Rijksmonumentenregister · Netherlands
Nutsbedrijf, Hoevensekanaaldijk 34
Tilburg, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Industrie
- Function
- Nutsbedrijf
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1937
- Address
- Hoevensekanaaldijk 34, 5018 TE Tilburg
- Place
- Tilburg
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.55764, 5.11321
- Part of complex
- 521059
- Monument number
- 521060
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
Utrecht University LibraryUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1930 map "Handelskaart van Nederland / naar de nieuwste officiëele gegevens bewerkt" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In de uiterste noordwest-hoek van het terrein wordt het rioolwater ingenomen en verzameld in de WATERKELDER, die langs de zijgevel van het RIOOLGEMAAL is gelegen en daarmee een geheel vormt. Het dateert uit 1937 en draagt kenmerken van het Nieuwe Bouwen. Het vervult nog zijn oorspronkelijke functie. De met dit gebouw verbonden zandvang is reeds geamoveerd. Van hieruit wordt het rioolwater naar de moderne zandvang gepompt.
Omschrijving
De waterkelder bevindt zich langs de westelijke gevel van het rioolgemaal en bestaat uit twee grote, zes meter diepe betonnen bakken, die onder het maaiveld zijn gelegen en met elkaar in verbinding staan. De bakken zijn van boven open en hebben een bakstenen rand die boven het maaiveld uitsteekt. Een ijzeren balustrade is op de rand geplaatst. Boven de scheidingswand der bakken is een loopbordes aangebracht, voorzien van een balustrade. Het rioolwater wordt ingenomen via een onder het maaiveld gelegen buis. De waterkelder staat in verbinding met de pompkelder van het gemaal.
Het rioolgemaal heeft een rechthoekig grondplan en is één bouwlaag hoog onder een plat dak. De gevels zijn opgetrokken uit rode machinale baksteen. De daklijst wordt geaccentueerd door windveerpannen. De gevels in de zuidoost-hoek van het gebouwtje lopen uit in de schoorsteen (ter ontluchting van de pompkelder), die iets boven de daklijst uitsteekt. De teakhouten dubbele toegangsdeur bevindt zich in de zuidgevel, rechts van het midden. Links van de deur bevinden zich twee rechtgesloten messing vierruits vensters. In de oostelijke langsgevel zijn vier rechtgesloten messing twintigruits vensters met klapramen aangebracht, in de westelijke langsgevel vier rechtgesloten messing tienruits vensters en in de noordwestelijke gevel vier aaneengeloten messing twintigruits vensters met klapramen. Eén ver uitstekende koperen opvangebak voor regenwater van het dak is tegen de oostgevel aangebracht, en twee tegen de noordgevel.
In het interieur zijn aan beide langszijden vijf dragende gietijzeren kolommen zichtbaar tussen de vensterpartijen die zowel de betonnen liggers van het plafond alsook de transportbanen van de loopkat dragen. De wanden zijn onder de ramen betegeld met gele tegels. De vloer is belegd met rode plavuizen en de plinten bestaan uit zwarte, in de hoek geronde, tegels. Een gietijzeren trap met stalen balustrade voert naar de pompkelder. Op de begane grond staat (klink- en nagelvast) een viertal oorspronkelijke elektrische motoren opgesteld, vervaardigd door Begemann te Helmond in 1936. Rondom de motoren zijn roosters in de vloer aangebracht. In de pompkelder bevinden zich (klink- en nagelvast) zes oorspronkelijke horizontale centrifugaalpompen. De met klinkers bestrate weg naar het rioolgemaal is aan beide zijden beplant met een enkele rij lindenbomen. Deze beplanting zet zich voort langs de noordzijde van de oorspronkelijke toegangsweg, in de richting van de toegangspoort, en bovendien langs de zuidzijde van het pad naar het roosterbouwwerk.
Waardering
Het object is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als uitdrukking van een pioniersfase in de rioolwaterzuivering. Omdat omvang en vormgeving zijn afgestemd op de functie heeft het een hoge illustratieve waarde. Het heeft architectuurhistorische waarde als uitdrukking van het Nieuwe Bouwen, de samenhang tussen exterieur en interieur en vanwege de samenhang met de beplanting. Exterieur en interieur zijn nog gaaf bewaard gebleven. Het is zeldzaam omdat het een van de weinig overgebleven voorbeelden van het type rioolwatergemaal met waterkelder is. De samenhang met de andere voorgedragen objecten maakt de procesgang inzichtelijk.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
In the far north-west corner of the site sewage water is taken in and collected in the WATER CELLAR, which is situated along the side facade of the PUMPING STATION and together with it forms a single entity. It dates from 1937 and bears characteristics of the New Building movement. It still fulfils its original function. The sand trap connected with this building has already been removed. From here the sewage water is pumped to the modern sand trap.
Description
The water cellar is situated along the western facade of the pumping station and consists of two large, six metre deep concrete tanks, which are situated below ground level and are connected to each other. The tanks are open from above and have a brick rim which protrudes above ground level. An iron balustrade is placed on the rim. Above the partition wall of the tanks a walkway has been installed, fitted with a balustrade. The sewage water is taken in via a pipe situated below ground level. The water cellar is connected to the pump cellar of the pumping station.
The pumping station has a rectangular floor plan and is one storey high under a flat roof. The facades are constructed of red machine-made brickwork. The roof line is accentuated by roof tiles. The facades at the south-east corner of the building merge into the chimney (for ventilation of the pump cellar), which protrudes slightly above the roof line. The teak double entrance door is situated in the south facade, to the right of centre. To the left of the door are two fixed brass four-pane windows. In the eastern long facade four fixed brass twenty-pane windows with opening lights have been installed, in the western long facade four fixed brass ten-pane windows and in the north-west facade four connected brass twenty-pane windows with opening lights. One far-projecting copper water collection tray for roof water is attached to the east facade, and two to the north facade.
In the interior five load-bearing cast-iron columns are visible on both long sides between the window sections which support both the concrete beams of the ceiling and the transport rails of the overhead crane. The walls below the windows are tiled with yellow tiles. The floor is laid with red flagstones and the plinths consist of black tiles, rounded at the corners. A cast-iron staircase with steel balustrade leads to the pump cellar. On the ground floor four original electric motors manufactured by Begemann of Helmond in 1936 are installed (riveted and nailed fast). Around the motors grilles are set into the floor. In the pump cellar there are (riveted and nailed fast) six original horizontal centrifugal pumps. The clinker-paved path to the pumping station is planted on both sides with a single row of lime trees. This planting continues along the north side of the original access road, in the direction of the access gate, and moreover along the south side of the path to the screening structure.
Valuation
The object is of general interest. It has cultural-historical value as an expression of a pioneering phase in sewage water treatment. Because the scale and design are adapted to the function it has a high illustrative value. It has architectural-historical value as an expression of the New Building movement, the coherence between exterior and interior and because of the coherence with the planting. Exterior and interior have been preserved intact. It is rare because it is one of the few remaining examples of the type of sewage water pumping station with water cellar. The coherence with the other proposed objects makes the process understandable.
Nearby in the register
- WaterreinigingsinstallatieIndustrieunder 1 mi
- WaterreinigingsinstallatieIndustrieunder 1 mi
- WaterreinigingsinstallatieIndustrieunder 1 mi
- WaterreinigingsinstallatieIndustrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.