Rijksmonumentenregister · Netherlands
Orangerie, Arnhemseweg-Zuid 213 3
Amersfoort, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Orangerie
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1800 - 1850
- Address
- Arnhemseweg-Zuid 213 3, 3817 CG Amersfoort (and others)
- Place
- Amersfoort
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.13653, 5.39159
- Part of complex
- 517642
- Monument number
- 517647
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1787 map "Carte von Utrecht / entworfen von F.L. Güssefeld" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Tot het landgoed Nimmerdor behoort een aan de noordzijde van de vijver gelegen ORANJERIE met aan de noordzijde een woning. Zowel de oranjerie als de woning zijn in de eerste helft van de negentiende eeuw gerealiseerd. Het uiterlijk heeft sindsdien slechts kleine wijzigingen ondergaan. In 1979 werd de oranjerie tot woning verbouwd, waarbij in de zijgevels een aantal kleine vensters werd aangebracht. Het interieur is bij de verbouwing tot woning opgedeeld.
De oranjerie heeft een rechthoekige plattegrond en bestaat uit één bouwlaag, besloten door een zeer flauw hellend schilddak. De noordgevel van de oranjerie grenst aan een woning, die gesitueerd is op een kleinere rechthoekige plattegrond met daarop één bouwlaag en een afgeplat schilddak.
Hoewel oranjerie en woning in bouwstijl van elkaar verschillen, kan voor beide het classicistische idioom als voornaamste bron worden aangewezen. Horizontale gevelelementen hebben een nadruk gekregen, gelet op de plint en de geprofileerde kroonlijst van de oranjerie en de gootlijst van de woning. Deze gootlijst wordt ondersteund door consoles. De voorgevel is sterk verticaal geleed door deels gecanneleerde pilasters en hoogopgaande gevelopeningen met dubbele deuren, waarboven halfronde bovenlichten. De gevel is opgebouwd uit rode bakstenen, met natuurstenen elementen zoals de pilasters, de cordonlijsten, de halfronde lijsten rond de bovenlichten en de daarin aangebrachte sluitstenen. De overige gevels zijn bepleisterd.
De symmetrische voorgevel (zuidzijde) is horizontaal onderverdeeld door een dubbele cordonlijst op halve hoogte en een enkele cordonlijst op circa een halve meter onder de geprofileerde kroonlijst. Tevens is een cordonlijst aangebracht op circa een halve meter boven het grondniveau. De voorgevel is verdeeld in zes traveeën. De buitenste traveeën vormen hoekrisalieten met een relatief gesloten gevelvlak, terwijl de overige vier traveeën een relatief open zijn. De hoekrisalieten bezitten twee gestapelde pilasterstellingen, waarbij de pilasters tussen de dubbele cordonlijst en de enkele cordonlijst zijn gecanneleerd. In het vlak onder de dubbele cordonlijst is een smal rondboogvenster aangebracht. De bakstenen boog heeft een natuurstenen sluitsteen. Het boven de sluitsteen gesitueerde natuurstenen veld - tussen de twee cordonlijsten - is voorzien van een paneel, dat gedecoreerd is met rozet- en krulmotieven.
De vier middentraveeën worden in tweeën gedeeld door een vergelijkbare maar enkele gestapelde pilasterstelling, die aangebracht is op een zeer licht risalerend bakstenen veld. De dubbele cordonlijst is alleen aangebracht over deze smalle risaliet. In de teruggelegen gevelvlakken, die voorzien zijn van hoogopgaande halfronde geveluitsparingen, wordt de horizontale strook gemarkeerd door een afwisseling van houten panelen, die tussen de dubbele openslaande deuren en de halfronde bovenlichten zijn aangebracht, en van reliëf voorziene natuurstenen in de muurdammen tussen de vensters. De door twee verticale roeden verdeelde bovenlichten zijn voorzien van geprofileerde natuurstenen lijsten. Daarin bevinden zich sluitstenen, die raken aan de doorlopende enkele cordonlijst. Aan de bovenzijde van deze cordonlijst bevindt zich recht boven de muurdammen tussen de tweede en derde travee en de vierde en vijfde travee een cirkelvormige natuurstenen decoratie.
De achtergevel bestaat uit de symmetrische voorgevel van de woning, die asymmetrisch voor de blinde achtergevel van het grotere volume van de oranjerie is geplaatst: de strook ter linkerzijde van de woning is aanzienlijk breder dan de strook ter rechterzijde van de woning.
De voorgevel van de woning bestaat uit drie traveeën. In de middelste travee is een entree aangebracht. In de twee flankerende traveeën bevinden zich rechthoekige T-vensters. Entree en venster zijn aan de bovenzijde gedecoreerd met een geprofileerde lijst, met in het midden een sluitsteen.
De linker zijgevel bestaat uit het rechthoekige en bepleisterde geveloppervlak van de oranjerie, met ter linkerzijde het iets teruggelegen rechthoekige geveloppervlak van de woning. De zijgevel van de oranjerie is voorzien van hoekrisalieten. De rechterhoekrisaliet is uitgevoerd in baksteen. Geheel links in de zijgevel van de oranjerie is in 1979 een rechthoekig venster aangebracht. In de gevel van de woning zijn twee vensters geplaatst met een vergelijkbare decoratie als het venster in de voorgevel.
