Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Berg en Dalseweg 58
Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1890
- Address
- Berg en Dalseweg 58, Locatie: Altrade, 6522 BM Nijmegen (and others)
- Place
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.84219, 5.87450
- Monument number
- 522986
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1893 map "Amsterdam-Rheinkanal : frei von Kanalabgaben / [getekend door] J.H. Schmüll" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
HERENHUIZEN met HEKWERKEN. Het perceel, waar drie HERENHUIZEN met vijf woningen onder de noemer van één decoratieve gevel zijn gebracht, is gebouwd ca. 1890 in de stijl van het eclecticisme met neorenaissance elementen. Ieder herenhuis bevatte oorspronkelijk een beneden- en een bovenwoning. Bij nr. 62 zijn deze in de twintiger jaren samengevoegd tot één woning. De herenhuizen zijn gelegen in de zuidelijke gevelwand van de Berg en Dalseweg, één van de uitvalswegen van Nijmegen, die deel uit maakt van het stelsel van singels en radialen ontworpen door Bert Brouwer na de slechting van de vestingwallen in 1878 en vervolgens in de periode 1880-1910 bebouwd met aaneengesloten herenhuizen. De herenhuizen liggen in het beschermde stadsgezicht. Aan de linkerzijde bevindt zich een smalle achterom. De voortuinen worden begrensd door eenvoudige smeedijzeren hekwerken (58-58a,60-60a) met draaihekken tussen gepleisterde hekposten.
Omschrijving
Het perceel van drie HERENHUIZEN met vijf woningen is gebouwd op een rechthoekig grondplan met drie rechthoekige uitbouwen aan de achterzijde, waartussen zich balkons bevinden. Het pand heeft een souterrain en drie bouwlagen onder een plat dak.
De VOORGEVEL is nagenoeg symmetrisch ingedeeld en telt negen vensterassen, drie per herenhuis. Enkel de plaatsing van de voordeuren, telkens links van twee vensterassen, verstoort de symmetrie. Het middelste herenhuis springt licht naar voren.
Ter hoogte van het souterrain is een verhoogde plint aangebracht, die gedeeltelijk is bekleed met hardstenen platen en gedeeltelijk wit is gepleisterd en wordt afgesloten met een cordonlijst. De eerste bouwlaag is geheel gepleisterd en voorzien van horizontale schijnvoegen en is afgesloten met een cordonlijst. De tweede bouwlaag is uitgevoerd in schoon metselwerk, dat wordt verlevendigd door enkele gepleisterde speklagen en een waterlijst. De twee buitenste herenhuizen hebben in hun middenas een op consoles rustende, rechthoekige houten erker met balkon. Een geprofileerde waterlijst sluit het metselwerk af. Hierboven bevinden zich de vensters van de derde bouwlaag. Deze zone, die is opgevat als attiek, is geheel gepleisterd. Tussen de vensters bevinden zich verdiepte velden. De gevel wordt afgesloten met een hoofdgestel, dat bestaat uit een architraaflijst, een vlak gepleisterd fries en een gekorniste kroonlijst.
In het souterrain bevinden zich rechthoekige vensters met een geprofileerde omlijsting en stolpramen. De eerste bouwlaag heeft rondboogvensters met stolpramen en rondboogbovenlichten met glas-in-lood. De ramen van nr. 62 springen in een punt naar voren. De vensters hebben gepleisterde sluitstenen en geprofileerde lekdorpels die rusten op consoles. De velden tussen de consoles zijn versierd met neorenaissance-motieven. De ingangspartijen bestaan uit iets verdiept liggende rondboogvormig afgesloten deuropeningen, waarin zich twee neorenaissance paneeldeuren met een bewerkte middenstijl en een rondboogvormig bovenlicht bevinden. Het bovenlicht heeft eveneens een bewerkte middenstijl en is voorzien van glas-in-lood. Tussen de deuren en het bovenlicht bevindt zich een hoofdgestel. De deuren van 58-58a zijn rijk geornamenteerd en hebben rondboograampjes met smeedijzeren roosters. Bij de deuren van 60-60a zijn de ornamenten verwijderd. de deuropening van nr. 62 is bij de verbouwing in de jaren twintig voorzien van een uitspringend portiek met een paneeldeur. Het bovenlicht heeft glas-in-lood in twintiger jaren stijl.
