Rijksmonumentenregister · Netherlands
Toegangshek, Leusderweg tegenover 50
Amersfoort, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Erfscheiding
- Function
- Toegangshek
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1889 - 1892
- Address
- Leusderweg tegenover 50, Locatie: Ongenum. Wachthuisjes JvS, Leusderkwartier, 3817 KB Amersfoort
- Place
- Amersfoort
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.14653, 5.38281
- Part of complex
- 517667
- Monument number
- 517669
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1879 map "De Nieuwe Hollandsche Waterlinie en de stelling in de Geldersche Vallei / ontworpen door M.H.J. Plantenga ; geteekend door M. van Meurs" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Twee WACHTHUISJES aan de oostzijde van het excercitieterrein, aan weerszijden van een door een TOEGANGSHEK afgesloten oprit, iets teruggelegen in het midden van een langs de Leusderweg aangebracht hekwerk, dat in totaal ongeveer 100 meter lang is. De wachthuisjes hebben een vierkante plattegrond, één bouwlaag en zijn voorzien van een overstekend segmentboogvormig dak. Zij hebben een robuust, stevig karakter door de eclectische toepassing van neorenaissance en neobarokke details.
Het hoge gietijzeren hekwerk bezit verticale spijlen met speerpunten en is voorts voorzien van krullen en wapens van het Koninkrijk der Nederlanden en van de stad Amersfoort, die elkaar afwisselen.
De wachthuisjes, ook wel schilderhuisjes genoemd zijn symmetrisch en identiek aan elkaar.
De natuurstenen voorzijde (oostzijde) van het wachthuisje is gericht op de Leusderweg. In de gevel is een rondboogvormige uitsparing aangebracht, waarachter een bakstenen nis is gemetseld, die beschutting biedt aan de wacht. De uitsparing wordt geflankeerd door twee op een basement met rustica staande geprofileerde pijlers. De pijlers worden door brede cordonlijsten onderbroken. Op de pijlers rust de rondboog met een gefacetteerde sluitsteen. Daarboven bevindt zich een hoofdgestel met blokversiering en een ver overstekend gebogen fronton.
De achterzijde had een minder representatieve functie en bestaat uit een bakstenen muur op een natuurstenen basement. Het vlak wordt onderbroken door twee doorlopende natuurstenen cordonlijsten en wordt van boven begrensd door het natuurstenen hoofdgestel met het gebogen fronton.
Het TOEGANGSHEK scheidde oorspronkelijk het 450 meter lange excercitieterrein af van de Leusderweg. Tijdens de renovatie is daarvan een aanzienlijk deel verwijderd aan zowel de oost- als de westzijde. Het middendeel is gerestaureerd. In het midden van de zuidgrens van het terrein bevinden zich tussen de twee wachthuisjes een naar binnendraaiend hekwerk en aan de buitenzijde daarvan twee smalle hekdelen. Het hekwerk bestaat per deel uit twaalf grote spijlen, met in de onderste helft nog eens elf kleinere en dunnere spijlen daartussen. De spijlen worden horizontaal gebonden aan de onderzijde, iets onder het midden en aan de bovenzijde. De twaalf spijlen steken hierboven uit en worden bekroond door pijlpunten. Tussen de spijlen zijn sierlijke krullen aangebracht. Een diagonale staaf zorgt voor de stevigheid.
De smallere hekdelen bestaan uit vijf grotere spijlen met daartussen vier kleinere spijlen. De scharnierpunten zijn aan de wachthuisjes bevestigd. Het hekwerk kent dezelfde indeling als de rest van het hekwerk.
De vaste delen van het hekwerk zijn onderverdeeld door dragers, die aan de achterzijde ondersteund worden en van een grote sierlijke pijlpunt zijn voorzien. Voor deze dragers is aan de onderzijde een krul aangebracht. Tevens zijn op de drager ter hoogte van de bovenste horizontaal wapens aangebracht, afwisselend wit met een rood kruis, het stadswapen van Amersfoort, en de leeuw tegen een blauwe achtergrond, dat het wapen van Nederland voorstelt. Tussen de dragers bevinden zich tien grotere spijlen en negen kleinere. Links van de wachthuisjes staan nog twaalf delen en rechts staan nog zeventien delen overeind. Het hekwerk wordt aan beide uiteinden afgesloten door gemetselde rechthoekige pijlers. Deze pijlers worden bekroond door een natuurstenenelement dat aan alle vier zijden een gebogen fronton heeft. De vormgeving van deze pilaren is gebaseerd op de vormgeving van de wachthuisjes.
