Rijksmonumentenregister · Netherlands
Hazegrietje
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1919
- Address
- Weg langs het Hazegrietje 15, Locatie: Hazegrietje, 6821 JZ Arnhem
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.99782, 5.91665
- Monument number
- 516943
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1918 map "Bl. 19 Arnhem, 1918" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding:
Vrijstaande VILLA met FONTEIN, het HAZEGRIETJE, gebouwd in 1919 naar een ontwerp van Karel Petrus Cornelis de Bazel (1869-1923) in opdracht van Dr. J.H. Goedhart in een stijl die invloeden vertoont van het rationalisme en van de Gooise landhuisstijl. Dr. Goedhart, die leraar Klassieke Talen was, heeft een dagboek over de bouw van het huis bijgehouden (kopie i.b.v. de huidige eigenaar). In het dagboek wordt melding gemaakt van het feit dat het huis witgesausd is. Dit is overigens ook het geval bij de grotendeels gepleisterde villa 't Stokhorst te Enschedé uit 1912.
De broer van mevr. Goedhart, de Rotterdamse beeldhouwer Leendert Bolle, maakte de gevelsculpturen, die het ingangsportiek aan weerszijden flankeren. De beelden zijn personificaties van de Gastvrijheid en de Harmonie. Leendert Bolle vervaardigde ook het beeldhouwwerk van de ronde vijver, zes loden waterspuitende kikkers en drie stenen hazen (exacte kopieën van de originele exemplaren). De hazen vormen een verwijzing naar de naam van de villa, het Hazegrietje.
De villa is gebouwd tegen een vrij steile helling op een perceel met een flink hoogteverschil, in een bosachtige omgeving waar meerdere villa's staan. Het pand is gesitueerd tussen de hooggelegen Karel van der Heijdenweg en de lager gelegen Weg langs het Hazegrietje, die in de bouwtijd nog Karel van der Heijdenweg heette. Het pand bezit een flinke tuin, die zich voornamelijk voor en rechts van de woning uitstrekt. Vanuit het huis en de tuin heeft men een riant uitzicht op Arnhem en wijde omgeving.
Omschrijving:
De VILLA bezit een nagenoeg L-vormig grondplan en twee bouwlagen onder een overstekend L-vormig rietgedekt schilddak, waarvan de korte zijde van de L iets lager is dan de lange zijde. De nok is bedekt met rietvorsten en op de nokuiteinden staan taps toelopende gemetselde schoorstenen met overstekende stenen randen. In het voorschild en de zijschilden bevinden zich in het riet opgenomen dakkapellen, resp. rechthoekig en halfrond. de rechthoekig is voorzien van een venster met driedelig kozijn, de twee halfronde dakkapellen bezitten halfronde vensters met 2-ruits ramen. Verder zijn er in het dak nog enkele eenvoudige dakvensters aangebracht.
De villa is gedeeltelijk onderkelderd en bezit een kleine éénlaags uitbouw aan de achterzijde. Tegen de rechter zijgevel bevindt zich een éénlaags rechthoekige uitbouw met terras onder een aangekapt, rietgedekt schilddak.
Het pand is opgetrokken uit in halfsteens verband gemetselde baksteen, die kort na de bouwtijd wit is gesausd. Het licht uitspringende met een rollaag afgesloten trasraam is donker gesausd. De gevelopeningen worden onder en boven afgesloten met rollagen en zijn voorzien van brede houten kozijnen. De bovenkant van de meeste vensters in de tweede bouwlaag sluit direct aan op de onderzijde van het dak.
De nagenoeg symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL (zuidgevel) telt drie traveeën. De middentravee bezit in een rechthoekige erker met balkon en loggia. De erker bezit een venster met driedelig kozijn en schuiframen met 4-ruits bovenlichten aan de voorzijde en vensters met schuifraam en 2-ruits bovenlicht aan de zijkanten. Drie veelruits balkondeuren geven toegang tot de loggia, één dubbele deur met zijlichten in het midden en twee enkele aan beide zijden. In de eerste bouwlaag bevindt zich links van de middenpartij een dubbele veelruits tuindeur en rechts een venster met veelruits stolpraam. In de tweede bouwlaag bevinden zich links en rechts vensters met tweedelige kozijnen met 4-ruits ramen. De tuindeur en de vensters in de voorgevel zijn voorzien van persiënnes.
