Rijksmonumentenregister · Netherlands
Villa Waterdal
Amersfoort, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bijgebouwen kastelen enz.
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1800 - 1850
- Address
- Arnhemseweg-Zuid 213 4, 3817 CG Amersfoort
- Place
- Amersfoort
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.13736, 5.39277
- Part of complex
- 517642
- Monument number
- 517646
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamLeiden University LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1787 map "Carte von Utrecht / entworfen von F.L. Güssefeld" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
Tot het landgoed Nimmerdor behoort de VILLA "Waterdal", Arnhemseweg 213 IV. Deze villa, gelegen op het grondgebied van het vroegere landgoed Waterdal, is omstreeks 1850 gebouwd en vertoont sterke overeenkomsten wat betreft het torenvolume met het koetshuis. De villa ligt aan een rechte laan die van het voormalige hoofdgebouw naar het noorden voert. De villa vormt zelf de beëindiging van een zichtas vanaf een op de oostgevel toelopende laan. Een ruime tuin omgeeft de villa aan de zuid- en westzijde. Aan de noordzijde grenst de villa direct aan het bos. De villa heeft een aantal kleine verbouwingen ondergaan, die met name het aanzicht van de achtergevel hebben gewijzigd. Hier is in het midden een serre aangebouwd, met daarboven een balkon. Tevens is een groot vensteroppervlak aangebracht in de gevel naast de serre. Aan de westzijde van het middenvolume is recent een serre aangebracht. Deze verbouwingen vallen buiten de bescherming.
De villa bezit een langgerekte plattegrond, die uit een aantal rechthoeken bestaat. Belangrijkste onderdeel wordt gevormd door de vierkante plattegrond van het drie bouwlagen tellende torenelement. Ten noorden daarvan bevinden zich twee rechthoeken met één bouwlaag en een afgeplat schilddak, waarbij het meest noordelijke deel zowel smaller als lager is. Op het met leien bedekte dak bevinden zich twee dakkapellen met schilddak, pinakel en kepervormige venster, voorzien van een ruitvormige roedenverdeling.
Ten oosten van het torenelement bevindt zich een aanbouw met lessenaarsdak, ten zuiden bevindt zich een op twee bakstenen pilaren rustend glazen lessenaarsdak. De representatieve ruimten bevinden zich in de toren en deels in het middendeel, waarin ook de entree is ontworpen. In het noordelijke volume zijn dienst- en opslagruimten ondergebracht.
De bouwstijl van de villa is een eclectische, waarbij invloeden uit de rondboogstijl en het classicisme overheersen. De bakstenen gevels zijn bepleisterd, met uitzondering van de zijgevels van de oostelijke lage aanbouw. De gevels zijn voorzien van een grijze plint en een kroonlijst die zich als een cordonlijst voortzet ter markering van de eerste en tweede bouwlaag in het torenvolume. Verticale markeringen worden gevormd door de hoekpilasters van de toren en de pilasters met gestileerd kapiteel, die de gevels van het middendeel geleden.
Als gevolg van verbouwingen is er sprake van een relatief grote variatie aan vensters. Algemeen is het rechthoekige kruisvenster, met ruitvormige roedenverdelingen in de bovenlichten. Deze vensters zijn voorzien van een geprofileerde strek met sluitsteen.
De voorgevel (oostzijde) bestaat uit het torenvolume met uitbouw, het iets teruggelegen middendeel met afgeplat schilddak en daarnaast het eveneens iets teruggelegen rechterdeel, met schilddak. In de gevel van de uitbouw voor de toren is een venster met twee maal drie roedenverdeling aangebracht. In de tweede bouwlaag van de toren bevindt zich een rechthoekig T-venster met ruitvormige roedenverdeling in het bovenlicht. In de derde bouwlaag zijn de gekoppelde rondboogvensters aangebracht.
Het middendeel wordt door de pilasters in twee brede traveeën verdeeld. In de linkertravee bevindt zich een rechthoekig kruisvenster, in de rechtertravee is de entree tot de woning ondergebracht. De gevel van het lage rechterdeel is sober en wordt slechts geleed door twee kleine rechthoekige vensters en een deurpartij.
De achtergevel kent een in hoofdzaak vergelijkbare maar gespiegelde hoofdopzet als de voorgevel. Iedere bouwlaag van het torenvolume heeft een rechthoekig venster, naar boven toe in hoogte afnemend. De toren is voorzien van hoekpilasters, waarvan alleen het onderste gedeelte van de rechterhoekrisaliet voorzien is van een blokmotief. Boven de linkerhoekrisaliet van de toren bevindt zich een pylon, waarop een windvaan is bevestigd. De gevel van het middendeel is ingrijpend gewijzigd. Deze wijzigingen vallen buiten de bescherming. Een hoogopgaande bepleisterde schoorsteen bevindt zich links van het midden voor de gevel. Direct daarnaast bevindt zich een groot rechthoekig venster. Geheel links in het middendeel bevindt zich een klein rechthoekig venster. In de gevel van de dienstruimte zijn drie vensters aangebracht.