De vensters in de tweede bouwlaag hebben een recht gesloten, geprofileerde, gepleisterde omlijsting met uitspringende bovenhoeken en diamantkoppen aan de voet van de omlijsting. Boven de omlijsting bevinden zich gepleisterde segmentboogtrommels met uitspringende sluitstenen. De vensters zijn voorzien van stolpramen (deels vernieuwd) en glas-in-lood bovenlichten. De erkers bevatten de zijkanten één en aan de voorzijde drie ramen met bovenlichten. De erkers hebben pilastervormige hoekstijlen met diamantkoppen aan de voet en worden afgesloten met een hoofdgestel. De balkonhekjes zijn van geornamenteerd smeedijzer. In de derde bouwlaag geven dubbele balkondeuren met afgeronde hoeken toegang tot de balkons. De balkondeuren worden aan weerszijden geflankeerd door twee rondboogvensters met rondboogdraairamen. Het middelste herenhuis zonder balkon, heeft in de derde bouwlaag drie vensters met afgeronde hoeken en (vernieuwde) stolpramen.
De LINKER ZIJGEVEL is blind uitgevoerd.
De nagenoeg symmetrisch ingedeelde ACHTERGEVEL is deels gepleisterd en deels uitgevoerd in schoon metselwerk. de balkons en de dubbele balkondeuren zijn deels vernieuwd. De vensters, oorspronkelijk met stolpramen en bovenlichten, zijn deels voorzien van nieuwe ramen.
De indeling van het INTERIEUR is grotendeels bewaard gebleven. Tevens zijn er oorspronkelijke interieurelementen bewaard gebleven zoals: kamers en suite met schuifdeuren, geornamenteerde stucplafonds en marmeren schouwen; trappen met gietijzeren spijlen en bij nr. 62 een bijzondere Art-Deco vestibule met tegelvloer en -lambrizering en een geornamenteerde smeedijzeren afscheiding tussen vestibule en trap.
De voortuinen worden begransd door eenvoudige smeedijzeren HEKWERKEN met draaihekken tussen gepleisterde hekposten.
Waardering
Blok met HERENHUIZEN en eenvoudige smeedijzeren HEKWERKEN (58-58a, 60-60a) uit ca. 1890.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en vrij gaaf voorbeeld van herenhuizen in eclectische stijl met neorenaissance elementen. De herenhuizen hebben esthetische kwaliteiten in het ontwerp zoals goede verhoudingen en een bijzondere ornamentering.
- Van stedenbouwkundige waarde als onderdeel van het uitbreidingsplan, gebaseerd op de ontwerpen van Bert Brouwer, tot stand gekomen na de slechting van de vestingwallen in 1878 en vervolgens in de periode 1880-1910 bebouwd met aaneengesloten herenhuizen. De huizen zijn gelegen binnen het beschermde stadsgezicht.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
GENTLEMEN'S HOUSES with IRONWORK FENCES. The plot, where three GENTLEMEN'S HOUSES with five dwellings are brought together under the name of one decorative facade, was built circa 1890 in the style of eclecticism with neo-Renaissance elements. Each gentleman's house originally contained a ground-floor and an upper-floor dwelling. At no. 62 these were merged into one dwelling in the nineteen-twenties. The gentlemen's houses are located in the southern facade wall of the Berg en Dalseweg, one of the arterial roads of Nijmegen, which forms part of the system of ringroads and radials designed by Bert Brouwer after the demolition of the fortification walls in 1878 and subsequently built in the period 1880-1910 with adjoining gentlemen's houses. The gentlemen's houses are located in the protected townscape. On the left side there is a narrow back passage. The front gardens are bounded by simple wrought-iron fences (58-58a, 60-60a) with swing gates between plastered fence posts.
Description
The plot of three GENTLEMEN'S HOUSES with five dwellings is built on a rectangular ground plan with three rectangular extensions at the rear, between which there are balconies. The building has a basement and three storeys under a flat roof.