De asymmetrisch ingedeelde LINKER ZIJGEVEL (westgevel) bezit links de ingangspartij. Deze bestaat uit een vrij diep rondboogportiek met een gedeelde rondboogpaneeldeur, die is voorzien van een smal ruitje met halfronde onder- en bovenkant en een hardstenen dorpel. De deur is geplaatst in een breed rondboogkozijn op hardstenen neuten met afgeronde profiellijsten, een koperen bel en een brievenbus. Het portiek bezit vanaf ca. 1m. hoogte een inspringende rand, waarin links en rechts gevelsculpturen zijn geplaatst. Onder de gevelsculpturen zijn de hoeken afgeschuind. De natuurstenen sculpturen stellen langgerekte, statische vrouwenfiguren voor. De vrouwen hebben verticale plooien in haar gewaad. De linker figuur heeft de handen langs het lichaam met de handpalmen naar buiten, zij is de personificatie van de Gastvrijheid. De rechter figuur bespeelt een citer, in haar wordt de Harmonie belichaamt. Voor de deur ligt een gedeeltelijk buiten het portiek uitstekende stoep. De stoep is opgebouwd uit een in afwisselende stroken gele en rode baksteen gemetseld vierkant.
Links van de deur bevindt zich de éénlaags uitbouw van de achtergevel, rechts van de deur een venster met 6-ruits raam en persiënne. In de tweede bouwlaag bevindt zich links een venster met tweedelig kozijn en 4-ruits ramen en rechts een venster met 4-ruits raam.
De asymmetrisch ingedeelde RECHTER ZIJGEVEL (oostgevel) bezit links de uitbouw met het overdekte terras, dat toegankelijk is via een 8-ruits tuindeur met persiënne. Het overstek boven het terras rust op een vierkante gemetselde hoekkolom. Het aan de oostzijde driezijdig gesloten terras is geplaveid met diagonaal geplaatste vierkanten, die zijn opgebouwd uit afwisselende stroken gele en rode baksteen, die van elkaar worden gescheiden door rollagen van rode en gele baksteen. De uitbouw bezit in de noordgevel een venster met 4-ruits raam en luik.
Rechts van de uitbouw bevinden zich achtereenvolgens dubbele veelruits tuindeuren en een venster, waarvan de onderdorpel later is verlaagd. Hierboven bevindt zich in de tweede bouwlaag een venster met tweedelig kozijn en 6-ruits ramen. Dit is het enige venster van de tweede bouwlaag, waarvan de bovenzijde niet onmiddellijk aan de onderkant van het dak grenst. In het midden van de tweede bouwlaag bevinden zich verder nog een venster met tweedelig kozijn en 4-ruits ramen en een klein venster met w.c.raampje.
De asymmetrisch ingedeelde ACHTERGEVEL (noordgevel) bezit links in de korte zijde van de "L" een venster met 6-ruits raam. In de westgevel van de korte zijde van de L bevinden zich twee houten deuren, waarvan de rechter gedeeld is en voorzien van een bovendeel met ruitjes. Voor het overige bezit de achtergevel in het midden een haakvormig trapvenster met driedelig kozijn en 4-ruits ramen, waarvan er twee boven elkaar zijn geplaatst en het derde zich naast het bovenste van de twee bevindt. Rechts naast het trapvenster is een w.c.raampje geplaatst. Boven het trapvenster bevindt zich een tweedelig kozijn met 2-ruits raampjes. Uiterst rechts bevindt zich de éénlaags uitbouw met plat dak en een houten daklijst die is voorzien van afgeronde profiellijsten. In de noordgevel van de uitbouw bevindt zich links een venster met 4-ruits raam en rechts een paneeldeur met ruitjes. De drie deuren in de achtergevel zijn voorzien van hardstenen dorpels en kozijnen op hardstenen neuten.
Het INTERIEUR bevat nog vele oorspronkelijke elementen. De indeling, waarbij de woonvertrekken aan de zuidzijde zijn gesitueerd, de gang en de trap zich aan de noordzijde bevinden en de keuken in de korte zijde van de L is geplaatst, is grotendeels bewaard gebleven. Andere oorspronkelijke elementen zijn de tegelvloer van witte en donkerbruine tegels, de bordestrap met drie armen, houten leuning met spijlen en geprofileerde handlijsten, paneeldeuren in vlakke omlijsting, een wandbetimmering, lambrizeringen waarin vaste kasten zijn opgenomen en stucplafonds deels voorzien van een middenrozet met achtpas en slangenmotief.