De rechterzijgevel heeft een vergelijkbare maar gespiegelde hoofdopzet als de linkerzijgevel. In de linker hoekrisaliet, die opgetrokken is uit rode bakstenen, is een klein rechthoekig venster aangebracht. In het middendeel van de gevel bevindt zich een hoogopgaande rechthoekige geveluitsparing. In de onderste helft hiervan zijn in 1979 twee deuren aangebracht, met daarboven een groot driedelig bovenlicht. Het geheel wordt besloten door een halfrond bovenlicht, dat eveneens door twee verticale roeden is onderverdeeld.
Het interieur van de oranjerie is door de verbouwing in 1979 tot woning ingrijpend gewijzigd.
Waardering
De oranjerie met woning, gesitueerd op het landgoed Nimmerdor, is van algemeen belang vanwege zijn architectuurhistorische waarde als relatief gaaf voorbeeld van een oranjerie, ontworpen in neoclassicistische stijl. Het pand bezit een grote ensemblewaarde in relatie tot de overige onderdelen van het landgoed.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
To the estate Nimmerdor belongs an ORANGERY situated on the north side of the pond, with a dwelling on its north side. Both the orangery and the dwelling were realized in the first half of the nineteenth century. Its appearance has undergone only minor changes since then. In 1979 the orangery was converted into a dwelling, whereby a number of small windows were installed in the side facades. The interior was subdivided during the conversion into a dwelling.
The orangery has a rectangular plan and consists of one storey, enclosed by a very gently sloping hipped roof. The north facade of the orangery adjoins a dwelling, which is situated on a smaller rectangular plan with one storey and a flattened hipped roof.
Although the orangery and dwelling differ in building style, the classical idiom can be identified as the principal source for both. Horizontal facade elements have been emphasized, given the plinth and the profiled cornice of the orangery and the gutter moulding of the dwelling. This gutter moulding is supported by consoles. The front facade is heavily articulated vertically by partly fluted pilasters and tall facade openings with double doors, above which are semicircular fanlights. The facade is built of red bricks, with natural stone elements such as the pilasters, the string courses, the semicircular mouldings around the fanlights and the keystones set in them. The remaining facades are rendered.
The symmetrical front facade (south side) is horizontally subdivided by a double string course at mid-height and a single string course at approximately half a metre below the profiled cornice. A string course is also placed at approximately half a metre above ground level. The front facade is divided into six bays. The outer bays form corner risalits with a relatively closed facade plane, while the remaining four bays are relatively open. The corner risalits have two stacked pilaster formations, with the pilasters between the double string course and the single string course being fluted. In the plane below the double string course is a narrow semicircular window. The brick arch has a natural stone keystone. The natural stone field situated above the keystone – between the two string courses – is furnished with a panel decorated with rosette and curled motifs.
The four centre bays are divided in two by a similar but single stacked pilaster formation, placed on a very slightly projecting brick field. The double string course is only placed over this narrow risalit. In the recessed facade planes, which are furnished with tall semicircular facade recesses, the horizontal strip is marked by an alternation of wooden panels, which are placed between the double opening doors and the semicircular fanlights, and of relief-furnished natural stone in the wall piers between the windows. The fanlights, divided by two vertical glazing bars, are furnished with profiled natural stone mouldings. In them are set keystones, which meet the continuous single string course. On the upper side of this string course, directly above the wall piers between the second and third bay and the fourth and fifth bay, is a circular natural stone decoration.
The rear facade consists of the symmetrical front facade of the dwelling, which is placed asymmetrically in front of the blind rear facade of the larger volume of the orangery: the strip on the left side of the dwelling is considerably wider than the strip on the right side of the dwelling.
The front facade of the dwelling consists of three bays. In the middle bay an entrance is placed. In the two flanking bays are rectangular T-windows. Entrance and window are decorated at the upper side with a profiled moulding, with a keystone in the middle.
The left side facade consists of the rectangular and rendered facade plane of the orangery, with on its left side the slightly recessed rectangular facade plane of the dwelling. The side facade of the orangery is furnished with corner risalits. The right corner risalit is executed in brick. At the far left in the side facade of the orangery a rectangular window was installed in 1979. In the facade of the dwelling two windows are placed with similar decoration as the window in the front facade.
The right side facade has a similar but mirrored main arrangement as the left side facade. In the left corner risalit, which is built of red bricks, a small rectangular window is placed. In the middle section of the facade is a tall rectangular facade recess. In the lower half of this two doors were installed in 1979, with above them a large three-part fanlight. The whole is enclosed by a semicircular fanlight, which is likewise subdivided by two vertical glazing bars.
The interior of the orangery was substantially altered by the 1979 conversion into a dwelling.
Valuation
The orangery with dwelling, situated on the estate Nimmerdor, is of general importance because of its architectural historical value as a relatively intact example of an orangery, designed in neoclassical style. The building possesses great ensemble value in relation to the other components of the estate.
Nearby in the register
- Historische aanleg, Arnhemseweg-Zuid bij 213 6Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Villa WaterdalBijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Duivenhok(L), Arnhemseweg 213 VITuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Koetshuis(L), Arnhemseweg-Zuid 213 2Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.