Rijksmonumentenregister · Netherlands
Trianon
Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Horeca
- Function
- Café
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1910
- Address
- Berg en Dalseweg 33, Locatie: Hunnerberg, 6522 BA Nijmegen
- Place
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.84239, 5.87508
- Monument number
- 522989
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1899 map "Composite: 327. Cleve." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
CAFÉ Trianon, voorheen bekend als café Buitenlust of café Cornelissen, is gebouwd in 1910 door P.G. Buskens (*1873) in een stijl die Art Nouveau-invloeden vertoont in opdracht van de Amersfoortse Phoenixbrouwerij. Het naastgelegen pand, Berg en Dalseweg 31, werd tegelijkertijd verbouwd en kreeg hierbij een nieuwe voorgevel. De voorgevels van Berg en Dalseweg 31 en van het café (nr. 33) vertonen overeenkomst in de detaillering bijvoorbeeld bij de beëindiging van de gevels en bij de bakgoten. Beide panden maakten deel uit van het Depot van de Amersfoortse Phoenixbrouwerij, dat bestond uit een slijterij met bovenwoning (nr. 31), een café en een bottelarij (nr. 33). Achter de panden was een open ruimte met een pakhuis, waarin tevens een bierkelder en drie paardenstallen waren ondergebracht. Het pakhuis, thans woonhuis, ligt aan de Ten Hoetstraat. Ook de slijterij is thans een woonhuis. De bottelarij is naar achteren uitgebreid en fungeert thans als feestzaal. Alleen het café valt onder rijksbescherming. Het café is tegen het naastgelegen pand gebouwd, waarbij de veranda ook gedeeltelijk vóór dit buurpand staat. Rechts van het café bevindt zich een recent gemoderniseerde poort. Het café is gelegen in de noordoostelijke gevelwand van de Berg en Dalseweg, de oude uitvalsweg naar het rond 1900 zeer populaire toeristenoord Berg en Dal, die is opgenomen in het laat 19de-eeuwse uitbreidingsplan van Bert Brouwer. Het café heeft een veranda en een terras.
Omschrijving
Het CAFÉ heeft een grondplan in de vorm van een parallellogram en één bouwlaag onder een plat dak met bitumineuze dakbedekking. Midden op het dak staat een vierkante houten lantaarn met een plat dak en bitumineuze dakbedekking. De lantaarn heeft aan alle vier de zijden vijf ramen en wordt aan de bovenzijde afgesloten door een bakgoot op klossen. Aan de rechterzijde komt een deel van de voorgevel boven het dak uit in de vorm van drie doorgestoken lisenen van verschillende hoogte. De lisenen zijn wit gepleisterd en worden afgesloten met een ezelsrug van rode verblendsteen. De stenen hekpijler rechts van de poort is op dezelfde wijze gedetailleerd. Vóór op het dak, boven de veranda, staat een geornamenteerde smeedijzeren stellage waarin een schild met de naam 'TRIANON' is verwerkt. De stellage is bevestigd aan de doorgestoken lisenen en aan de gevel van het naastgelegen pand.
De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL is wit gepleisterd, heeft een grijs geschilderde plint en grijs geschilderde sierbanden van verblendsteen. De voorgevel telt drie traveeën en heeft drie grote openingen. In het midden bevindt zich een glasdeur met zijlichten, die aan weerszijden wordt geflankeerd door een venster met een groot middenraam en smallere zijlichten. Deur en vensters hebben een vijfdelig bovenlicht met glas-in-lood. De houten deur- en raamstijlen zijn bewerkt. In de buitenhoeken van de bovenlichten zijn consoles aangebracht.
De houten veranda beslaat vrijwel de gehele breedte van de voorgevel en heeft aan de voorzijde drie openingen, gescheiden door vier bewerkte houten stijlen op hardstenen neuten. In de bovenhoeken van de openingen zijn houten consoles aangebracht. Iedere opening heeft een driedelig houten bovenlicht met drie ramen, die oorspronkelijk waren gevuld met glas-in-lood en nu met kathedraalglas. De zijgevels van de veranda hebben op een borstwering van baksteen twee vensters met glas-in-loodramen en twee bovenlichten. De veranda wordt afgesloten met een hoofdgestel, dat bestaat uit een architraaflijst, een vlak fries met een fronton boven de middentravee en een kroonlijst op consoles met guttae. De veranda heeft een vloer van beton, die wordt begrensd door een hardstenen band.
De RECHTER ZIJGEVEL is gepleisterd en heeft een vijfdelig venster met bewerkte houten stijlen.
De ACHTERGEVEL is ingebouwd.
Het INTERIEUR van het café is grotendeels bewaard gebleven. De plattegrond heeft binnen de vorm van een parallellogram, waarvan de scherpe linker hoek aan de achterzijde is afgeschuind. In de op deze wijze ontstane hoek in de linker wand bevindt zich het buffet. Tegenover het buffet bevindt zich aan de rechterzijde een soortgelijke hoek of nis. De ruimte wordt overspannen door gepleisterde stalen I-balken, die rusten op gepleisterde staanders. De balken en de staanders zijn voorzien van in het pleisterwerk getrokken groeven. In de hoeken tussen dragers en liggers zijn consoles aangebracht. De wanden zijn voorzien van een houten paneellambrizering met een eenvoudig gesneden motief van een driehoekje met drie puntjes. Dit motief keert terug bij de buffetkast achter de tap en bij de paneeldeuren en hun vlakke omlijstingen. Het gepleisterde plafond heeft in het midden een vierkante opening, waardoor men in de lantaarn kijkt. In de vakken tussen de liggers zijn geornamenteerde, gepleisterde rozetten aangebracht met aansluitingen voor gaslampen.
