Rijksmonumentenregister · Netherlands
Batavia
Wormer, Noord-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Opslag
- Function
- Pakhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1894
- Address
- Veerdijk 39, 1531 MS Wormer (Wormerland 27)
- Place
- Wormer
- Municipality
- Wormerland
- Province
- Noord-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.49182, 4.79840
- Part of complex
- 522176
- Monument number
- 522178
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1867 map "No. VI. Deutschland, Niederlande, Belgien, Schweiz. (Germany, Netherlands, Belgium, Switzerland)." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig PAKHUIS 'Batavia', gebouwd in 1894 in eclectisch-renaissancistische stijl, deel uitmakend van het pellerijcomplex 'Hollandia'. Het met de lange, representatieve gevel naar de Zaan gekeerde fabriekspand maakt deel uit van het gevarieerde industriële landschap langs de Zaanoevers waarin voedsel-, olie- en houtindustrie domineerden en het vervoer over water een essentiële vestigingsvoorwaarde was.
Omschrijving
Vrijstaand, met de brede hoofdgevel naar de Zaan gekeerd pakhuis op een rechthoekige plattegrond van 34 x 30 meter in rood/grauw bakstenen kruisverband opgetrokken, met twee bouwlagen en zolderverdieping onder een afgeknot schilddak, gedekt met gesmoorde oude holle pannen en mastiek met kiezels. Aan de voorzijde drie steekkappen met zadeldaken, waarvoor tuitgevels. In het metselwerk gele verblendstenen sierbanden, afzaten, blokken, sluit- en aanzetstenen en smeedijzeren muurankers met S-voluten. Voorts in de topgevels ruitmotieven in gele verblendsteen. De blokken op de hoeken van de lijsten zijn in zandsteen, die op de hoeken van de afzaat op de begane grond van hardsteen. Langs de dakrand loopt een geprofileerde gootlijst. In de vensters bevindt zich een ijzeren roedenverdeling.
De symmetrische voorgevel, op het zuiden, heeft negen traveeën, waarbij de tweede, vijfde en achtste traveeën risaleren en eindigen in tuitgevels die de daklijst doorbreken. De overige traveeën worden op de verdieping gescheiden door lisenen met daartussen segmentboog spaarvelden. De lisenen eindigen in een uitgemetseld fries met een dubbele muizentand.
Op de tamelijk lage begane grondzone over de hele lengte rondboog spaarvelden onder een cordonlijst met afzaat en dubbele muizentand, doorbroken door de risalieten. De buitenste twee risalieten hebben op de verdieping hoge rondboog spaarvelden, de middelste een recht gesloten spaarveld. In de risalieten op de begane grond (vernieuwde) laaddeuren. In de andere rondboog spaarvelden achttienruits ramen met radiaalroedenverdeling in de bovenlichten. De bijna dubbelhoge verdieping heeft in de spaarvelden veertigruits segmentboog vensters, in de risaliet (vernieuwde) laaddeuren, in de rechter en middenrisaliet met tienruits bovenlicht. Op de zolder in de buitenste risalieten getoogde (vernieuwde) rondboog glasdeuren en in de middelste risaliet twee paar boven elkaar geplaatste rechte, dubbele paneeldeuren. Hieronder de letters 'BATAVIA'.
De linker zijgevel (W), deels aan het zicht ontnomen door pakhuis Saigon, heeft dezelfde geleding als de voorgevel maar met acht traveeën, de tweede en zevende travee risalerend. De lisenen eindigen getrapt in het uitgemetselde fries met dubbele muizentand. De rechter zijgevel (O) is in geleding gelijk aan de linker en vrij gelegen, met op de begane grond rondboogvensters en in de middelste travee (vernieuwde) deuren.
De achtergevel (N) heeft eenzelfde geleding als de voorgevel ook met negen traveeën, maar zonder risalieten. Op de begane grond in de tweede en vijfde travee deuren in het spaarveld, in de negende (nieuwe) deuren van grotere afmetingen. Op de verdieping twintigruits ramen (in de achtste travee in XXd naar beneden verlengd).
De inwendige constructie op de begane grond bestaat uit ronde gietijzeren zuilen met opengewerkte, aangegoten schoren boven een zuilring en I-liggers. Hierop liggen de houten vloerbalken. Op de verdieping is de constructie hetzelfde maar zijn de schoren en de liggers in een haakse hoek geplaatst ten opzichte van die op de begane grond. De zuilen op de verdieping zijn hoger en slanker dan die op de begane grond.
