Rijksmonumentenregister · Netherlands
Historische aanleg, Arnhemseweg-Zuid bij 213 6
Amersfoort, Utrecht, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Tuin, park en plantsoen
- Function
- Historische aanleg
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1655
- Address
- Arnhemseweg-Zuid bij 213 6, 3817 CG Amersfoort
- Place
- Amersfoort
- Province
- Utrecht
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.13705, 5.39313
- Part of complex
- 517642
- Monument number
- 517644
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1630 map "Ultraiectum Dominium." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Omschrijving
De oorspronkelijk in opdracht van Everard Meyster aangelegde 17de-eeuwse tuin van het landgoed Nimmerdor werd, zoals blijkt uit een kaart uit 1835, in het begin van de 19de eeuw getransformeerd in een LANDSCHAPSPARK met kenmerken van de Engelse landschapsstijl.
De bestaande, regelmatig aangelegde waterlopen werden ingrijpend veranderd, waarbij een grote, slingerend vormgegeven vijver vanaf dat moment het hart van het landschapspark vormde. Het vrijkomende zand werd gebruikt voor plaatselijke ophogingen, waardoor het terrein een geaccidenteerd karakter kreeg met verrassende uitkijkpunten en vergezichten. Ook de beplanting werd vernieuwd, getuige een groot aantal nog bestaande, monumentale beuken en eiken met een leeftijd van circa 160 jaar. Rododendrons versterkten het landschappelijk aanzicht van het park.
Van het circa 68 ha. tellende grondgebied van Nimmerdor wordt het deel tussen Arnhemseweg, de A28, de verlengde Kelvinlaan en de zuidzijde van de Zandbergenlaan, in beslag genomen door het in Engelse landschapsstijl aangelegde park. Dit gebied kan globaal in drie segmenten worden verdeeld.
Allereerst bevindt zich aan de zuidzijde het grootste gedeelte met een afwisseling van weilanden, bosgedeelten, waterpartijen, opgeworpen heuvels en boomgroepen, die als coulissen werken. In het midden van dit gebied bevindt zich het, op de oorspronkelijke plaats van het 17de eeuwse landhuis staande, huidige hoofdgebouw. Ook de dienstwoning (213 I) en het koetshuis (213 II) aan de Arnhemseweg en het in het midden van dit gedeelte gelegen oranjerie (213 V) behoren tot dit gebied, evenals een dienstwoning aan de zuidzijde van het landgoed gelegen woning (215). Aan de westzijde van het koetshuis staat een ruim honderd jaar oude linde, terwijl bij de dienstwoning Arnhemseweg 215 nog twee ruim honderd jaar oude lindes en een eik staan.
Voor de oostzijde van het hoofdgebouw ligt een door bomen omgeven weide met daarop een in de zichtas van het hoofdgebouw geplaatste duiventil. Het weiland wordt omringd door een slingerend aangelegde sloot die door zijn gebogen vorm deel lijkt uit te maken van een meanderend beekje.
Aan de westzijde van het hoofdgebouw bevindt zich een grillig gevormde vijver met aan de noordzijde de oranjerie. Deze enigszins verdiept gelegen S-vormige vijver wordt onder andere door rodondendrons omgeven met riet en koningsvarens op de oevers. Op het in de vijver gelegen eiland staat op een heuvel een ruim honderd jaar oude bruine beuk. In een zichtas vanuit het hoofdgebouw staat een treurbeuk op een heuvel ten noordwesten van de vijver. Aan de zuidzijde staan binnen een gemengd loofbos drie monumentale beuken op een rij met een ouderdom van circa 160 jaar en een ruim 100 jaar oude larix. Ten westen van de oranjerie bevindt zich een monumentale kastanje (Gele Pavia). De twee ten noorden van het hoofdgebouw gelegen delen worden van elkaar gescheiden door een een rechte noord-zuid gerichte, half verharde beukenlaan, waaraan een aantal gebouwen is gesitueerd. Op het noordelijke einde van deze laan is een kleine boerderij gelegen. De laan splitst zich aan de zuidzijde van de boerderij in noordwestelijke en noordoostelijke richting. De laatst genoemde beukenlaan vormt de noordelijke begrenzing van het park.
Aan de zuidzijde van de noord-zuidlopende laan bevindt zich een opgeworpen, met lelietjes van dalen begroeide heuvel, waarin een, thans niet meer functionerende, ijskelder is aangebracht. Ongeveer halverwege de laan is aan de westzijde een villa gebouwd met aan de andere zijde een schuur. De villa ligt in het verlengde van een rechte laan, die in westelijke richting voert.
Het tweede onderdeel wordt gevormd door een uit een gemengd parkbos, dat ten oosten van de noord-zuid gelegen laan is gelegen. Dit bos wordt doorsneden door gebogen en een tweetal oost-west gerichte, lusvormige paden, veelal gemarkeerd met beuken. Aan de uiterste rand staat in het noordoosten een met klimop omgeven zomereik. Het bos bestaat uit eiken, berken en beuken met een gesloten onderbegroeiing.