De tuin bezit nog enkele oorspronkelijke elementen zoals de ronde gemetselde FONTEIN met drie gebeeldhouwde stenen hazen op de rand en een kring van zes loden, waterspuitende kikkers in het midden. Verder zijn er naar verluidt nog enkele bomen uit de bouwtijd bewaard gebleven.
Waardering:
Vrijstaande VILLA met FONTEIN uit 1919 van architect K.P.C. De Bazel.
- Van architectuurhistorisch belang als een goed en gaaf voorbeeld in ex- en interieur van een kleinere villa in een stijl die invloeden vertoont van het rationalisme en de Gooise Landhuisstijl. De villa is van architectuurhistorisch belang vanwege de hoogwaardige esthetische kwaliteiten van het ontwerp zoals de bijzondere hoofdvorm met het rieten dak en de loggia en de zorgvuldige detaillering. De villa is van architectuurhistorisch belang als onderdeel van het oeuvre van De Bazel. De villa is bovendien van kunsthistorisch belang vanwege de gevel- en tuinsculpturen (fontein) van de bekende Rotterdamse beeldhouwer Leendert Bolle, van wie in de oorlog veel werk verloren is gegaan.
- Van stedebouwkundig belang vanwege de verheven ligging op geaccidenteerd terrein.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction:
Detached VILLA with FOUNTAIN, the HAZEGRIETJE, built in 1919 to a design by Karel Petrus Cornelis de Bazel (1869-1923) commissioned by Dr. J.H. Goedhart in a style showing influences from rationalism and the Gooise country house style. Dr. Goedhart, who was a teacher of Classics, kept a diary about the construction of the house (copy held for the current owner). The diary mentions the fact that the house was whitewashed. This is also the case with the largely rendered villa 't Stokhorst in Enschedé from 1912.
The brother of Mrs. Goedhart, the Rotterdam sculptor Leendert Bolle, made the facade sculptures, which flank the entrance portico on both sides. The sculptures are personifications of Hospitality and Harmony. Leendert Bolle also executed the sculptural work of the round fountain, six lead water-spouting frogs and three stone hares (exact copies of the original specimens). The hares are a reference to the name of the villa, the Hazegrietje.
The villa was built against a fairly steep slope on a plot with a considerable height difference, in a wooded environment where several villas stand. The building is situated between the elevated Karel van der Heijdenweg and the lower-lying Weg langs het Hazegrietje, which during the time of construction was still called Karel van der Heijdenweg. The building possesses a substantial garden, which extends mainly in front of and to the right of the dwelling. From the house and the garden one has an expansive view over Arnhem and the surrounding countryside.
Description:
The VILLA has an almost L-shaped ground plan and two storeys under an overhanging L-shaped thatched hipped roof, of which the short arm of the L is slightly lower than the long arm. The ridge is covered with thatch ridging and at the ridge ends stand tapering brick chimneys with projecting stone edges. In the front slope and the side slopes are incorporated roof dormers in the thatch, respectively rectangular and half-round. The rectangular one is provided with a window with three-part frame, the two half-round roof dormers have half-round windows with 2-light panes. Furthermore, several simple roof lights are incorporated in the roof.
The villa is partly cellared and has a small single-storey extension at the rear. Against the right side wall is a single-storey rectangular extension with terrace under an attached, thatched hipped roof.
The building is constructed of brick laid in half-brick bond, which shortly after the time of construction was whitewashed. The slightly projecting water-table is finished with a drip moulding and is darkly rendered. The facade openings are closed below and above with drip mouldings and are fitted with broad wooden frames. The top of most windows in the second storey adjoins directly to the underside of the roof.
The almost symmetrically arranged FRONT FACADE (south facade) has three bays. The central bay has a rectangular oriel with balcony and loggia. The oriel has a window with three-part frame and sash windows with 4-light fanlights on the front and windows with sash window and 2-light fanlight on the sides. Three multi-light balcony doors provide access to the loggia, one double door with side lights in the middle and two single doors on both sides. In the first storey to the left of the central section is a double multi-light garden door and to the right a window with multi-light casement window. In the second storey to the left and right are windows with two-part frames with 4-light panes. The garden door and the windows in the front facade are fitted with venetian blinds.