Waardering
Uit 1894 daterend voormalig pakhuis 'Batavia' van algemeen belang wegens architectuur- en cultuurhistorische waarde als historisch-functioneel onderdeel van het pellerijcomplex 'Hollandia' en als grotendeels gaaf bewaard gebleven voorbeeld van in een eclectisch-renaissancistische stijl ontworpen grootschalig opslaggebouw ten behoeve van de machinale rijstpellerij, daterend uit het laatste kwart van de 19de eeuw. Voorts van grote ensemblewaarde wegens de historisch-functionele en ruimtelijke samenhang met de naburige industriebebouwing langs de Zaan.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former WAREHOUSE 'Batavia', built in 1894 in eclecticist-renaissance style, forming part of the rice mill complex 'Hollandia'. The factory building, with its long, representative facade facing the Zaan, is part of the varied industrial landscape along the Zaan banks where food, oil and timber industries dominated and water transport was an essential condition for establishment.
Description
Detached warehouse on a rectangular ground plan of 34 x 30 metres, built in red/grey brick in English bond, with two storeys and an attic storey under a hipped roof, covered with aged pantiles and mastic with gravel. At the front three gabled sections with gabled roofs, with spout gables. In the brickwork yellow decorative brick bands, offsets, blocks, closing and bonding stones and wrought-iron wall anchors with S-scrolls. Furthermore in the gable tops diamond motifs in yellow decorative brick. The blocks at the corners of the lists are in sandstone, those at the corners of the offset on the ground floor in hardstone. Along the roof edge runs a profiled drip moulding. In the windows is an iron glazing bar system.
The symmetrical front facade, facing south, has nine bays, whereby the second, fifth and eighth bays project and end in spout gables that break through the roof line. The remaining bays are separated on the storey by pilasters with segmental arch spandrels between them. The pilasters end in a rendered frieze with a double dentil moulding.
On the fairly low ground floor zone over the entire length rounded arch spandrels under a string course with offset and double dentil moulding, broken by the projecting sections. The outermost two projecting sections have on the storey high rounded arch spandrels, the middle one a straight closed spandrel. In the projecting sections on the ground floor (renewed) loading doors. In the other rounded arch spandrels eighteen-pane windows with radial glazing bars in the fanlights. The almost double-height storey has in the spandrels fourteen-pane segmental arch windows, in the projecting section (renewed) loading doors, in the right and centre projecting section with ten-pane fanlight. On the attic storey in the outermost projecting sections arched (renewed) rounded arch glass doors and in the centre projecting section two pairs of straight, double panel doors placed one above the other. Below this the letters 'BATAVIA'.
The left side facade (W), partly obscured from view by warehouse Saigon, has the same articulation as the front facade but with eight bays, the second and seventh bay projecting. The pilasters end in stepped fashion in the rendered frieze with double dentil moulding. The right side facade (E) is in articulation the same as the left and freely located, with on the ground floor rounded arch windows and in the centre bay (renewed) doors.
The rear facade (N) has the same articulation as the front facade also with nine bays, but without projecting sections. On the ground floor in the second and fifth bay doors in the spandrel, in the ninth (new) doors of larger dimensions. On the storey twenty-pane windows (in the eighth bay extended downwards in XXd).
The internal structure on the ground floor consists of round cast-iron columns with open-worked, cast-on brackets above a column ring and I-beams. Upon these lie the wooden floor beams. On the storey the structure is the same but the brackets and beams are placed at a right angle to those on the ground floor. The columns on the storey are higher and more slender than those on the ground floor.
Valuation
Former warehouse 'Batavia' dating from 1894 of general importance due to architectural and cultural historical value as a historically-functional component of the rice mill complex 'Hollandia' and as a largely well-preserved example of a large-scale storage building designed in eclecticist-renaissance style for the purpose of mechanical rice milling, dating from the last quarter of the 19th century. Furthermore of great ensemble value due to the historically-functional and spatial coherence with the neighbouring industrial buildings along the Zaan.
Nearby in the register
- SaigonOpslagunder 1 mi
- BasseinOpslagunder 1 mi
- Hollandia I en IIIndustrieunder 1 mi
- SiloOpslagunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.