Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Ruwenbergstraat 4
Sint-Michielsgestel, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1904
- Address
- Ruwenbergstraat 4, 5271 AG Sint-Michielsgestel
- Place
- Sint-Michielsgestel
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.64745, 5.35325
- Part of complex
- 519920
- Monument number
- 519921
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUtrecht University Library
4 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 25 's-Hertogenbosch, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
VILLA, in 1904 in eclectische vormen gebouwd in opdracht van dokter Karel Verzijl naar ontwerp van zijn schoonvader, de Maastrichtse architect J. Kayser. De villa is gelegen aan de noordelijke uitvalsweg van de bebouwde kom van Sint-Michielsgestel.
Omschrijving
Grote onderkelderde villa van twee bouwlagen op onregelmatige plattegrond met gevels in schoon metselwerk onder met muldenpannen van de Duitse firma A. Baehren en leien gedekte, samengestelde daken. Op de daken bevinden zich verschillende siersmeedijzeren bliksemafleiders en een windvaan waarin 1904 is uitgespaard. Goot op voluutvormige consoles. Het huis bestaat uit een aantal in elkaar overlopende bouwvolumes, waarvan het centraal gelegen ingangsgedeelte de hoofdmassa vormt. Deze heeft een iets aflopend tentdak met door muldenpannen gedekte schilden en wordt aan de noordzijde geflankeerd door een uitbouw onder een kort zadeldak en aan de zuidzijde door een langgerekt, dwarsgeplaatst gedeelte onder een apart zadeldak. Het pand heeft een vijfkante erker aan de straatzijde. Aan de zuidzijde van het dwarse gedeelte bevindt zich een torenachtige uitbouw onder een steil schilddak met maasgedekte leien. Aan de zuidoostelijke zijde hiervan bevindt zich nog een kleine éénlaags aanbouw onder een met muldenpannen gedekt lessenaardak. Aan de oostelijke zijde bevindt zich een forse eenlaags serre op vierkante grondslag onder een plat dak. De noordelijke zijde, die oorspronkelijk als dokterspraktijk diende, heeft een aparte ingang met een van eclectische ornamentiek voorziene houten paneeldeur. Dit gedeelte heeft een naar het noorden gerichte topgevel met overstek en ornamentiek van vakwerkbalken. De vensteropeningen zijn alle overtoogd door middel van een segmentboog met natuurstenen hoekblokken en hebben siermetselwerk in de boogtrommels. De vensters hebben nog de oorspronkelijke kozijnen en T-ramen en zijn voorzien van hardstenen onderdorpels. De via een hardstenen trapje bereikbare ingang heeft een dubbele paneeldeur met gietijzeren roosters en wordt beschut door een overhangend luifel. Links naast de ingang is een hardstenen gedenksteentje aangebracht met als inschrift "Mathilde 1904". De voorgevel wordt geornamenteerd door speklagen van siermetselwerk in gele verblendsteen. Het dwarsgeplaatste gedeelte onder zadeldak heeft een opvallende, iets uitspringende houten topgevel met vakwerkbalken. Op de erker aan de westelijke zijde bevindt zich een balkon met ijzeren sierhek en openslaande deuren geflankeerd door twee smalle vensters met bovenlicht.
De torenachtige uitbouw, die drie bouwlagen telt, heeft op elke bouwlaag twee smalle gekoppelde vensters onder segmentbogen. Ook van dit gedeelte wordt de westelijke gevel geornamenteerd met speklagen. De toren wordt geflankeerd door twee hoog opgaande gemetselde schoorstenen met ornamentiek van gele verblendsteen. Aan de straatzijde bevindt zich een met onder meer pijlpunten gedetailleerd ijzeren hek met twee dubbele inrijpoorten en gietijzeren penanten uit de bouwtijd.
Intern is nog veel van de oorspronkelijke ornamentiek bewaard zoals: houten paneeldeuren, geornamenteerde stucplafonds en enkele marmeren en spekstenen schouwen en vensterbanken. Bij enkele van de stucornamenten aan de plafonds is in de stilering van de florale ornamentiek spaarzame invloed van de art nouveau waarneembaar. De kelder bestaat uit enkele door muren van elkaar gescheiden ruimtes die alle zijn overwelfd met troggewelfjes die rusten op ijzeren I-balken. De centrale gang, die op de begane grond over de gehele diepte van de villa loopt en toegang verschaft tot alle nevenruimtes, heeft een granito vloer met mozaïekranden. De wanden hebben langs de plafonds een stucwerk lijst met acanthusmotief. De plafonds hebben een floraal stucornament. Centraal in de gang zijn rondbogen aangebracht.
Aan de linkerzijde bevinden zich de grote voorkamer en een wat kleiner achtervertrek. De ornamentiek in de voorkamer is nog grotendeels origineel. In verschillende ruimtes zijn verlaagde plafonds van gipsplaten op houten balken aangebracht. Dit geldt onder meer voor: de achterkamer, de kamers van de voormalige dokterspraktijk en de keuken en bijkeuken. Hierdoor zijn de bovenlichten van de ramen aan het zicht onttrokken. In de serre bevinden zich, omlopend langs de sokkelzone, nog de lage kastjes waar de medicijnen van de praktijk werden opgeslagen. De ruimtes in het aan de zuidzijde gelegen torentje dienen voor sanitair en archivering.
Via een bordestrap met geornamenteerde houten trappaal en balusters bereikt men de verdieping. De trap wordt verlicht door een in het zuidelijk dakvlak geplaatst venster. De ornamentiek van de verdiepingsvertrekken is aanmerkelijk soberder dan op de begane grond al zijn ook hier enkele vertrekken voorzien van een geornamenteerd plafond en natuurstenen schouwen. Het sanitair is vernieuwd.
