Rijksmonumentenregister · Netherlands
Landgoed Schothorst
Amersfoort, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Historische aanleg
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1876
- Address
- Schothorsterlaan bij 11, Locatie: Schothorst, 3822 NA Amersfoort
- Place
- Amersfoort
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.17892, 5.38634
- Part of complex
- 517673
- Monument number
- 517675
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1875 map "Niederlande Und Belgien." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
De AANLEG. Het landgoed Schothorst wordt aan de westzijde begrensd door de weg die vanaf de splitsing van de Schothorsterlaan naar de volkstuinen voert. De noordgrens wordt bepaald door de volkstuinen. De oostgrens loopt ten oosten van het Milieu-Educatief-Centrum en evenwijdig aan de oostgevel hiervan.
In 1876 gaf de eigenaar van het landgoed Schothorst, mr. Pieter Verloren van Themaat, de (tuin)architect S.A. van Lunteren opdracht tot de herinrichting van het landgoed, waarbij onderdelen van de rechtlijnige aanleg in het LANDSCHAPSPARK werden behouden.
De door S.A. van Lunteren ontworpen aanleg is grotendeels nog herkenbaar. De positie van open velden, boompartijen, het verloop van de paden en lanen en de accidentatie zijn nog aanwezig. Bij de herinrichting van het landgoed tot stadspark in de jaren tachtig zijn echter met name in een smalle strook ten zuiden van de oranjerie en ten noorden van het koetshuis nieuwe elementen in de tuin gebracht. Deze elementen, waaronder een bloemen- en insektentuin en terraria voor reptielen, vallen buiten de bescherming. Verder hebben de aanleg van parkeerplaatsen, aanvullende paden en een iets gewijzigde lijnvoering de compositie van Van Lunteren beïnvloed.
Omschrijving
De tuinarchitect S.A. van Lunteren projecteerde over de oorspronkelijke rechtlijnige aanleg een landschappelijk stelsel van lanen, grasvelden, boompartijen en waterpartijen. Deze, in Engelse landschapsstijl ontworpen, aanleg plaatste het witte landhuis als markant element in het groen en deed het landhuis reflecteren in de waterpartijen rondom. De Schothorsterlaan, vanaf de Hamseweg recht op het landhuis toelopend, splitst zich op circa honderdvijftig meter ten westen van het landhuis in noordelijke en oostelijke richting. Een weiland, omzoomd door boompartijen en een kleine vijver, ligt tussen de splitsing en het landhuis. Het weiland, dat ruimte biedt aan een belangrijke zichtas, heeft in tegenstelling tot de omringende rechthoekige verkaveling een onregelmatige vorm. De oostelijke aftakking van de Schothorsterlaan vormt de zuidelijke begrenzing van het park. Vanaf deze weg loopt een pad in noordelijke richting naar het vrijwel ronde terrein waaraan het landhuis en koetshuis zijn gelegen. Het terrein wordt omzoomd door hoge en lage boompartijen. Het koetshuis wordt enigszins aan het zicht onttrokken door de bomen die tussen het landhuis en het koetshuis zijn geplaatst. Het terrein wordt doorsneden door een gracht, die verbonden is met de iets grotere waterpartij aan de Schothorsterlaan, in oostelijke richting.
Waardering
De parkaanleg van de buitenplaats Schothorst is van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarde als redelijk gaaf voorbeeld van een landschappelijke tuinstijl. Daarnaast is het van belang als onderdeel van het oeuvre van architect S.A. van Lunteren. De tuinaanleg is van ensemblewaarde in samenhang met het landhuis, het koetshuis en de oranjerie.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The LAYOUT. The estate Schothorst is bounded on the west side by the road which runs from the junction of the Schothorsterlaan towards the allotments. The northern boundary is determined by the allotments. The eastern boundary runs to the east of the Environmental Education Centre and parallel to its east elevation.
In 1876, the owner of the estate Schothorst, mr. Pieter Verloren van Themaat, commissioned the (garden) architect S.A. van Lunteren to redesign the estate, whereby components of the rectilinear layout in the LANDSCAPE PARK were retained.
The layout designed by S.A. van Lunteren is still largely recognisable. The position of open fields, groups of trees, the course of paths and lanes and the ground modelling are still present. However, when the estate was redesigned as a municipal park in the nineteen-eighties, new elements were introduced into the garden, particularly in a narrow strip to the south of the orangery and to the north of the coach house. These elements, including a flower and insect garden and terrariums for reptiles, fall outside the protection. Furthermore, the construction of car parks, additional paths and a slightly modified line have affected Van Lunteren's composition.
Description
The garden architect S.A. van Lunteren projected a landscape system of lanes, grasslands, groups of trees and water features over the original rectilinear layout. This layout, designed in English landscape style, placed the white country house as a prominent element in the greenery and made the country house reflect in the water features surrounding it. The Schothorsterlaan, running straight towards the country house from the Hamseweg, splits approximately one hundred and fifty metres to the west of the country house in a northerly and easterly direction. A meadow, bordered by groups of trees and a small pond, lies between the junction and the country house. The meadow, which provides space for an important visual axis, has an irregular shape in contrast to the surrounding rectangular subdivision. The eastern branch of the Schothorsterlaan forms the southern boundary of the park. From this road a path runs in a northerly direction towards the almost circular site where the country house and coach house are located. The site is bordered by tall and low groups of trees. The coach house is somewhat hidden from view by the trees placed between the country house and the coach house. The site is crossed by a ditch, which is connected to the slightly larger water feature at the Schothorsterlaan, in an easterly direction.
Valuation
The park layout of the country seat Schothorst is of general importance because of its architectural and cultural historical value as a reasonably intact example of a landscape garden style. Furthermore, it is of importance as part of the oeuvre of architect S.A. van Lunteren. The garden layout is of ensemble value in conjunction with the country house, the coach house and the orangery.
Nearby in the register
- koetshuis SchothorstBijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Orangerie SchothorstTuin, park en plantsoenunder 1 mi
- SchothorstKasteel, buitenplaatsunder 1 mi
- Kazemat (B10), tussen de weg Amersfoort-Hoogland en de Eem AmersfoortKazematunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.