Rijksmonumentenregister · Netherlands
Sint Antonius
Eindhoven, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1917 - 1919
- Address
- St Antoniusstraat 7, 5616 RT Eindhoven
- Place
- Eindhoven
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.43945, 5.46789
- Part of complex
- 518709
- Monument number
- 518710
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1897 map "Kaart ten behoeve der manoeuvres van de 3e divisie infanterie in 1897 : (in 2 bladen) op de schaal van 1:50.000" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalige Sint AntoniusKERK, bekend als "steentjeskerk", uitgevoerd naar ontwerp van J.H.H. van Groenendael in Neo-Romaanse stijl.
Omschrijving
Driebeukige basilicale kerk, uitgevoerd in Kunrader steen, in een grillig patroon. Rechte blokken steen zijn als doorlopende lijsten en ontlastingsbogen om de ramen heen aangebracht. De kerk heeft zadel- en lessenaarsdaken, gedekt met verbeterde Hollandse pannen. Het zadeldak is voorzien van een met dakruiter met klokje.
Het koor wordt afgesloten door een halfronde absis. Aan de straatzijde bevindt zich tegen het schip een voorportaal onder lessenaarsdak met vijf rondbogen, alle zijn later dichtgezet met glas, in de vijfde boog is een metalen deur aangebracht. Erboven zijn in rondboognissen twee heiligenbeelden geplaatst. Links van het portaal is een vierkante toren aanwezig die naar boven toe verjongend is uitgevoerd. Tegen de onderste geleding van de toren is een absidiale uitbouw geplaatst. Verder is dit deel van de toren blind. Erboven is een viertal geledingen zichtbaar. Hierin bevinden zich achtereenvolgens een drievoudig rondboograam, een wijzerplaat en tot slot een dubbele rondboogopening en sierrand. De toren wordt bekroond door een tentdak met kruis. Rechts van het voorportaal bevindt zich een blokvormige, tweelaagse doopkapel onder tentdak.
De zijgevels van zijschepen en middenschip worden geleed door pilasters met natuurstenen kapitelen.
Per travee is een rondboograam met gebrandschilderd glas-in-lood geplaatst (ramen gemaakt door M. Weiss).
Het interieur is uitgevoerd in gele mergel. In het middenschip bevindt zich een cassettenplafond. De zijschepen zijn voorzien van kruisgewelven.
Deze gewelven steunen aan de kant van het middenschip op marmeren zuilen met een natuurstenen basement en kapiteel. Tussen de zuilen zijn rondbogen aangebracht. Tegen de wand van het zijschip zijn pilasters aangebracht met een marmeren schacht op natuurstenen basement en met een natuurstenen kapiteel. Deze kapitelen zijn bewerkt en voorzien van diverse symbolische voorstellingen.
Boven de zuilen bevinden zich lisenen welke uitlopen in een bewerkte console. De consoles ondersteunen de balken die het middenschip overspannen.
Voor het koor is een triomfboog aangebracht. Het koor zelf ligt verhoogd, de zuilen worden bekroond door kapitelen met bladmotieven. De absis is van een halfronde koepel voorzien.
Waardering
De kerk is van algemeen belang. Het gebouw heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de ontwikkeling van het katholicisme in het zuiden en is tevens van belang als voorbeeld van de typologische ontwikkeling van de basiliek. Het heeft architectuurhistorisch belang door de stijl, het bijzondere materiaalgebruik en de detaillering en is tevens van belang als voorbeeld van het oeuvre van de architect Van Groenendael. Het heeft ensemblewaarden vanwege de bijzondere situering, verbonden met de ontwikkeling/uitbreiding van Eindhoven en de ligging ten opzichte van Philipsdorp. Het is van belang vanwege de architectuurhistorische, bouwtechnische, typologische en functionele zeldzaamheid.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former Sint Antoniuskerk, known as "steentjeskerk", executed to a design by J.H.H. van Groenendael in Neo-Romanesque style.
Description
Three-aisle basilica church, executed in Kunrader stone, in an irregular pattern. Straight stone blocks are applied as continuous mouldings and relieving arches around the windows. The church has gabled and lean-to roofs, covered with improved Dutch tiles. The gabled roof is fitted with a roof turret with bell.
The choir is terminated by a semicircular apse. On the street side there is a porch against the nave under a lean-to roof with five round arches, all of which are later sealed with glass, and a metal door is installed in the fifth arch. Above them, two saint sculptures are placed in round-arched niches. To the left of the porch is a square tower which tapers towards the top. Against the lower storey of the tower is an apsidal extension placed. This part of the tower is otherwise blank. Above it four storeys are visible. In these are successively a triple round-arched window, a clock face and finally a double round-arched opening and ornamental edge. The tower is crowned by a tent roof with cross. To the right of the porch is a blocky, two-storey baptistry under a tent roof.
The side walls of the aisles and nave are articulated by pilasters with natural stone capitals.
Per bay is a round-arched window with stained glass-in-lead installed (windows made by M. Weiss).
The interior is executed in yellow marl. In the nave there is a coffered ceiling. The aisles are provided with cross vaults.
These vaults are supported on the side of the nave by marble columns with a natural stone base and capital. Round arches are placed between the columns. Against the wall of the aisle are pilasters applied with a marble shaft on natural stone base and with a natural stone capital. These capitals are worked and provided with various symbolic representations.
Above the columns are strips which end in a worked console. The consoles support the beams that span the nave.
Before the choir is a triumphal arch placed. The choir itself is raised, the columns are crowned by capitals with leaf motifs. The apse is fitted with a semicircular dome.
Valuation
The church is of general importance. The building has cultural-historical significance as a special expression of the development of Catholicism in the south and is also of significance as an example of the typological development of the basilica. It has architectural-historical significance through the style, the special use of materials and the detailing and is also of significance as an example of the work of architect Van Groenendael. It has ensemble value because of the special situation, linked to the development/expansion of Eindhoven and its location in relation to Philipsdorp. It is of significance because of its architectural-historical, building-technical, typological and functional rarity.
Nearby in the register
- Kosterswoning, St Antoniusstraat 5Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Pastorie(F), St Antoniusstraat 9Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- Schoolgebouw, Julianahof 1Onderwijs en wetenschapunder 1 mi
- De Witte Dame (EE/EF/EH)Industrieunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.