De houten gordingenkap van het pand is onbeschoten.
Waardering
De villa is van algemeen belang. De villa heeft cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van de sociaal-economische ontwikkeling waarbij de gegoede burgerij en de bestuurlijke elite zich in de directe nabijheid van 's-Hertogenbosch aan de uitvalswegen van de kleinere, meer landelijke, plaatsen daaromheen vestigen en daar een landhuis laten bouwen.
Het pand is van architectuurhistorisch belang vanwege de hoogwaardige kwaliteit van de bebouwing en vanwege de kwaliteit van de toegepaste historiserende stijlelementen. Verder heeft het complex ensemblewaarde vanwege de bijzondere samenhang tussen de samenstellende onderdelen en de historisch-ruimtelijke relatie met de wegen en groenvoorzieningen. Tevens is het van belang vanwege de zeldzaamheid van dergelijke gaaf bewaarde villacomplexen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
VILLA, built in 1904 in eclectic forms commissioned by doctor Karel Verzijl according to a design by his father-in-law, the Maastricht architect J. Kayser. The villa is situated on the northern approach road of the built-up area of Sint-Michielsgestel.
Description
Large basement villa of two storeys on an irregular floor plan with facades in fair-face brickwork under barrel tiles from the German firm A. Baehren and slate-covered, composite roofs. On the roofs are various ornamental wrought-iron lightning conductors and a weather vane in which 1904 is cut out. Gutter on volute-shaped consoles. The house consists of a number of interconnected building volumes, of which the centrally located entrance section forms the main mass. This has a slightly sloping tent roof with barrel-tile covered hipped sections and is flanked on the north side by an extension under a short gabled roof and on the south side by a long, transversely placed section under a separate gabled roof. The building has a five-sided bay window on the street side. On the south side of the transverse section is a tower-like extension under a steep hipped roof with maasdeck slate. On the south-eastern side of this is a small single-storey annex under a lean-to roof covered with barrel tiles. On the eastern side is a substantial single-storey conservatory on a square base under a flat roof. The northern side, which originally served as a doctor's practice, has a separate entrance with a wooden panelled door provided with eclectic ornamentation. This section has a gable facing north with overhang and ornamentation of timber framing. All window openings are spanned by a segmental arch with natural stone corner blocks and have decorative brickwork in the arch drums. The windows retain the original frames and T-windows and are provided with hardstone sub-sills. The entrance, reached via a hardstone step, has a double panelled door with cast-iron grilles and is sheltered by an overhanging canopy. To the left of the entrance is a hardstone memorial stone with the inscription "Mathilde 1904". The front facade is ornamented by courses of decorative brickwork in yellow facing brick. The transversely placed section under gabled roof has a striking, slightly projecting wooden gable with timber framing. On the bay window on the western side is a balcony with iron railing and French doors flanked by two narrow windows with fanlights.
The tower-like extension, which has three storeys, has on each storey two narrow coupled windows under segmental arches. The western facade of this section is also ornamented with courses of decorative brickwork. The tower is flanked by two tall built-up brick chimneys with ornamentation of yellow facing brick. On the street side is an iron railing detailed with, among other things, pointed arches, with two double carriage gates and cast-iron pedestals from the construction period.
Interior, much of the original ornamentation is preserved such as: wooden panelled doors, ornamented stucco ceilings and some marble and soapstone fireplaces and window sills. In some of the stucco ornaments on the ceilings, sparse influence of art nouveau can be observed in the styling of the floral ornamentation. The basement consists of several spaces separated from each other by walls, all spanned with barrel vaults resting on iron I-beams. The central corridor, which runs the full depth of the villa on the ground floor and provides access to all adjoining rooms, has a granito floor with mosaic borders. The walls have a stucco moulding with acanthus motif along the ceilings. The ceilings have floral stucco ornament. Rounded arches are placed centrally in the corridor.
On the left side are the large front room and a somewhat smaller back room. The ornamentation in the front room is still largely original. In various rooms lowered ceilings of plasterboard on wooden beams have been installed. This applies to: the back room, the rooms of the former doctor's practice and the kitchen and scullery. As a result, the fanlights of the windows are hidden from view. In the conservatory, low cabinets run along the plinth zone where the medicines of the practice were stored. The spaces in the small tower on the south side serve for sanitary facilities and storage.
Via a flight of steps with an ornamented wooden stair post and balusters one reaches the upper floor. The staircase is lit by a window placed in the southern roof slope. The ornamentation of the upper floor rooms is considerably more sober than on the ground floor, although here too some rooms are provided with an ornamented ceiling and natural stone fireplaces. The sanitary facilities have been renewed.
The wooden collar-tie roof truss of the building is unboarded.
Valuation
The villa is of general importance. The villa has cultural-historical value as a special expression of socio-economic development whereby the wealthy middle class and administrative elite established themselves in the immediate vicinity of 's-Hertogenbosch on the approach roads of the smaller, more rural places around it and had a country house built there.
The building is of architectural-historical importance because of the high quality of the construction and the quality of the applied historicising style elements. Furthermore, the complex has ensemble value because of the special coherence between the constituent components and the historical-spatial relationship with the roads and green spaces. It is also important because of the rarity of such well-preserved villa complexes.
Nearby in the register
- Complex RuwenbergstraatTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Complex RuwenbergstraatBijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Erfscheiding, BY Ruwenbergstraat 3Erfscheidingunder 1 mi
- Koetshuis(L), Ruwenbergstraat 3Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.