Rijksmonumentenregister · Netherlands
Gemeentehuis, De Lind 56
Oisterwijk, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Function
- Gemeentehuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1899
- Address
- De Lind 56, 5061 HX Oisterwijk
- Place
- Oisterwijk
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.58103, 5.19812
- Monument number
- 519976
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1897 map "Kaart ten behoeve der manoeuvres van de 3e divisie infanterie in 1897 : (in 2 bladen) op de schaal van 1:50.000" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding.
Het geheel vrijstaande GEMEENTEHUIS, een ontwerp in Neo-Renaissance stijl van architect L.W. Schoonenberg, is centraal gelegen in het beschermde dorpsgezicht De Lind en kijkt uit op het met linden beplante trouwlaantje of Marialaantje. Het uit 1899 daterende gebouw staat op de plaats waar in de Middeleeuwen de kapel van Maria ter Linde stond, die in 1728 al als raadhuis in gebruik werd genomen. In 1947, 1967 en 1993 is het gemeentehuis verbouwd.
Omschrijving.
Het gebouw heeft een rechthoekige plattegrond en telt twee bouwlagen. Het heeft een samengesteld dak, bestaand uit een plat dak met schilden doorsneden door twee zadeldaken. Het dak is voorzien van leien in maasdekking. Het gemeentehuis wordt gekenmerkt door een asymmetrische opbouw. De gevels, opgetrokken in baksteen in kruisverband met speklagen en -blokken, zijn voorzien van een kalkstenen cordonlijst boven de eerste bouwlaag en worden onder de bakgoot afgesloten door een boogfries en tandlijst. De voorgevel heeft een driedelige compositie, waarvan de meest linkse gevormd wordt door een octogonale hoektoren met smalle glas-in-loodvensters, een uurwerk, rechthoekige galmgaten in alle zijden en een peervormige torenhelm. Aan de rechterzijde bevindt zich een bredere, risalerende partij met een tuitgevel. Hiertussen bestaat de façade uit twee smallere traveen. Vanaf de basis van de hoektoren leidt een bordestrap naar de hoofdingang met een balkon, rustend op natuurstenen consoles met gebeeldhouwde bloemmotieven. De dienstingang, met een van ruitvormig traliewerk voorziene deur, bevindt zich hier direct onder. De noordelijke en zuidelijke zijgevel, die respectievelijk uit vijf en vier traveeën bestaan, zijn eveneens voorzien van een risalerende tuitgevel. In deze risalerende partijen zijn uit 1967 daterende driezijdige houten erkers aangebracht. De hoofdverdieping van het gemeentehuis is voorzien van 4-ruitsvensters met kruiskozijnen en 2-ruitsvensters met schuiframen. Deze zijn voorzien van gedecoreerde boogtrommels. De bovenlichten bestaan uit glas-in-lood en de kleinere onderlichten zijn soms voorzien van luiken met zandlopermotief. De overige, rechthoekige of spleetvormige, ramen zijn uitgevoerd in glas-in-lood of met een gecombineerde ijzeren en houten roedenverdeling. In de noordgevel bevinden zich in de hoofdverdieping ter hoogte van het trappenhuis twee driedelige gekoppelde boogvensters met glas-in-loodramen, waarschijnlijk daterend uit de periode van de eerste renovatie van het raadhuis in 1947. Zowel op de toppilasters van de tuitgevels als op het begin van de trapleuning is tufstenen beeldhouwwerk in de vorm van heraldieke leeuwen aangebracht. In de noordgevel van het raadhuis zijn twee wapenschilden aangebracht. De oostgevel (achterzijde) had evenals de overige gevels oorspronkelijk een risalerende tuitgevel, maar deze gevel is tijdens verbouwingen na de oorlog vervangen door een aanbouw.
In de nu symmetrische gevel bevindt zich sinds 1993 centraal in de hoofdverdieping een stalen balkon met brandtrap. Tevens is bij deze verbouwing het dak voorzien van een uitbouw voor een lift en een centraal daklicht. Tevens is op de hoektoren een klokkenspel aangebracht en werden op de linkerhoek van de zuidelijke zijgevel een nis met Madonnabeeld en een gedenksteen ingemetseld, beiden verwijzend naar de middeleeuwse Mariakapel.
Het interieur is tijdens verbouwingen grotendeels gewijzigd, alhoewel trappen, deuren, meubilair en verlichting uit de bouwtijd nog onaangetast zijn terug te vinden.
Waardering.