The FRONT FACADE is arranged almost symmetrically and comprises nine window bays, three per gentleman's house. Only the placement of the front doors, always to the left of two window bays, disturbs the symmetry. The middle gentleman's house projects slightly forward.
At basement level a raised plinth has been constructed, which is partly clad with hardstone slabs and partly plastered white and is finished with a cordon moulding. The first storey is completely plastered and provided with horizontal false joints and is finished with a cordon moulding. The second storey is executed in fair-faced brickwork, which is enlivened by some plastered stone courses and a drip moulding. The two outer gentlemen's houses have in their central axis a rectangular wooden oriel on consoles with a balcony. A profiled drip moulding finishes the brickwork. Above this are the windows of the third storey. This zone, which is conceived as an attic, is completely plastered. Between the windows there are recessed fields. The facade is finished with a cornice, which consists of an architrave moulding, a flat plastered frieze and a corniced cornice.
In the basement there are rectangular windows with a profiled surround and storey lights. The first storey has round-arched windows with storey lights and round-arched fanlights with leaded glass. The windows of no. 62 project in a point to the front. The windows have plastered keystones and profiled drip sills that rest on consoles. The fields between the consoles are decorated with neo-Renaissance motifs. The entrance arrangements consist of slightly recessed round-arched door openings, in which there are two neo-Renaissance panel doors with a worked central member and a round-arched fanlight. The fanlight also has a worked central member and is provided with leaded glass. Between the doors and the fanlight there is a cornice. The doors of 58-58a are richly ornamented and have round-arched windows with wrought-iron grilles. With the doors of 60-60a the ornaments have been removed. The door opening of no. 62 was provided with a projecting porch with a panel door during the renovation in the nineteen-twenties. The fanlight has leaded glass in nineteen-twenties style.
The windows in the second storey have a straight closed, profiled, plastered surround with projecting top corners and diamond heads at the foot of the surround. Above the surround are plastered segment-arched voussoirs with projecting keystones. The windows are provided with storey lights (partly renewed) and leaded glass fanlights. The oriels contain on the sides one and on the front three windows with fanlights. The oriels have pilaster-shaped corner members with diamond heads at the foot and are finished with a cornice. The balcony railings are of ornamented wrought iron. In the third storey double balcony doors with rounded corners provide access to the balconies. The balcony doors are flanked on both sides by two round-arched windows with round-arched pivot sashes. The middle gentleman's house without a balcony has three windows with rounded corners in the third storey and (renewed) storey lights.
The LEFT SIDE FACADE is executed blind.
The almost symmetrically arranged REAR FACADE is partly plastered and partly executed in fair-faced brickwork. The balconies and the double balcony doors are partly renewed. The windows, originally with storey lights and fanlights, are partly provided with new frames.
The layout of the INTERIOR has been largely preserved. Original interior elements have also been preserved, such as: rooms in suite with sliding doors, ornamented stucco ceilings and marble fireplaces; stairs with cast-iron balusters and at no. 62 a distinctive Art Deco entrance hall with tiled floor and wainscoting and an ornamented wrought-iron screen between entrance hall and staircase.
The front gardens are bounded by simple wrought-iron FENCES with swing gates between plastered fence posts.
Valuation
Block with GENTLEMEN'S HOUSES and simple wrought-iron FENCES (58-58a, 60-60a) from circa 1890.
- Of architectural-historical value as a good and fairly intact example of gentlemen's houses in eclectic style with neo-Renaissance elements. The gentlemen's houses have aesthetic qualities in the design such as good proportions and distinctive ornamentation.
- Of urban planning value as part of the expansion plan, based on the designs of Bert Brouwer, created after the demolition of the fortification walls in 1878 and subsequently built in the period 1880-1910 with adjoining gentlemen's houses. The houses are located within the protected townscape.
Nearby in the register
- Woonhuis, Berg en Dalseweg 54Woonhuisunder 1 mi
- TrianonHorecaunder 1 mi
- Winkelwoning, Mariaplein 6Werk-woonhuisunder 1 mi
- Maria GeboortekerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.