TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Woonhuis, Oranje Nassaulaan 7

's-Hertogenbosch, Noord-Brabant, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Woonhuis
Category
onroerend gebouwd
Built
1903
Address
Oranje Nassaulaan 7, 5211 AS 's-Hertogenbosch (and others)
Place
's-Hertogenbosch
Province
Noord-Brabant
Country
Netherlands
Coordinates
51.68961, 5.29566
Monument number
522509

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 25 's-Hertogenbosch, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding.

In de wijk Het Zand gelegen voormalig dubbel HERENHUIS met achtererf, afgezet door een tuinmuur. Het betreft een hoekwoning (nummer 7-7a) en een tussenwoning (nummer 9), begrensd door de Oranje Nassaulaan, de Verlengde Luybenstraat en de Mayweg. De wijk Het Zand is vanaf circa 1890 aangelegd in een gebied tussen de oude binnenstad en het spoor en ontleent zijn naam aan de noodzakelijke ophoging van het terrein dat voor militaire inundaties was afgegraven. De woningen werden gerealiseerd door particulier initiatief en voornamelijk betrokken door welgestelde Bosschenaren. Vanaf de Stationsweg, de primaire hoofdas van Het Zand, neemt de rijkdom in ornamentiek van de bebouwing in noordelijke en zuidelijke richting af, hetgeen correspondeert met de oorspronkelijke grondprijzen en de sociale status van de voormalige eigenaren en bewoners. De herenhuizen, thans als woonhuis annex kantoor/bedrijf in gebruik, werden gebouwd in 1903 door de uit België afkomstige architect J. Dony. Dony ontwierp in diverse stijlen. De toegepaste bouwstijl vertoont veel invloeden van de Neo-Renaissance. Ze werden gebouwd in opdracht van J.P. van Hoof. Nummer 7 is bij een latere splitsing in een beneden- en bovenwoning inwendig op onderdelen gewijzigd en acceptabel aangepast.

Omschrijving.

De gedeeltelijk onderkelderde bakstenen panden beslaan een L-vormige plattegrond en tellen aan de Oranje Nassaulaan en de Verlengde Luybenstraat twee bouwlagen en een kapverdieping onder een met Maasleien gedekt omlopend schilddak, bestaande uit een lang dakschild aan de straatzijde en een kort dakschild aan de achterzijde. Aan de minder representatieve zijden (Mayweg) tellen de huizen drie bouwlagen onder een plat dak dat aansluit op de korte dakschilden. Aan de achterzijde van beide huizen een eenlaags veranda-uitbouw met bovenliggend balkon met daartussen twee belendende, iets minder hoge eenlaags keukenuitbouwen onder plat. Centraal in het dakschild aan de Oranje Nassaulaan een aankappende trapgevel met toppilaster met aan weerszijden een houten dakkapel met Frans balkon voorzien van smeedijzeren hek onder een gedeeltelijk overstekend omlopend schilddak, verder kleinere dakkapellen en decoratief gemetselde schoorstenen, deels met speklagen en smeedijzeren sierankers. Nokbekroningen met pironnen. In het plat dak enkele daklichten. De met knipvoegen in kruisverband gemetselde panden worden (met name aan de representatieve zijden) verlevendigd door het gebruik van groen en geel geglazuurde baksteen en rode verblendsteen voor toepassing in ontlastingsbogen, speklagen en siermetselwerk; verder hardsteen voor entreetrappen, plinten, dorpels, cordon- , en waterlijsten, sluit- en aanzetstenen, erkerconsoles, brievenbussen en ter afdekking van en als sierstuk op de topgevels, tuinmuur en balkonbaluster. Gevelopeningen en entreeportieken rechtgesloten of onder segment-, rond-, of korfboog. Bovenlangs de gevels aan de Oranje Nassaulaan en Verlengde Luybenstraat een geprofileerde goot op klossen, deels opgenomen in een fries met siermetselwerk. Goot aan de Mayweg eenvoudiger uitgevoerd. Onderlangs de gevels een hardstenen plint. De voorgevel (Oranje Nassaulaan) van het in plattegrond en uiterlijke verschijningsvorm nagenoeg spiegelsymmetrisch opgezette dubbele herenhuis telt zowel op de begane grond als de verdieping zes traveeën, waarvan de rechter hoektravee is afgeschuind, hetgeen kenmerkend is voor de hoekoplossingen van de bouwblokken in het Zand. Veelal schuifvensters. Bovenlichten met ongekleurd (nummer 7-7a) en geel (nummer 9) kathedraalglas. Entreeportieken op de begane grond met beglaasde en betraliede dubbele paneeldeuren. Op de verdieping houten, rechthoekige erkeruitbouwen onder aankappende schilddakjes en op consoles. Rechtergevel aan de Verlengde Luybenstraat met detaillering als voornoemd. Originele boven elkaar geplaatste vensters. Achtergevels eenvoudiger uitgevoerd. Vensters onder segmentbogen, deels vervangen of versoberd. Bovenlichten veranda's met kleine roedenverdeling. Balkons deels met sierlijk gemetselde, deels met ijzeren geometrische balustraden. Het achtererf is van de straat afgescheiden door een bakstenen tuinmuur, afgedekt met hardsteen en verlevendigd met een speklaag van rode geprofileerde verblendsteen en casementen met muizentandlijst. In de muur twee getoogde toegangen onder een trapgeveltje met houten opgeklampte deuren.