Het gemeentehuis is van algemeen belang vanwege de cultuurhistorische waarde daar het een bijzondere uitdrukking is van een bestuurlijke ontwikkeling. Daarnaast houdt het de herinnering aan de middeleeuwse Mariakapel en het achttiende-eeuwse raadhuis -dat in deze kapel werd ondergebracht- levend. Verder zijn de ensemblewaarden van belang. Door zijn centrale ligging aan De Lind vormt het gemeentehuis de bindende factor op dit dorpsplein en vormt het een essentieel onderdeel van dit reeds beschermde dorpsgezicht. Derhalve is het raadhuis sterk beeldbepalend voor de historische dorpskern en de visuele gaafheid hiervan. Door de ligging aan het trouwlaantje met lindenbeplanting en Vrijheidsboom uit 1795 vóór het gebouw en de Wilhelminaboom uit 1898 in een parkje met vijver erachter, is ook de historisch-ruimtelijke relatie hiermee van belang.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction.
The completely free-standing TOWN HALL, a design in Neo-Renaissance style by architect L.W. Schoonenberg, is centrally located in the protected village scene De Lind and overlooks the tree-lined wedding lane or Marialaantje planted with linden trees. The building, dating from 1899, stands on the site where in the Middle Ages the chapel of Maria ter Linde stood, which was already in use as a town hall in 1728. In 1947, 1967 and 1993 the town hall underwent alterations.
Description.
The building has a rectangular floor plan and has two storeys. It has a composite roof, consisting of a flat roof with hipped sections intersected by two gabled roofs. The roof is covered with slate in Maas covering. The town hall is characterized by an asymmetrical composition. The facades, constructed of brickwork in English bond with mortar courses and blocks, are provided with a limestone string course above the first storey and are closed under the eaves by an arch frieze and dentil moulding. The front facade has a three-part composition, of which the leftmost is formed by an octagonal corner tower with narrow stained-glass windows, a clock face, rectangular sound holes on all sides and a pear-shaped tower cap. On the right side there is a broader, projecting section with a spout gable. Between these the facade consists of two narrower bays. From the base of the corner tower a flight of steps leads to the main entrance with a balcony, resting on natural stone consoles with sculpted floral motifs. The service entrance, with a door provided with diamond-pattern lattice work, is located directly below. The northern and southern side facades, consisting of five and four bays respectively, are likewise provided with a projecting spout gable. In these projecting sections, three-sided wooden oriels dating from 1967 have been installed. The main floor of the town hall is provided with 4-pane windows with cross windows and 2-pane windows with sash windows. These are provided with decorated arch mouldings. The fanlights consist of stained glass and the smaller lower lights are sometimes provided with shutters with hourglass motif. The remaining, rectangular or slit-shaped, windows are executed in stained glass or with a combined iron and wood glazing bar division. In the northern facade on the main floor at the height of the stairwell are two three-part coupled arch windows with stained-glass panes, probably dating from the period of the first renovation of the town hall in 1947. Both on the top pilasters of the spout gables and on the beginning of the staircase railing are tuff stone sculptures in the form of heraldic lions. In the northern facade of the town hall are two coat-of-arms shields. The eastern facade (rear) originally had like the other facades a projecting spout gable, but this facade was replaced by an extension during post-war alterations.
In the now symmetrical facade, a steel balcony with escape stairs has been centrally located on the main floor since 1993. During this alteration, the roof was also provided with an extension for a lift and a central roof light. A carillon was also installed on the corner tower and a niche with Madonna statue and a memorial stone were set into the mortar on the left corner of the southern side facade, both referring to the medieval Maria chapel.
The interior was largely modified during alterations, although stairs, doors, furniture and lighting from the time of construction can still be found intact.
Valuation.
The town hall is of general importance because of its cultural-historical value as it is a distinctive expression of an administrative development. Furthermore, it keeps alive the memory of the medieval Maria chapel and the eighteenth-century town hall -which was housed in this chapel. The ensemble values are also important. Through its central location at De Lind, the town hall forms the binding element of this village square and is an essential part of this already protected village scene. Therefore, the town hall is highly characteristic of the historical village centre and the visual integrity thereof. Through its location at the wedding lane with linden tree planting and Liberty Tree from 1795 in front of the building and the Wilhelmina Tree from 1898 in a small park with pond behind it, the historical-spatial relationship with this is also of importance.
Nearby in the register
- Muziektent, Raadhuis/Johanneskerk OisterwijkWelzijn, kunst en cultuurunder 1 mi
- Complex De LindTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Winkel, De Lind 75Winkelunder 1 mi
- Woonhuis, De Lind 39Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.