De linkerzijgevel wordt gedomineerd door het drie bouwlagen tellende torenvolume. In het midden van iedere bouwlaag bevinden zich geveluitsparingen. In de eerste bouwlaag heeft deze de vorm van dubbele deuren met een roedenverdeling. Voor deze bouwlaag bevindt zich een moderne constructie met twee bakstenen pilaren, waarop een balk is bevestigd, die een later toegevoegd glazen lessenaarsdak ondersteunt. Rechts naast de toren bevindt zich de zijgevel van de oostelijke uitbouw. Hierin is een klein rechthoekig venster aangebracht. De vensters in de tweede en derde bouwlaag van de toren zijn identiek aan die van de voorgevel.
De rechter zijgevel van het lage volume is gesloten.
Waardering
De villa Waterdal, die behoort tot het landgoed Nimmerdor, is van algemeen belang vanwege zijn architectuurhistorische waarde als voorbeeld van een villa ontworpen in eclectische stijl, waarin de invloed van de neogotiek overheerst. De villa heeft grote ensemblewaarde in relatie tot de overige onderdelen van het landgoed.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The estate Nimmerdor includes the VILLA "Waterdal", Arnhemseweg 213 IV. This villa, situated on the territory of the former estate Waterdal, was built around 1850 and shows strong similarities in terms of the tower volume with the coach house. The villa stands on a straight avenue leading north from the former main building. The villa itself forms the terminus of a sight axis from an avenue running towards the east facade. An extensive garden surrounds the villa on the south and west sides. On the north side the villa directly adjoins woodland. The villa has undergone a number of minor alterations, which in particular have modified the appearance of the rear facade. Here a conservatory has been added in the middle, with a balcony above it. Additionally, a large window area has been installed in the facade next to the conservatory. A conservatory has recently been added on the west side of the central volume. These alterations fall outside the protected area.
The villa has an elongated ground plan, consisting of a number of rectangles. The principal component is formed by the square ground plan of the tower element with three storeys. North of this are two rectangles with one storey and a half-hipped roof, with the most northern part being both narrower and lower. On the roof covered with slate are two roof dormers with hipped roof, pinnacle and tile-shaped windows, provided with diamond-shaped glazing bars.
East of the tower element is an extension with a cat-slide roof, to the south is a glazed cat-slide roof resting on two brick pillars. The representative rooms are located in the tower and partly in the central section, which also contains the entrance. In the northern volume are service and storage rooms.
The architectural style of the villa is eclectic, with influences from the Romanesque Revival and classicism predominating. The brick facades are plastered, with the exception of the side facades of the eastern low extension. The facades are provided with a grey plinth and a cornice which continues as a string course marking the first and second storeys in the tower volume. Vertical emphasis is provided by the corner pilasters of the tower and the pilasters with stylised capitals, which articulate the facades of the central section.
As a result of alterations there is considerable variety in the windows. Characteristic are the rectangular cross windows, with diamond-shaped glazing bars in the fanlights. These windows are provided with a profiled surround with keystone.
The front facade (east side) consists of the tower volume with extension, the slightly recessed central section with half-hipped roof and next to it the likewise slightly recessed right section, with hipped roof. In the facade of the extension before the tower is a window with two-by-three glazing bars. In the second storey of the tower is a rectangular T-shaped window with diamond-shaped glazing bars in the fanlight. In the third storey are the coupled Romanesque windows.
The central section is divided by the pilasters into two broad bays. In the left bay is a rectangular cross window, in the right bay is the entrance to the residence. The facade of the low right section is austere and is articulated only by two small rectangular windows and a door.
The rear facade has a main layout essentially comparable but mirrored to the front facade. Each storey of the tower volume has a rectangular window, decreasing in height towards the top. The tower is provided with corner pilasters, of which only the lower part of the right corner risalit is furnished with a block motif. Above the left corner risalit of the tower is a pylon, on which a weathervane is mounted. The facade of the central section has been substantially altered. These alterations fall outside the protected area. A tall plastered chimney is located to the left of the middle of the facade. Directly next to it is a large rectangular window. Far left in the central section is a small rectangular window. In the facade of the service room are three windows.
The left side facade is dominated by the tower volume with three storeys. In the middle of each storey are facade recesses. On the first storey this takes the form of double doors with glazing bars. In front of this storey is a modern construction with two brick pillars, on which a beam is mounted, supporting a later-added glazed cat-slide roof. To the right of the tower is the side facade of the eastern extension. In this is a small rectangular window. The windows in the second and third storeys of the tower are identical to those of the front facade.
The right side facade of the low volume is closed.
Valuation
The villa Waterdal, which belongs to the estate Nimmerdor, is of general interest because of its architectural-historical value as an example of a villa designed in eclectic style, in which the influence of the Romanesque Revival predominates. The villa has considerable ensemble value in relation to the other components of the estate.
Nearby in the register
- Historische aanleg, Arnhemseweg-Zuid bij 213 6Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Orangerie, Arnhemseweg-Zuid 213 3Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Duivenhok(L), Arnhemseweg 213 VITuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Koetshuis(L), Arnhemseweg-Zuid 213 2Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.