Waardering
De entree met het hekwerk van de voormalige infanteriekazerne is van algemeen belang vanwege de architectuurhistorische waarde als gaaf en goed gedetailleerd voorbeeld van wachtgebouwtjes van een kazernecomplex, uitgevoerd in een neobarokke bouwstijl en aansluitend aan goed gedetailleerd hekwerk. De wachtgebouwtjes met het hekwerk zijn bovendien van grote ensemblewaarde in relatie tot overige onderdelen van het voormalige kazernecomplex.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
Two GUARD HOUSES on the east side of the parade ground, on either side of an access drive closed off by an ACCESS GATE, set back slightly in the middle of fencing erected along the Leusderweg, which is approximately 100 metres long in total. The guard houses have a square floor plan, one storey and are provided with an overhanging segmental arched roof. They have a robust, sturdy character through the eclectic application of neo-Renaissance and neo-Baroque details.
The high cast-iron fencing has vertical spikes with spear points and is furthermore provided with scrollwork and coats of arms of the Kingdom of the Netherlands and of the city of Amersfoort, which alternate with one another.
The guard houses, also called painter's houses, are symmetrical and identical to one another.
The natural stone front (east side) of the guard house is oriented towards the Leusderweg. In the facade is a round-arched opening, behind which a brick niche is built, which provides shelter for the guard. The opening is flanked by two profiled pillars standing on a basement with rustication. The pillars are interrupted by broad band courses. On the pillars rests the round arch with a facetted keystone. Above this is a main cornice with block ornamentation and a far-overhanging curved pediment.
The rear side had a less representative function and consists of a brick wall on a natural stone basement. The surface is interrupted by two continuous natural stone band courses and is bounded from above by the natural stone main cornice with the curved pediment.
The ACCESS GATE originally separated the 450-metre-long parade ground from the Leusderweg. During renovation, a considerable part was removed on both the east and west sides. The middle section was restored. In the middle of the southern boundary of the ground between the two guard houses there is inward-turning fencing and on the outside of it two narrow gate sections. The fencing consists per section of twelve large spikes, with in the lower half a further eleven smaller and thinner spikes between them. The spikes are horizontally bound at the bottom, slightly below the middle and at the top. The twelve spikes protrude above this and are crowned with spear points. Between the spikes elegant scrollwork is arranged. A diagonal bar provides the rigidity.
The narrower gate sections consist of five larger spikes with four smaller spikes between them. The hinge points are fixed to the guard houses. The fencing has the same layout as the rest of the fencing.
The fixed parts of the fencing are subdivided by supports, which are supported on the rear and provided with a large elegant spear point. In front of these supports a scroll is arranged at the bottom. Furthermore, coats of arms are placed on the support at the level of the upper horizontal, alternating white with a red cross, the city coat of arms of Amersfoort, and the lion against a blue background, which represents the coat of arms of the Netherlands. Between the supports there are ten larger spikes and nine smaller ones. To the left of the guard houses twelve sections still stand and to the right seventeen sections still stand. The fencing is closed off at both ends by built masonry rectangular pillars. These pillars are crowned by a natural stone element which has a curved pediment on all four sides. The design of these pillars is based on the design of the guard houses.
Valuation
The entrance with the fencing of the former infantry barracks is of general importance on account of its architectural historical value as an intact and well-detailed example of guard buildings of a barracks complex, executed in a neo-Baroque architectural style and adjoining well-detailed fencing. The guard buildings with the fencing are moreover of great ensemble value in relation to other components of the former barracks complex.
Nearby in the register
- WillemkazerneMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
- AdolfkazerneMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
- LodewijkkazerneMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
- HendrikkazerneMilitair verblijfsgebouwunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.