Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Berkenweg 6
Amersfoort, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1900
- Address
- Berkenweg 6, 3818 LB Amersfoort (and others)
- Place
- Amersfoort
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.15089, 5.37904
- Monument number
- 517715
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1879 map "De Nieuwe Hollandsche Waterlinie en de stelling in de Geldersche Vallei / ontworpen door M.H.J. Plantenga ; geteekend door M. van Meurs" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Aan de zuidzijde van de Berkenweg, evenwijdig aan en gescheiden van de straat door een ondiepe tuin en een eenvoudig ijzeren spijlenwerk, zijn zes op een rij aaneengesloten MIDDENSTANDSWONINGEN gelegen.
Deze woningen werden in 1900 ontworpen door de in Amersfoort bekende aannemer/architect W. Salomons in opdracht van B. de Graaf.
De huizen waren toentertijd landelijk gelegen aan de voet van de Amersfoortse Berg. Tegenwoordig is dit huizenblok stedenbouwkundig nogal geïsoleerd komen te liggen door de grootschalige kantoorbouw aan de noordoostzijde van de Berkenweg. De gevels zijn opgetrokken in een bouwstijl die invloeden van neo-renaissance vertoont; rode machinale baksteen wordt afgewisseld met imitatie-speklagen en imitatie aanzet- en sluitstenen. De drie gekoppelde dakkapellen zijn gedecoreerd met een classicistisch raamwerk en voluutwangen. De hoekrisalieten bezitten een mansardedak met chalet-elementen, terwijl de paneeldeuren van Art Nouveau smeedijzeren deurroosters zijn voorzien.
In afwijking tot de bouwtekening ontbreken de bekroningen op de risalieten en zijn tweelichtsvensters veelal vervangen door éénlichtsvensters. In het interieur zijn verschillende authentieke elementen bewaard gebleven.
Omschrijving
Rij van zes aaneengesloten MIDDENSTANDSWONINGEN, van elk drie traveeën breed, zijn gebouwd op een vrijwel rechthoekige langgerekte plattegrond, waarop zich één bouwlaag met afgeplat schilddak bevindt. De hoekrisalieten, die haaks op de langgerekte hoofdvorm staan, bezitten anderhalve bouwlaag en een mansardedak met chalet-elementen. Mansardedak en afgeplat schilddak zijn bedekt met blauwe kruispannen. Op gelijke afstand van het midden bevinden zich voor de langgerekte hoofdvorm twee risalieten waarin de toegangen van de vier middenwoningen zijn ondergebracht. Deze risalieten bestaan uit twee bouwlagen met plat dak. Tegen de linkerzijgevel is een nog oorspronkelijke houten serre aangebouwd.
Hoofdvorm en risalieten zijn afgewerkt met een houten geprofileerde gevellijst op klossen. Alle vensters zijn, op één rondboogvenster na, rechthoekig van vorm en zijn, evenals de deuren, voorzien van bovenlichten. De vensters in de teruggelegen hoofdvorm worden overspannen door strekbogen met grote aanzetstenen, met in de spaarvelden tegelmozaïeken. De vensters in de hoekrisalieten worden overspannen door segmentbogen. De vensters in de eerste bouwlaag zijn voorzien van blinden.
De voorgevel (noord-oostzijde) is in opzet symmetrisch van vorm en staat op een gepleisterde plint. Alleen de details van de hoekrisalieten zijn afwijkend. De voorgevel kan in twintig min of meer gelijkmatige venstertraveeën worden onderverdeeld. De drie buitenste traveeën risaleren, alsmede de zevende en de achtste en de dertiende en de veertiende travee. Deze verdeling wordt in de tweede bouwlaag/dakpartij geaccentueerd door variatie in de dak- en venstervormen. Zo is er in de linkerrisaliet een verticale rechthoekige houten topgevelbetimmering en in de rechterrisaliet rondbogig topgevelvakwerk op schoren. In de linkerrisaliet bevindt zich een dubbel rechthoekig venster, geflankeerd door kleine spaarvelden met baksteenornamentiek, in de rechter risaliet bevindt zich een dubbel openslaand rondboogvenster. De gekoppelde dakkapellen in het teruggelegen afgeplat schilddak bevinden zich op de scheidslijnen tussen de vierde en de vijfde travee, de tiende en de elfde en de zestiende en de zeventiende travee. Daarmee markeren ze tevens de muurscheidingen tussen de woningen. Deuren zijn aangebracht in de risalieten en in de derde en achttiende travee. De paneeldeuren zijn voorzien van siersmeedwerk in Nieuwe Kunst-motieven. De deuren in de risalieten worden door geschoorde luifels gemarkeerd; de deuren in de hoekrisalieten wijken enigszins terug.
De achtergevel wordt gekenmerkt door de aangebouwde één bouwlaag hoge schuurtjes bij ieder pand. De hoofdmassa is langgerekt, met evenals aan de voorzijde op de uiteinden risalieten, dakkapellen onderbreken de dakpartijen.
De linkerzijgevel van de rij woningen behoort tot het pand Berkenweg 6. Het bestaat uit één bouwlaag met daarboven een mansardekap. Twee opgemetselde schoorstenen doorbreken de kap. Voor het linkerdeel van de gevel is een serre met glas-in-lood vensters geplaatst.
