TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Schoolgebouw, Heselbergherweg 13

Arnhem, Gelderland, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Onderwijs en wetenschap
Function
Schoolgebouw
Category
onroerend gebouwd
Built
1932
Address
Heselbergherweg 13, 6821 JR Arnhem (and others)
Place
Arnhem
Province
Gelderland
Country
Netherlands
Coordinates
51.99398, 5.91649
Monument number
516880

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

University Library, Vrije Universiteit Amsterdam

2 historical maps cover this location, the earliest the 1920 map "Kaart van de zuidelijke Veluwezoom : oostelijk gedeelte (Oosterbeek tot Dieren) / lithogr. J. Smulders" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

SCHOOLGEBOUW voor uitgebreid Lager Onderwijs (ULO) uit 1932. De vrijstaande school is gelegen op de zuidwestelijke hoek van de Heselbergherweg en de Braamweg en maakt een breed front naar de Heselbergherweg. Omdat het geaccidenteerde terrein in noordelijke richting sterk stijgt, is een platform gecreëerd waarop de school is geplaatst. Vanaf de Heselbergherweg leidt een bakstenen bordestrap met twee armen (helling) naar de hoofdingang. De toegang is afgesloten door een smeedijzeren dubbel draaihek met geometrische patronen. Het schoolplein aan de achterzijde ligt op hetzelfde niveau als de Braamweg. Op een lager niveau direct ten zuiden van de school bevindt zich aan de Dalweg de "Van Löben Selsschool". Het schoolgebouw is sterk beïnvloed door de architectuur van architect W.M. Dudok, met name diens scholen in Hilversum uit het interbellum. Kenmerkend is de vrije groepering van de bouwblokken, alle met schilddaken, in de vorm van twee L-vormige vleugels (noord- en westvleugel) met daartussen een halfrond trappenhuis als scharnier. De bouwblokken nemen in de richting van het trappenhuis in hoogte toe. Beide vleugels omarmen een schoolplein aan de achterzijde. De functionele opzet van het schoolgebouw bestaat uit een hoofdingang, hal en trappenhuis in het scharnierpunt; leslokalen en een flankerende gang in beide vleugels; een gymnastiekzaal en een handenarbeidlokaal als afzonderlijke bouwblokken haaks tegen deze vleugels. De school is gebouwd in opdracht van de gemeente Arnhem en ontworpen door J. van Biesen van de dienst Gemeentewerken. De opening vond plaats op 1 september 1932.

Omschrijving

SCHOOLGEBOUW van twee bouwlagen en zolder op samengesteld grondplan (twee L-vormen). De gevels zijn opgetrokken in gele baksteen en gemetseld in Noors verband met verdiepte lintvoegen. De plint is uitgevoerd als een uitgemetselde steense rollaag in bruine baksteen. De muuropeningen zijn voorzien van stalen kozijnen, ramen en deuren. De lekdorpels zijn van graniet. Alle bouwlichamen zijn afgedekt met schilddaken met uitzondering van het trappenhuis en een flankerend vertrek die een plat dak hebben. De daken zijn belegd met rode romaanse pannen en hebben een fors overstek.

Op het SCHARNIERPUNT tussen de twee vleugels sluit op de noordvleugel een boven de dakgoot opgetrokken risaliet aan. De risaliet heeft in de eerste bouwlaag een inpandig portiek dat wordt afgesloten door een betonnen latei. Het portiek bezit een dubbele houten deur tussen schuin naar binnen lopende muurdammen. De dammen zijn aan de voorzijde afgerond en bezitten elk een zesruits venster. Boven de ingangspartij bevindt zich een vensterstrook van vijf gekoppelde enkelruits draairamen. Aan de bovenzijde sluit hierop een hoog rechthoekig venster aan, waarvan de indeling bestaat uit twee stijlen en drie achtruits ramen.