Waardering CAFÉ uit 1910.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf voorbeeld van een café in een stijl, die Art Nouveau-invloeden vertoont met esthetische kwaliteiten in het ontwerp zoals goede verhoudingen en een bijzondere detaillering.
- Van stedenbouwkundige waarde als voorbeeld van een vroeg 20ste-eeuwse uitspanning of café aan een uitvalsweg met laat 19de-eeuwse en vroeg 20ste-eeuwse bebouwing, die deel uit maakt van het laat 19de-eeuwse uitbreidingsplan van Bert Brouwer.
- Van cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een culturele ontwikkeling nl. het bouwen van café's en uitspanningen met een veranda, rond 1900 een kenmerkende vorm voor een rustplaats langs een uitvalsweg.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
CAFÉ Trianon, formerly known as café Buitenlust or café Cornelissen, was built in 1910 by P.G. Buskens (*1873) in a style showing Art Nouveau influences, commissioned by the Amersfoort Phoenixbrouwerij. The adjoining property, Berg en Dalseweg 31, was remodelled at the same time and received a new front facade. The front facades of Berg en Dalseweg 31 and of the café (no. 33) show correspondence in the detailing, for example in the termination of the facades and in the gutters. Both properties formed part of the Depot of the Amersfoort Phoenixbrouwerij, which consisted of a liquor shop with flat above (no. 31), a café and a bottling plant (no. 33). Behind the properties was an open space with a warehouse, in which a beer cellar and three horse stables were housed. The warehouse, now a residential house, is located on the Ten Hoetstraat. The liquor shop is also now a residential house. The bottling plant has been extended to the rear and now serves as a function room. Only the café falls under national monument protection. The café is built against the adjoining property, with the veranda also partially in front of this neighbouring property. To the right of the café is a recently modernised gate. The café is located in the north-eastern facade of the Berg en Dalseweg, the old main road to Berg en Dal, a tourist destination that was very popular around 1900, which is included in the late 19th-century expansion plan by Bert Brouwer. The café has a veranda and a terrace.
Description
The CAFÉ has a ground plan in the form of a parallelogram and one storey under a flat roof with bituminous roofing. In the middle of the roof stands a square wooden lantern with a flat roof and bituminous roofing. The lantern has five windows on all four sides and is closed at the top by a gutter on corbels. On the right side, part of the front facade rises above the roof in the form of three projected lisenes of different heights. The lisenes are whitewashed and are finished with a saddle back of red facing brick. The stone gate pier to the right of the gate is detailed in the same way. In front on the roof, above the veranda, stands an ornamented wrought-iron framework in which a shield with the name 'TRIANON' is incorporated. The framework is attached to the projected lisenes and to the facade of the adjoining property.
The symmetrically arranged FRONT FACADE is whitewashed, has a grey-painted plinth and grey-painted decorative bands of facing brick. The front facade has three bays and three large openings. In the middle is a glazed door with sidelights, which is flanked on either side by a window with a large central pane and narrower sidelights. Door and windows have a five-part fanlight with leaded glass. The wooden door and window stiles are worked. Consoles are provided in the outer corners of the fanlights.
The wooden veranda spans virtually the entire width of the front facade and has three openings on the front, separated by four worked wooden stiles on stone bases. Wooden consoles are provided in the upper corners of the openings. Each opening has a three-part wooden fanlight with three panes, which originally were filled with leaded glass and now with cathedral glass. The side facades of the veranda have two windows with leaded glass panes and two fanlights on a brick parapet. The veranda is finished with an entablature, consisting of an architrave moulding, a flat frieze with a pediment above the central bay and a cornice on consoles with guttae. The veranda has a concrete floor, which is bordered by a stone band.
The RIGHT SIDE FACADE is plastered and has a five-part window with worked wooden stiles.
The REAR FACADE is built in.
The INTERIOR of the café is largely preserved. The ground plan has, within the form of a parallelogram, a chamfered acute left corner at the rear. In the corner thus created in the left wall is the bar. Opposite the bar is a similar corner or niche on the right side. The space is spanned by plastered steel I-beams, which rest on plastered posts. The beams and the posts are provided with grooves drawn into the plasterwork. Consoles are provided in the corners between supports and beams. The walls are provided with wooden panel wainscoting with a simply carved motif of a small triangle with three points. This motif recurs on the bar cabinet behind the counter and on the panelled doors and their flat surrounds. The plastered ceiling has in the middle a square opening, through which one can see into the lantern. In the bays between the beams are ornamented, plastered rosettes with connections for gas lamps.
Valuation CAFÉ from 1910.
- Of architectural-historical value as a fine and well-preserved example of a café in a style showing Art Nouveau influences with aesthetic qualities in the design such as good proportions and particular detailing.
- Of urban-planning value as an example of an early 20th-century refreshment house or café on a main road with late 19th-century and early 20th-century buildings, which forms part of the late 19th-century expansion plan by Bert Brouwer.
- Of cultural-historical value as a distinctive expression of a cultural development, namely the building of cafés and refreshment houses with a veranda, around 1900 a characteristic form for a rest stop along a main road.
Nearby in the register
- Winkelwoning, Mariaplein 6Werk-woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Berg en Dalseweg 58Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Berg en Dalseweg 54Woonhuisunder 1 mi
- Pastorie(F), Berg en Dalseweg 40Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.