De spiegelsymmetrische opzet van de plattegronden is bewaard gebleven. In het midden, direct achter de toegangsdeuren, de trap naar de verdiepingen met op de begane grond aan weerszijden een kamer-en-suite en achtergelegen serre- en keukenuitbouw. Van de interieurs zijn o.a. vermeldenswaard: kelders (voorraad- en kolenkelder) met troggewelven tussen profielijzer; vestibule met tochtdeuren voorzien van geel kathedraalglas met kleine roedenverdeling (alleen 9); hal met marmeren vloertegels (nummer 9), dorpels en plinten; woonvertrekken met paneel(schuif-)deuren, deels voorzien van originele deurkrukken en sluitwerk, geprofileerde deurlijsten, plafonds met stucwerk en -lijsten en marmeren schouwen; trappenhuis met decoratief gesneden trapbalusters, bergkast onder de trap en daklicht op de overloop met geometrische roedenverdeling en gekleurd glas; keuken met terrazzovloer en -aanrecht, originele keukenkastjes, gootsteen, schouwbalk en diverse wandtegels (vooral 9.

Waardering.

Het dubbele herenhuis is van algemeen belang. Het object bezit cultuurhistorische waarden als voorbeeld van woningen voor de meer welgestelden. De sociale status is nauw verbonden met de situering in stedenbouwkundige context. Daarnaast omdat het object als onderdeel van de eerste stadsuitbreiding buiten de wallen een belangrijke fase vertegenwoordigt in de stedenbouwkundige ontwikkeling van Den Bosch. Het object heeft architectuurhistorische waarden vanwege het belang van de gehanteerde stijl voor het oeuvre van architect Dony. Verder vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het architectonisch ontwerp, de verzorgde ornamentiek en afwisselende detaillering in de gevels en delen van het interieur. Het object heeft ensemblewaarden als onderdeel van de historische verkaveling langs een van de hoofdwegen van de wijk Het Zand. Er bestaat een sterke stilistische en architectonische relatie met belendende blokbebouwing, onder andere gelegen in de juxtapositie van de afgeschuinde hoek. Het object is van belang wegens de architectonische gaafheid en de vele bewaard gebleven elementen uit het interieur en draagt bij tot de visuele en structurele gaafheid van de wijk Het Zand.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction.

Former double townhouse with rear courtyard located in the district Het Zand, enclosed by a garden wall. It concerns a corner dwelling (number 7-7a) and a mid-terrace dwelling (number 9), bounded by the Oranje Nassaulaan, the Verlengde Luybenstraat and the Mayweg. The district Het Zand has been laid out from approximately 1890 in an area between the old city centre and the railway and derives its name from the necessary raising of the terrain which had been excavated for military inundations. The dwellings were realised through private initiative and predominantly occupied by prosperous citizens of Den Bosch. From the Stationsweg, the primary main axis of Het Zand, the wealth of ornamentation of the buildings decreases in northern and southern directions, which corresponds to the original land prices and the social status of the former owners and inhabitants. The townhouses, now in use as dwelling combined with office/business, were built in 1903 by the Belgian-born architect J. Dony. Dony designed in various styles. The applied building style shows many influences of the Neo-Renaissance. They were built on the commission of J.P. van Hoof. Number 7 underwent internal modifications on certain elements during a later division into a ground-floor and upper-floor dwelling and was acceptably adapted.

Description.