Het scharnierpunt heeft aansluitend op de westvleugel een plat gedekt trappenhuis met flankerende hoge schoorsteen. In de afgeronde zuidzijde van het trappenhuis bevinden zich drie tweeruits vensters in de eerste bouwlaag en drie hoge meerruits vensters daarboven. Tegen de gevel is een ijzeren vlaggenstokhouder geplaatst op een natuurstenen blok.

Tussen het trappenhuis en de ingangsrisaliet bevindt zich een éénlaags bouwvolume met een groot rechthoekig meerruits venster. Hierboven rijst een glazen hoekerker op met afsluitend balkon onder betonnen luifel.

De achtergevel van de ingangsrisaliet heeft boven het niet oorspronkelijke portiersvertrek een verticale meerruits vensterstrook die reikt tot aan het dakoverstek.

De tweelaags NOORD- en WESTVLEUGEL hebben voorgevels van respectievelijk dertig en vijftien vensterassen breed. Per leslokaal zijn er vijf zesruits ramen gekoppeld die van elkaar worden gescheiden door bakstenen muurdammen. De ramen bezitten om en om een draairaam aan de onderzijde. De achtergevels van de noord- en westvleugel bezitten een licht risalerend middengedeelte van respectievelijk achttien en dertien vensterassen met aan weerszijden een gevelgedeelte van respectievelijk vijf en drie vensterassen. De vensters bevinden zich tussen doorgaande lateien en lekdorpels en zijn voorzien van tweeruits ramen. De noordvleugel heeft voorts in het midden een dubbele glasdeur. De GYMNASTIEKZAAL met souterrainverdieping sluit haaks aan op de noordvleugel en wordt door een laag doorgetrokken schilddak afgedekt. De zuidgevel bezit vier dubbele glazen deuren en daarboven een vensterstrook van vijftien dichtgezette tweeruits ramen. De oostgevel aan de Heselbergherweg heeft in de souterrainverdieping (bruine baksteen) een portiek met dubbele deur tussen vier vierruits ramen. De noordgevel aan de Braamweg heeft in de souterrainverdieping vijftien vierruits ramen, en in de eerste bouwlaag vijftien verdiept geplaatste tweeruits ramen. In de uitgesneden rechter hoek bevindt zich een dubbele glasdeur en twee tweeruits ramen. De westgevel aan het schoolplein heeft een uitbouw onder aangekapt met onder het dakoverstek een vensterstrook met dichtgezette ramen. Tussen de gymnastiekzaal en de noordvleugel bevindt zich een tussenlid onder aangekapt schilddak waarin een dubbele glasdeur.

Het bouwdeel met HANDENARBEIDLOKAAL en oorspronkelijk natuurkunde- en tekenlokaal, sluit haaks aan op de westvleugel. De tweede bouwlaag (aula) is later toegevoegd. De oostgevel bezit vijf gekoppelde vensters met zesruits ramen, een deur en twee vierruits ramen. De zuidgevel heeft één zesruits raam. De westgevel heeft ter plaatse van het eerste en tweede leslokaal ieder zes gekoppelde vensters met zesruits ramen, een dubbele glasdeur, en ter plaatse van het derde leslokaal vijf gekoppelde vensters met zesruits ramen. De leslokaalramen hebben een draairaam aan de onderzijde en een valraam aan de bovenzijde. De school bezit een aantal waardevolle INTERIEURONDERDELEN, zoals een tochtportaal met gedenksteen (opschrift: "Ter herinnering aan P.L.A. Janssen die als hoofd der school de stuwende kracht was bij de stichting van dit gebouw"); een hal, trappenhuis en gangen met zwart/wit betegelde vloer in geometrische patronen, lambriseringen van verglaasde Friese klinkers (geel), hanglampen in de vorm van waterdruppels, een bordestrap met twee armen, granieten treden en chromen buisleuning; in de hal op de verdieping twee kwartronde fonteinbakken en een bakstenen sokkel waarop oorspronkelijk een aquarium stond; in de gang bij de handenarbeidlokalen ingebouwde vitrinekasten met zes glasdeuren.