The asymmetrically arranged LEFT SIDE FACADE (west facade) has the entrance section on the left. This consists of a fairly deep round-arched portico with a divided round-arched panelled door, which is provided with a narrow pane with half-round under- and upper end and a sandstone threshold. The door is placed in a broad round-arched frame on sandstone jambs with rounded mouldings, a brass bell and a letter box. The portico has from approximately 1m. height an indented edge, in which facade sculptures are placed on the left and right. Below the facade sculptures the corners are bevelled. The natural stone sculptures represent elongated, static female figures. The women have vertical pleats in their garment. The left figure has her hands along her body with the palms facing outward, she is the personification of Hospitality. The right figure plays a zither, in her Harmony is embodied. In front of the door is a partially overhanging step. The step is built up from a square laid with alternating stripes of yellow and red brick.
To the left of the door is the single-storey extension of the rear facade, to the right of the door a window with 6-light pane and venetian blinds. In the second storey to the left is a window with two-part frame and 4-light panes and to the right a window with 4-light pane.
The asymmetrically arranged RIGHT SIDE FACADE (east facade) has the extension with the covered terrace on the left, which is accessible via an 8-light garden door with venetian blinds. The overhang above the terrace rests on a square brick corner column. The terrace, closed on three sides on the east side, is paved with diagonally placed squares, which are built up from alternating stripes of yellow and red brick, which are separated from each other by drip mouldings of red and yellow brick. The extension has in the north facade a window with 4-light pane and shutter.
To the right of the extension are successively double multi-light garden doors and a window, of which the undersill was later lowered. Above this is in the second storey a window with two-part frame and 6-light panes. This is the only window of the second storey, of which the upper side does not directly adjoin the underside of the roof. In the middle of the second storey are further a window with two-part frame and 4-light panes and a small window with w.c. light.
The asymmetrically arranged REAR FACADE (north facade) has on the left in the short arm of the "L" a window with 6-light pane. In the west facade of the short arm of the L are two wooden doors, the right one of which is divided and provided with an upper part with panes. Otherwise the rear facade has in the middle a hook-shaped stair window with three-part frame and 4-light panes, of which two are placed above each other and the third is located next to the upper one of the two. To the right next to the stair window is a w.c. light. Above the stair window is a two-part frame with 2-light panes. At the far right is the single-storey extension with flat roof and a wooden cornicing provided with rounded mouldings. In the north facade of the extension is on the left a window with 4-light pane and on the right a panelled door with panes. The three doors in the rear facade are provided with sandstone thresholds and frames on sandstone jambs.
The INTERIOR contains many original elements. The layout, in which the living quarters are situated on the south side, the hallway and staircase are on the north side and the kitchen is placed in the short arm of the L, has been largely preserved. Other original elements are the floor tiling of white and dark brown tiles, the main staircase with three flights, wooden banister with balusters and profiled handrails, panelled doors in plain frames, wall panelling, wainscoting with fitted cupboards and ornamental plasterwork ceilings partly provided with a central rosette with eight-point star and serpent motif.
The garden retains some original elements such as the round brick FOUNTAIN with three carved stone hares on the edge and a ring of six lead, water-spouting frogs in the centre. Furthermore, several trees from the time of construction are reportedly still preserved.
Valuation:
Detached VILLA with FOUNTAIN from 1919 by architect K.P.C. De Bazel.
- Of architectural-historical significance as a good and intact example in exterior and interior of a smaller villa in a style showing influences from rationalism and the Gooise Country House style. The villa is of architectural-historical significance because of the high-quality aesthetic qualities of the design such as the distinctive roof form with the thatched roof and the loggia and the careful detailing. The villa is of architectural-historical significance as part of the oeuvre of De Bazel. The villa is furthermore of artistic-historical significance because of the facade and garden sculptures (fountain) by the renowned Rotterdam sculptor Leendert Bolle, much of whose work was lost during the war.
- Of urban-planning significance because of the elevated location on uneven terrain.
Nearby in the register
- Woonhuis, Karel van der Heijdenweg 10Woonhuisunder 1 mi
- WaterbergTransportunder 1 mi
- Viaduct, Apeldoornseweg bij 242Wegunder 1 mi
- Schoolgebouw, Heselbergherweg 13Onderwijs en wetenschapunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.