The partially cellared brick buildings cover an L-shaped floor plan and comprise two storeys and a roof storey at the Oranje Nassaulaan and the Verlengde Luybenstraat under a hipped roof covered with Maasleien, consisting of a long roof slope on the street side and a short roof slope on the rear side. On the less representative sides (Mayweg) the houses comprise three storeys under a flat roof connecting to the short roof slopes. At the rear of both houses a one-storey veranda extension with an overlying balcony with between them two adjoining, slightly lower one-storey kitchen extensions under a flat roof. Centrally in the roof slope at the Oranje Nassaulaan an abutting stepped gable with a top pilaster with on either side a wooden roof dormer with French balcony fitted with wrought-iron railing under a partially projecting running hipped roof, further smaller roof dormers and decoratively laid chimneys, partly with speckled courses and ornamental wall anchors. Ridge cresting with ornamental finials. In the flat roof several roof lights. The buildings laid in cross-bonded brick with cut joints are enlivened (particularly on the representative sides) by the use of green and yellow glazed brick and red facing brick for application in relieving arches, speckled courses and decorative masonry; furthermore ashlar for entrance steps, plinths, thresholds, cordons and drip mouldings, closing and setting stones, oriel console brackets, letterboxes and for capping and as decoration on the gable tops, garden wall and balcony baluster. Facade openings and entrance porticos right-angled or under segmental, round or basket-handle arch. Along the top of the facades at the Oranje Nassaulaan and Verlengde Luybenstraat a profiled gutter on corbels, partly incorporated in a frieze with decorative masonry. Gutter at the Mayweg executed more simply. Along the base of the facades an ashlar plinth. The front facade (Oranje Nassaulaan) of the double townhouse set up nearly mirror-symmetrically in both floor plan and external appearance comprises six bays on both the ground floor and the first floor, of which the right corner bay is chamfered, which is characteristic of the corner solutions of the building blocks in Het Zand. Frequently sash windows. Fanlights with uncoloured (number 7-7a) and yellow (number 9) cathedral glass. Entrance porticos on the ground floor with glazed and latticed double panel doors. On the first floor wooden, rectangular oriel extensions under abutting hipped roof dormers and on corbels. Right-hand facade at the Verlengde Luybenstraat with detailing as mentioned above. Original windows placed one above the other. Rear facades executed more simply. Windows under segmental arches, some replaced or simplified. Fanlights of verandas with small glazing bars. Balconies partly with decoratively laid, partly with iron geometric balusters. The rear courtyard is separated from the street by a brick garden wall, covered with ashlar and enlivened with a speckled course of red profiled facing brick and casements with mouse-tooth moulding. In the wall two arched entrances under a small stepped gable with wooden attached doors.

The mirror-symmetrical layout of the floor plans has been preserved. In the centre, directly behind the entrance doors, the staircase to the storeys with on the ground floor on either side a suite of rooms and a rear conservatory and kitchen extension. Among the notable features of the interiors are: cellars (storage and coal cellar) with trough vaults between profiled ironwork; vestibule with draught doors fitted with yellow cathedral glass with small glazing bars (only 9); hall with marble floor tiles (number 9), thresholds and plinths; living rooms with panel (sliding) doors, some with original door handles and ironmongery, profiled door frames, ceilings with stucco and mouldings and marble chimneypieces; stairwell with decoratively carved stair balusters, storage cupboard under the stairs and roof light on the landing with geometric glazing bars and coloured glass; kitchen with terrazzo floor and worktop, original kitchen cupboards, sink, chimney breast and various wall tiles (particularly 9).

Valuation.

The double townhouse is of general importance. The object possesses cultural-historical values as an example of dwellings for the more affluent. The social status is closely linked to the situation in an urban planning context. Furthermore because the object as part of the first urban expansion outside the town walls represents an important phase in the urban planning development of Den Bosch. The object has architectural-historical values due to the importance of the style employed for the oeuvre of architect Dony. Furthermore due to the high-quality aesthetic qualities of the architectural design, the carefully detailed ornamentation and varied detailing in the facades and parts of the interior. The object has ensemble values as part of the historical subdivision along one of the main roads of the district Het Zand. There is a strong stylistic and architectural relationship with adjoining block development, among other things located in the juxtaposition of the chamfered corner. The object is of importance due to its architectural integrity and the many preserved elements from the interior and contributes to the visual and structural integrity of the district Het Zand.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map