The arrangement of the upper floor consists of a landing with two coupled living and bedrooms on either side. The building retains a large number of original INTERIOR ELEMENTS, such as parquet, tile and terrazzo floors; tile wainscoting in the vestibule (green) and the corridor/stairwell (yellow); plaster ceilings with simple cornices and flat geometric central roses; panelled doors with coloured leaded glass in the upper panel; a branching staircase with two flights, worked newel post and wooden handrail with spindles.
The front garden of the rectory and the adjoining churchyard are separated from each other and from the public road by respectively a wall and a wrought-iron FENCE with horizontal and vertical bars. The fence is placed on a brick base and between brick fence pillars with natural stone coping. The fence pillars flanking the two passages to the churchyard are more substantial, built slightly higher and are crowned by a stone ball. On the inner sides of these pillars natural stone scrapers are mortared in.
Valuation
Roman Catholic RECTORY with FENCE from 1930-1931.
- Of architectural historical value as a good example of a reasonably large rectory from 1930-1931 in a businesslike brick architecture with distinctive roof form, modest brickwork accents and several large window compositions in Amsterdam School style to the design of architect H.M. Zoetmulder. The interior layout of the building is intact. The original interior elements with Art Deco influences are particularly noteworthy, such as the coloured leaded glass with geometric motifs, the floor and wall tiles and the plaster ceilings.
- Of urban planning value as an essential and distinctive component of a historically grown parish complex in the so-called "19th-century belt" of Nijmegen.
- Of cultural historical value as a distinctive expression of spiritual development, in this case the Roman Catholic consciousness and climate in Nijmegen in general and the formation of new parishes in urban expansion in particular.
Nearby in the register
- Maria GeboortekerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Woonhuis, Berg en Dalseweg 54Woonhuisunder 1 mi
- Winkelwoning, Mariaplein 6Werk-woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Berg en Dalseweg 58Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.