Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Schans
Tilburg, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerkelijke dienstwoning
- Function
- Pastorie(F)
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1874
- Address
- De Schans 121, 5011 EN Tilburg (and others)
- Place
- Tilburg
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.58755, 5.09150
- Part of complex
- 521100
- Monument number
- 521102
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1863 map "Niederlande und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In 1874 werd, naast de kort daarvoor gereedgekomen kerk van Maria Onbevlekt Ontvangen, begonnen met de bouw van de PASTORIE. Dit Eclectische gebouw was een ontwerp van de Tilburgse architect H.J. van Tulder (1819-1903).
Omschrijving
De pastorie is een tweelaags bakstenen woonhuis op een ten opzichte van de rooilijn dwarsgeplaatste rechthoekige plattegrond. Het pand heeft een afgetopt schilddak met op de vier hoeken schoorstenen en gedekt met leien in rensdekking. Het dak heeft een overstek waaronder klossen in de vorm van een tandlijst, welke aansluit bij de gestucte architraaf.
De symmetrische gevelopbouw, gedeeld door een geprofileerde cordonlijst en voorzien van gestucte plinten, heeft aan voor- en achterzijde vijf vensterassen waarvan de middelste wordt ingenomen door een ingang met gestucte omlijsting en hardstenen dorpels. In de voorgevel een in visgraatmotief opgeklampte deur met luikje en een ongedeeld getoogd bovenlicht met glas-in-lood vulling met voorstelling van de Goede Herder, het geheel omgeven door een brede gestucte lijst met onder de cordonlijst consoles. In de achtergevel een gedeelde, deels beglaasde deur voorzien van ajour deurrooster onder een getoogd, gedicht bovenlicht met roedenverdeling.
De vensters in zowel voor- als achtergevel bestaan uit getoogde zesruits schuifvensters met hardstenen dorpel met in de bovenlichten op de begane grond eenvoudige glas-in-lood vullingen. De vensters aan de voorzijde zijn omgeven door een gestucte omlijsting met kuif en door middel van eveneens gestucte velden verticaal verbonden. Aan de achterzijde een eenvoudige geprofileerde omlijsting.
Tegen de linkergevel van de pastorie een oorspronkelijk eenlaagse, later verhoogde uitbouw onder plat dak met geprofileerd boeiboord en cementeerde plint. In de voorgevel hiervan op de begane grond een zesruits, op de verdieping een tweeruits getoogd schuifvenster met hardstenen dorpel onder getoogde strek. In de zijgevel van deze aanbouw een (later vervangen) gedeeld openslaand vierruits venster onder segmentboog met gedicht boogveld. In de rechterzijgevel van de pastorie op de verdieping een zesruits venster.
Aan de tuinzijde in de gevel op beide verdiepingen een gedeeld vierruits schuifvenster onder segmentboog met hardstenen dorpel en driedelig bovenlicht. Ter hoogte van het maaiveld een openslaand venster onder segmentboog, het geheel in een koekoek welke is afgesloten middels een smeedijzeren hekwerk. Tussen de kerk en de uitbouw een eenlaagse verbinding met een getoogde, gedeelde opgeklampte poort en een opgeklampte deur met een thans opgeklampt getoogd bovenlicht, beide onder boogrug. In het nagenoeg ongewijzigde interieur zijn nog aanwezig de (al dan niet beglaasde) paneeldeuren, het glas-in-lood in de wand tussen voorkamer en hal, het portaal met deur, gekoppelde vensters en bovenlichten, het geheel met glas-in-lood vulling, de betegelde vloeren en de trap. De voortuin is omgeven door een smeedijzeren hek en lage muren uit strenpersstenen tussen bakstenen kolommen met een bekroning en afzaat uit hardsteen. Aan de achterzijde een met marmer geplaveid terras.
Waardering
Het gebouw is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als uitdrukking van een culturele, sociaal-economische en geestelijke ontwikkeling welke zichtbaar is in de bewaard gebleven structuur van landschap en bebouwing. Het heeft architectuurhistorische waarden wegens de stijl en als voorbeeld van het werk van de architect Van Tulder. Het heeft ensemblewaarde als deel van een complex, dat tevens van belang is wegens de historisch-ruimtelijke waarden die tot uiting komen in de samenhang van de functies van de bebouwing, de schaal en de relatie met de open ruimten. De pastorie is bovendien van belang vanwege de gaafheid van het in- en uitwendige en de samenhang met het gehele ensemble.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
In 1874, construction of the PRESBYTERY began alongside the recently completed church of Maria Immaculately Conceived. This Eclectic building was a design by the Tilburg architect H.J. van Tulder (1819-1903).
Description
The presbytery is a two-storey brick dwelling on a rectangular plan placed transversely in relation to the building line. The building has a hipped roof with chimneys at the four corners and covered with slate in bonnet-lap tiling. The roof has an overhang beneath which are blocks in the form of a dentil moulding, which adjoins the stuccoed architrave.
The symmetrical facade composition, divided by a profiled string course and furnished with stuccoed plinths, has five window bays on both front and rear elevations, the central one accommodating an entrance with stuccoed surrounds and sandstone sills. In the front facade a door with herringbone-pattern clamping and a hatch and an undivided arched fanlight with stained glass depicting the Good Shepherd, the whole surrounded by a broad stuccoed band with consoles beneath the string course. In the rear facade a divided, partly glazed door with open-work door grille beneath an arched, closed fanlight with glazing bars.
The windows in both front and rear elevations consist of arched six-pane sash windows with sandstone sill with simple stained glass infills in the fanlights on the ground floor. The windows on the front side are surrounded by a stuccoed surround with hood and are vertically connected by means of similarly stuccoed fields. On the rear side a simple profiled surround.
Against the left facade of the presbytery an originally single-storey, later heightened extension beneath a flat roof with profiled soffit board and cemented plinth. In its front facade on the ground floor a six-pane, on the upper storey a two-pane arched sash window with sandstone sill beneath arched lintel. In the side facade of this extension a (later replaced) divided opening four-pane window beneath a segmental arch with closed arch spandrel. In the right side facade of the presbytery on the upper storey a six-pane window.
On the garden side in the facade on both storeys a divided four-pane sash window beneath a segmental arch with sandstone sill and three-part fanlight. At ground level an opening window beneath a segmental arch, the whole in a recessed entrance which is closed by means of wrought-iron railwork. Between the church and the extension a single-storey connecting structure with an arched, divided clamped door and a clamped door with a now clamped arched fanlight, both beneath a barrel arch. In the virtually unaltered interior there are still present the (glazed or unglazed) panel doors, the stained glass in the wall between parlour and hallway, the vestibule with door, paired windows and fanlights, the whole with stained glass infill, the tiled floors and the staircase. The front garden is surrounded by wrought-iron railwork and low walls of pressed brick between brick columns with a coping and offset in sandstone. On the rear side a terrace paved with marble.
Valuation
The building is of general importance. It has cultural-historical value as an expression of a cultural, socio-economic and spiritual development which is visible in the preserved structure of landscape and buildings. It has architectural-historical values on account of the style and as an example of the work of architect Van Tulder. It has ensemble value as part of a complex, which is also of importance on account of the historical-spatial values which are expressed in the coherence of the functions of the buildings, the scale and the relationship with the open spaces. The presbytery is moreover of importance on account of the integrity of the interior and exterior and the coherence with the entire ensemble.
Nearby in the register
- Kerk O.L.V. Onbevlekt OntvangenKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- De SchansKlooster, kloosteronderdlunder 1 mi
- De SchansVergadering en verenigingunder 1 mi
- De SchansOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.