Rijksmonumentenregister · Netherlands
Begraafplaats Altrade aanleg
Nijmegen, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Begraafplaats en -onderdelen
- Function
- Begraafplaats
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1885
- Address
- Ten zuiden van de kruising Daalseweg met Daalsedwarsweg Nijmegen
- Place
- Nijmegen
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.83847, 5.87325
- Part of complex
- 522937
- Monument number
- 522938
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
3 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Niederlande Und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
1. De AANLEG
Omschrijving
De ROOMS-KATHOLIEKE BEGRAAFPLAATS heeft een nagenoeg rechthoekig grondplan met een door de Daalseweg afgeschuinde noordoostelijke hoek en wordt aan drie zijden omgeven door een muur. Het voorplein ligt aan de zuid-westzijde van de Daalseweg, waar zich de toegangspoort bevindt. Hier zijn geen muren, maar hekwerken tussen gemetselde hekposten op voetmuren. Langs de westelijke muur staan vijf kruiswegstaties opgesteld. Het grondplan heeft als kern een padenkruis, dat is georiënteerd op het westen en waarop zijpaden uitkomen. In het snijpunt staat het begraafplaatskruis, dat bestaat uit een sokkel met bloembak van gebroken wit geglazuurde steen (ca 1930) en een uit 1868 daterend ijzeren kruis met een gietijzeren corpus. Op de voorzijde van het kruis staan de opschriften: "INRI" en "MEMENTO MORI", op de achterzijde: "VEREERD DOOR/ DE BROEDER/ SCHAP DE/ LIEFDERIJKE GEDACHTENIS/ DER/ OVERLEDENEN/ 1868". De rechthoekige grafperken liggen in een regelmatige aanleg van lange met paden doorsneden rijen.
De begraafplaats is hiërarchisch opgezet en verdeeld in vier klassen. Er bevindt zich een priestergraf in de as van de linkerarm van het padenkruis met een hardstenen boomstamkruis op basement uitgevoerd in rustieke vormgeving. Aan de voor- en achterzijde een eenvoudige zerk op roef. Aan het padenkruis liggen de voornaamste grafmonumenten van personen die behoren tot de adel en het Nijmeegse notabelen, dit zijn de familiegraven van Terwindt, Dobbelmann, Van Nispen tot Sevenaer, Van Nispen tot Pannerden, Van der Lans, De Grauwe, Van Rijckevorsel van Kessel en Bahlmann. Verder naar buiten liggen de meer eenvoudig vormgegeven grafmonumenten.
De beplanting van het padenkruis bestaat uit rode beuken. Een aantal zijpaden is omzoomd met naar elkaar toegegroeide taxusbomen of coniferen, zodat portalen zijn ontstaan. Verder bestaat de beplanting uit diverse treurbomen en groen blijvende bomen en planten zoals cipressen, coniferen en klimop. Bijzonder zijn de grote treurbeuken bij het toegangshek.
De grotendeels hardstenen graftekens bestaan aan de hoofdassen veelal uit grafkelders met liggende zerken op roef, tombes en staande monumenten of combinaties hiervan. Ook zijn er enkele grafkapellen. Een deel van de graftekens wordt omgeven door ijzeren hekwerken of hoekposten met kettingen. Een type dat veel voorkomt bestaat onder meer uit een sokkel van gestapelde, met edelweiss getooide rotsblokken, die wordt bekroond door een boomstamkruis met eikenloof en/of een krans of een doek. Een voorbeeld hiervan is het familiegraf Jansen-Goette waarvan de rotssokkel het volgende opschrift draagt: "Ter/Gedachtenis aan/ ALPHONSJE BUHRS/ uit Amsterdam/ geb. 17 sept. 1882/ overl. 22 juni 1885/ Het eerste lijkje dat/ op deze begraafplaats/ werd bijgezet". Het priestergraf heeft het grootste monument van dit type. Een ander bijzonder type dat meer dan eens voorkomt is de treurende, een kruis omarmende vrouwenfiguur. Grafmonumenten van uiteenlopende materialen met kruisen, die zijn voorzien van porseleinen Christuskopjes en/of geëmailleerde ovale fotoportretjes worden vaak aangetroffen in de vakken, die wat verder van het padenkruis liggen verwijderd. De grafmonumenten tonen een keur aan kunsthistorische stijlen zoals neogotiek, neorenaissance, Art Nouveau en Art Deco.
Verspreid over de begraafplaats liggen slachtoffers van het bombardement van 22 februari 1944 en slachtoffers van andere bombardementen en gevechtshandelingen. Naast het priesterkruis bevindt zich een kapelletje boven het graf van vierentwintig kinderen en acht zusters van een kleuterschool, omgekomen bij het bombardement.