Waardering

SCHOOLGEBOUW uit 1932.

- Van architectuurhistorische waarde als goed voorbeeld in in- en exterieur van een schoolgebouw in Dudok-trant: vrije groepering van bouwblokken met schilddaken die in de richting van een halfrond trappenhuis in hoogte toenemen, gevels van gele baksteen in Noors verband met verdiepte lintvoegen, horizontale vensterstroken. Het object valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, zoals het gevarieerde materiaalgebruik: geglazuurde bakstenen lambriseringen, natuurstenen trap en afdekkingen, stalen ramen en deuren.

Het schoolgebouw is een goed voorbeeld van het werk van J. van Biesen (dienst Gemeentewerken Arnhem), en maakt deel uit van een reeks architectonisch hoogwaardige openbare scholen uit de eerste helft van de twintigste eeuw in Arnhem.

- Van stedenbouwkundige waarde vanwege de markante situering op een stuwwal-helling op een niveau hoger dan de "Van Löben Selsschool" aan de Dalweg, waardoor de school een beeldbepalende rol speelt in de omgeving en omgekeerd een wijds uitzicht in zuidelijke richting biedt over Arnhem.

- Van cultuurhistorische waarde vanwege de bestemming en de verschijningsvorm, welke in algemene zin verbonden zijn met de ontwikkeling van het onderwijs in Arnhem en meer in het bijzonder de als uitdrukking van de nieuwe functionele en typologische ontwikkeling in de scholenbouw zoals die na de Schoolwet van 1920 gestalte kreeg.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

SCHOOL BUILDING for Extended Primary Education (ULO) from 1932. The detached school is located on the southwestern corner of the Heselbergherweg and the Braamweg and presents a broad frontage to the Heselbergherweg. Because the uneven terrain rises steeply in a northerly direction, a platform was created on which the school was placed. From the Heselbergherweg, a brick staircase with two flights (incline) leads to the main entrance. The access is closed off by a wrought-iron double revolving gate with geometric patterns. The schoolyard at the rear lies at the same level as the Braamweg. At a lower level directly south of the school, the "Van Löben Selsschool" is located on the Dalweg. The school building is strongly influenced by the architecture of architect W.M. Dudok, particularly his schools in Hilversum from the interwar period. Characteristic is the free grouping of the building blocks, all with hipped roofs, in the form of two L-shaped wings (north and west wing) with between them a semi-circular stairwell as a hinge. The building blocks increase in height in the direction of the stairwell. Both wings embrace a schoolyard at the rear. The functional layout of the school building consists of a main entrance, foyer and stairwell at the hinge point; classrooms and a flanking corridor in both wings; a gymnasium and a handicraft room as separate building blocks set at right angles against these wings. The school was built at the commission of the municipality of Arnhem and designed by J. van Biesen of the Department of Public Works. The opening took place on 1 September 1932.

Description

SCHOOL BUILDING of two storeys and an attic on a complex ground plan (two L-shapes). The facades are constructed in yellow brick and laid in Norwegian bond with recessed mortar joints. The plinth is executed as a scored brick roll course in brown brick. The wall openings are fitted with steel frames, windows and doors. The drip mouldings are of granite. All building blocks are covered with hipped roofs with the exception of the stairwell and a flanking room which have flat roofs. The roofs are laid with red Romanesque tiles and have a substantial overhang.

At the HINGE POINT between the two wings, a risalit rises above the roof gutter on the north wing. The risalit has on the first storey an internal porch which is closed off by a concrete lintel. The porch possesses a double wooden door between walls slanting inward. The walls are rounded at the front and each possess a six-pane window. Above the entrance section is a strip of five coupled single-pane casement windows. Above this closes a tall rectangular window, the division of which consists of two mullions and three multi-pane windows.