De rechterzijgevel heeft in hoofdzaak eenzelfde opzet als de linkerzijgevel. Een serre ontbreekt hier echter.
Het pand Berkenweg 6 was bestemd voor de opdrachtgever en de decoraties in dit pand zijn relatief rijker dan de overige panden. Verschillende elementen zijn ongewijzigd bewaard gebleven, zoals natuurstenen schouwen, tegelvloeren, gestucte plafonds, geprofileerde deuren en glas-in-lood vensters.
Waardering
De rij middenstandswoningen is van algemeen belang vanwege zijn architectuurhistorische waarde als opmerkelijk gaaf bewaard voorbeeld van een thans zeldzaam bouwtype in samenhang met een eclectische bouwstijl, waarin naast neorenaissance kenmerken, detailleringen in chalet-stijl, classicisme en Jugendstil zijn uitgevoerd. Van cultuurhistorische waarde als uitdrukking van een ontwikkeling in de Nederlandse volkshuisvesting.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
On the south side of the Berkenweg, parallel to and separated from the street by a shallow garden and a simple iron railing, six adjoining MIDDLE-CLASS DWELLINGS are situated in a row.
These dwellings were designed in 1900 by the contractor/architect W. Salomons, known in Amersfoort, on commission from B. de Graaf.
At that time the houses were situated in the countryside at the foot of the Amersfoortse Berg. Nowadays this row of houses has become rather isolated from an urban planning perspective due to large-scale office construction on the north-east side of the Berkenweg. The facades are constructed in an architectural style showing neo-Renaissance influences; red machine-made brickwork alternates with imitation ashlar courses and imitation quoins and closing stones. The three coupled roof dormers are decorated with a classical framework and volute cheeks. The corner risalits possess a mansard roof with chalet elements, while the panel doors are provided with Art Nouveau wrought-iron door grilles.
Deviating from the construction drawing, the crowning elements on the risalits are missing and two-light windows have largely been replaced by single-light windows. Various authentic elements have been preserved in the interior.
Description
A row of six adjoining MIDDLE-CLASS DWELLINGS, each three bays wide, are built on an almost rectangular elongated floor plan, on which there is one storey with a flattened hipped roof. The corner risalits, which stand at right angles to the elongated main form, possess one-and-a-half storeys and a mansard roof with chalet elements. The mansard roof and flattened hipped roof are covered with blue interlocking tiles. At equal distances from the centre, two risalits are positioned in front of the elongated main form, which contain the entrances of the four middle dwellings. These risalits consist of two storeys with a flat roof. Against the left side facade a still original wooden conservatory is built on.
The main form and risalits are finished with a wooden profiled facade cornice on brackets. All windows are, except for one round-arched window, rectangular in form and are, like the doors, provided with fanlights. The windows in the recessed main form are spanned by flat arches with large quoins, with tile mosaics in the spandrels. The windows in the corner risalits are spanned by segmental arches. The windows in the first storey are provided with blinds.
The front facade (north-east side) is symmetrical in design and stands on a plastered plinth. Only the details of the corner risalits are different. The front facade can be subdivided into twenty more or less uniform window bays. The three outer bays project, as do the seventh and eighth and the thirteenth and fourteenth bays. This division is accentuated in the second storey/roof section by variation in the roof and window forms. In the left risalit there is a vertical rectangular wooden gable cladding, and in the right risalit round-arched gable work on struts. In the left risalit there is a double rectangular window, flanked by small spandrels with brickwork ornament, in the right risalit there is a double opening round-arched window. The coupled roof dormers in the recessed flattened hipped roof are located on the dividing lines between the fourth and fifth bay, the tenth and eleventh and the sixteenth and seventeenth bay. They thus also mark the wall divisions between the dwellings. Doors are provided in the risalits and in the third and eighteenth bay. The panel doors are provided with ornamental wrought iron in Art Nouveau motifs. The doors in the risalits are marked by braced canopies; the doors in the corner risalits recede slightly.
The rear facade is characterized by the built-on, one-storey-high sheds at each property. The main mass is elongated, with as on the front side risalits at the ends, roof dormers interrupt the roof sections.
The left side facade of the row of dwellings belongs to the property Berkenweg 6. It consists of one storey with above it a mansard roof. Two built-in chimneys pierce the roof. For the left part of the facade a conservatory with leaded glass windows has been placed.
The right side facade has essentially the same design as the left side facade. A conservatory is missing here, however.
The property Berkenweg 6 was intended for the client and the decorations in this property are relatively richer than the other properties. Various elements have been preserved unchanged, such as natural stone fireplaces, tile floors, stuccoed ceilings, profiled doors and leaded glass windows.
Valuation
The row of middle-class dwellings is of general importance due to its architectural-historical value as a remarkably well-preserved example of a now rare building type in conjunction with an eclectic architectural style, in which alongside neo-Renaissance characteristics, details in chalet style, classicism and Jugendstil have been executed. Of cultural-historical value as an expression of a development in Dutch working-class housing.
Nearby in the register
- Klein GroenesteijnWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Pieter Bothlaan 1 AWoonhuisunder 1 mi
- HendrikkazerneMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
- MeerwegenBijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.