Het laatste onderdeel bestaat uit een relatief open terrein in de noordwestelijke hoek. Dit gebied wordt gekenmerkt door rechthoekige weilanden, die worden begrensd door met bomen beplante lanen. De zuidgrens van dit gedeelte wordt gevormd door een oude, halfverharde weg die naar het productiebos leidt. In dit gebied bevindt zich, ten noorden van twee evenwijdig lopende gebogen lanen, een tussen rododendrons staande linde. In een dennen- en sparrenbos staan aan de noordgrens nog twee monumentale beuken.
Het landschapspark bezit een duidelijke scheiding tussen tuin, parkbos en weiland. De gebouwen vormen binnen de aanleg van open en besloten delen duidelijke markeringspunten.
Waardering
Het landschapspark van het landgoed Nimmerdor is van algemeen belang vanwege zijn cultuurhistorische waarde als voorbeeld van een in Engelse landschapsstijl aangelegd park met een nog gave structuur. Het park bezit een grote samenhang tussen de drie kenmerkende onderdelen: tuin, parkbos en weilanden. Het landschapspark heeft een grote ensemblewaarde in relatie tot de gebouwde onderdelen van het landgoed.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Description
The 17th-century garden of the estate Nimmerdor, originally laid out at the commission of Everard Meyster, was transformed in the early 19th century into a LANDSCAPE PARK with characteristics of the English landscape style, as is evident from a map from 1835.
The existing, regularly laid-out watercourses were radically altered, with a large, sinuously shaped pond becoming the heart of the landscape park from that time onwards. The sand that became available was used for local earthworks, giving the terrain an uneven character with surprising viewpoints and vistas. The planting was also renewed, as evidenced by a large number of still-existing, monumental beeches and oaks approximately 160 years old. Rhododendrons reinforced the landscape appearance of the park.
Of the approximately 68 hectares of land belonging to Nimmerdor, the part between Arnhemseweg, the A28, the extended Kelvinlaan and the south side of the Zandbergenlaan is occupied by the park laid out in English landscape style. This area can be roughly divided into three segments.
Firstly, on the south side there is the largest part with an alternation of meadows, wooded areas, water features, raised hills and groups of trees that act as scenic wings. In the middle of this area stands the present main building, located on the original site of the 17th-century country house. The service dwelling (213 I) and the carriage house (213 II) on the Arnhemseweg and the orangery (213 V) located in the middle of this section also belong to this area, as does a service dwelling located on the south side of the estate (215). On the west side of the carriage house stands a linden tree over a hundred years old, while at the service dwelling Arnhemseweg 215 there still stand two lindens over a hundred years old and an oak.
In front of the east side of the main building lies a tree-surrounded meadow with a dovecote placed on its sight line. The meadow is surrounded by a sinuously laid-out ditch which by its curved form seems to be part of a meandering stream.
On the west side of the main building there is an irregularly shaped pond with the orangery on its north side. This somewhat sunken S-shaped pond is surrounded by rhododendrons amongst other things with reed and royal fern on the banks. On the island in the pond stands a brown beech over a hundred years old on a hill. In a sight line from the main building stands a weeping beech on a hill to the northwest of the pond. On the south side, within mixed deciduous woodland, stand three monumental beeches in a row approximately 160 years old and a larch over 100 years old. West of the orangery stands a monumental chestnut tree (Yellow Buckeye). The two parts lying to the north of the main building are separated from each other by a straight north-south oriented, half-surfaced beech avenue, on which a number of buildings are situated. At the northern end of this avenue is a small farmhouse. The avenue splits to the northwest and northeast of the south side of the farmhouse. The latter-mentioned beech avenue forms the northern boundary of the park.
On the south side of the north-south running avenue there is a raised hill, overgrown with lily of the valley, in which an ice house, which is no longer functioning, was installed. Approximately halfway along the avenue, a villa was built on the west side with a barn on the other side. The villa lies in line with a straight avenue that runs in a westerly direction.
The second component is formed by a mixed park woodland located east of the north-south oriented avenue. This woodland is traversed by curved paths and a pair of east-west oriented, loop-shaped paths, mostly marked with beeches. At the far edge in the northeast stands a summer oak surrounded by ivy. The woodland consists of oaks, birches and beeches with closed understory.
The last component consists of a relatively open terrain in the northwestern corner. This area is characterized by rectangular meadows, bounded by tree-planted avenues. The south boundary of this section is formed by an old, half-surfaced road leading to the production woodland. In this area, to the north of two parallel curved avenues, stands a linden between rhododendrons. In a pine and spruce wood, at the north boundary still stand two monumental beeches.
The landscape park has a clear separation between garden, park woodland and meadow. The buildings form clear marking points within the layout of open and enclosed parts.
Valuation
The landscape park of the estate Nimmerdor is of general importance because of its cultural-historical value as an example of a park laid out in English landscape style with still-intact structure. The park possesses great coherence between the three characteristic components: garden, park woodland and meadows. The landscape park has great ensemble value in relation to the built components of the estate.
Nearby in the register
- Villa WaterdalBijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
- Orangerie, Arnhemseweg-Zuid 213 3Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Duivenhok(L), Arnhemseweg 213 VITuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Koetshuis(L), Arnhemseweg-Zuid 213 2Bijgebouwen kastelen enz.under 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.