The hinge point has adjoining the west wing a flat-roofed stairwell with a flanking tall chimney. In the rounded southern side of the stairwell are three two-pane windows on the first storey and three tall multi-pane windows above. Against the facade is an iron flagpole holder placed on a natural stone block.

Between the stairwell and the entrance risalit is a single-storey building volume with a large rectangular multi-pane window. Above this rises a glass corner bay with a balcony below a concrete canopy.

The rear facade of the entrance risalit has above the non-original porter's room a vertical multi-pane window strip that extends to the roof overhang.

The two-storey NORTH and WEST WING have front facades of thirty and fifteen window axes respectively. Per classroom there are five coupled six-pane windows which are separated from each other by brick walls. The windows each have an alternating casement window at the lower level. The rear facades of the north and west wing possess a slightly projecting central section of eighteen and thirteen window axes respectively, with at either side a facade section of five and three window axes respectively. The windows are situated between continuous lintels and drip mouldings and are fitted with two-pane windows. The north wing also has in the middle a double glass door. The GYMNASIUM with a basement storey is set at right angles against the north wing and is covered by a low continuous hipped roof. The south facade possesses four double glass doors and above a strip of fifteen sealed two-pane windows. The east facade on the Heselbergherweg has in the basement storey (brown brick) a porch with a double door between four four-pane windows. The north facade on the Braamweg has in the basement storey fifteen four-pane windows, and on the first storey fifteen recessed two-pane windows. In the cut-out right-hand corner is a double glass door and two two-pane windows. The west facade on the schoolyard has an extension with a lean-to roof with under the roof overhang a window strip with sealed windows. Between the gymnasium and the north wing is an intermediate section under a lean-to hipped roof containing a double glass door.

The building section with HANDICRAFT ROOM and originally physics and drawing room, is set at right angles against the west wing. The second storey (assembly hall) was added later. The east facade possesses five coupled windows with six-pane panes, a door and two four-pane windows. The south facade has one six-pane window. The west facade has in the location of the first and second classroom each six coupled windows with six-pane panes, a double glass door, and in the location of the third classroom five coupled windows with six-pane panes. The classroom windows have a casement window at the lower level and a hopper window at the upper level. The school possesses a number of valuable INTERIOR COMPONENTS, such as a draught lobby with a commemorative stone (inscription: "In memory of P.L.A. Janssen who as head of the school was the driving force in the establishment of this building"); a foyer, stairwell and corridors with black/white tiled floor in geometric patterns, wainscotting of glazed Frisian tiles (yellow), hanging lamps in the form of water drops, a staircase with two flights, granite steps and chrome tubular handrail; in the foyer on the upper floor two quarter-round fountain basins and a brick socle on which originally an aquarium stood; in the corridor next to the handicraft rooms built-in display cases with six glass doors.

Valuation

SCHOOL BUILDING from 1932.

- Of architectural-historical value as a good example in interior and exterior of a school building in the Dudok manner: free grouping of building blocks with hipped roofs that increase in height in the direction of a semi-circular stairwell, facades of yellow brick in Norwegian bond with recessed mortar joints, horizontal window strips. The object stands out for high aesthetic qualities, such as the varied use of materials: glazed brick wainscottings, natural stone stairs and claddings, steel windows and doors.

The school building is a good example of the work of J. van Biesen (Department of Public Works Arnhem), and forms part of a series of architecturally high-quality public schools from the first half of the twentieth century in Arnhem.

- Of urban planning value because of the striking location on a glacial ridge slope at a level higher than the "Van Löben Selsschool" on the Dalweg, whereby the school plays an image-determining role in the surroundings and conversely offers a wide view in a southerly direction over Arnhem.

- Of cultural-historical value because of its purpose and appearance, which in general terms are connected with the development of education in Arnhem and more particularly as an expression of the new functional and typological development in school architecture as it took shape following the Education Act of 1920.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map