Waardering
De AANLEG van de Rooms Katholieke begraafplaats, tot stand gekomen in 1885.
Van algemeen cultuur- en tuinhistorisch belang:
- Vanwege de funerair-historische en genealogische collectieve waarde van de graftekens;
- Vanwege het kenmerkende laat negentiende-eeuwse en vroeg twintigste-eeuwse R.K. karakter van de aanleg en de graftekens;
- Vanwege de esthetische kwaliteit van de grafmonumenten;
- Vanwege de gevarieerde collectie bomen en heesters deels van hoge ouderdom en/of zeldzaamheid;
- Als herinnering aan de slachtoffers van het bombardement van 22 februari 1944 en aan de andere oorlogsslachtoffers die hier liggen begraven.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
1. The LAYOUT
Description
The ROMAN CATHOLIC CEMETERY has an almost rectangular ground plan with a north-eastern corner bevelled by the Daalseweg and is surrounded on three sides by a wall. The forecourt is situated on the south-western side of the Daalseweg, where the access gate is located. Here there are no walls, but ironwork between masonry gate posts on foundation walls. Along the western wall five Stations of the Cross are arranged. The ground plan has as its core a path cross, which is oriented towards the west and onto which side paths lead. At the intersection stands the cemetery cross, which consists of a base with a planter made of cracked white glazed stone (c. 1930) and an iron cross dating from 1868 with a cast-iron corpus. On the front of the cross are the inscriptions: "INRI" and "MEMENTO MORI", on the back: "REVERED BY/ THE BROTHERHOOD/ THE CHARITABLE/ REMEMBRANCE/ OF THE/ DECEASED/ 1868". The rectangular grave plots lie in a regular arrangement of long rows intersected by paths.
The cemetery is hierarchically organized and divided into four classes. There is a priest's grave in the axis of the left arm of the path cross with a sandstone tree-trunk cross on a base executed in rustic design. On the front and back a simple gravestone on corbel. Along the path cross lie the principal grave monuments of persons belonging to the nobility and the Nijmegen notables, these are the family graves of Terwindt, Dobbelmann, Van Nispen tot Sevenaer, Van Nispen tot Pannerden, Van der Lans, De Grauwe, Van Rijckevorsel van Kessel and Bahlmann. Further outward lie the more simply designed grave monuments.
The planting of the path cross consists of red beeches. A number of side paths are bordered with yew trees or conifers that have grown towards each other, so that portals have been created. The planting further consists of various weeping trees and evergreen trees and plants such as cypresses, conifers and ivy. Particularly noteworthy are the large weeping beeches at the access gate.
The largely sandstone grave markers consist on the main axes mostly of grave vaults with recumbent gravestones on corbel, tombs and standing monuments or combinations thereof. There are also several grave chapels. Part of the grave markers are surrounded by iron railings or corner posts with chains. A type that occurs frequently consists of a base of stacked stone blocks decorated with edelweiss, which is crowned by a tree-trunk cross with oak leaves and/or a wreath or a cloth. An example of this is the family grave Jansen-Goette, the stone base of which bears the following inscription: "In/ Memory of/ ALPHONSJE BUHRS/ from Amsterdam/ born 17 September 1882/ died 22 June 1885/ The first little body/ laid to rest/ on this cemetery". The priest's grave has the largest monument of this type. Another distinctive type that occurs more than once is the mourning female figure embracing a cross. Grave monuments of various materials with crosses, which are provided with porcelain Christ heads and/or enamelled oval photograph portraits are frequently encountered in the sections situated further away from the path cross. The grave monuments display a range of art historical styles such as neo-Gothic, neo-Renaissance, Art Nouveau and Art Deco.
Scattered across the cemetery lie victims of the bombardment of 22 February 1944 and victims of other bombardments and combat operations. Beside the priest's cross is a small chapel above the grave of twenty-four children and eight sisters from a kindergarten, who died in the bombardment.
Valuation
The LAYOUT of the Roman Catholic cemetery, established in 1885.
Of general cultural and horticultural-historical significance:
- Because of the funerary-historical and genealogical collective value of the grave markers;
- Because of the characteristic late 19th-century and early 20th-century R.C. character of the layout and grave markers;
- Because of the aesthetic quality of the grave monuments;
- Because of the varied collection of trees and shrubs, some of considerable age and/or rarity;
- As a memorial to the victims of the bombardment of 22 February 1944 and to the other war casualties buried here.
Nearby in the register
- Van RosendaelBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- RandagBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- SmuldersBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Van HeukelumBegraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.