Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Parkstraat 46
Arnhem, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1880 - 1890
- Address
- Parkstraat 46, Locatie: Spijkerkwartier, 6828 JK Arnhem (and others)
- Place
- Arnhem
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.98135, 5.92016
- Monument number
- 516917
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
TU Delft LibraryTU Delft LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
4 historical maps cover this location, the earliest the 1877 map "04. Westervoort (1877)" (TU Delft Library).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding:
Halfvrijstaand blok van twee HERENHUIZEN met HEKWERKEN, gebouwd tussen 1880 en 1890 in eclectische stijl met neorenaissance invloeden. Bij het rechter herenhuis (Parkstraat 46), dat thans als kerkgebouw in gebruik is bij het Kerkgenootschap der 7de-dags Adventisten, bezitten de ramen op de bel-etage een andere roedenverdeling en gekleurd glas en is de gewijzigde achtergevel voorzien van een moderne aanbouw. Het blok is gelegen in de zuidelijke gevelwand van de Parkstraat in het Spijkerkwartier, een grotendeels in het laatste kwart van de 19de eeuw aangelegde woonwijk, waarvan het zuidelijk deel voornamelijk met herenhuizen is bebouwd. Het Spijkerkwartier ontleent haar naam aan het landgoed het "Geldersch Spijker", dat hier oorspronkelijk lag. In de Kastanjelaan staan nog twee hardstenen hekposten behorend bij de ingang van het landgoed, waarvan het huis lag op de plaats waar nu de kruising van de Parkstraat met de Prins Hendrikstraat ligt. De laatste eigenaresse van het landgoed Mej. H. Koops sloot in 1865 een overeenkomst met de Gemeente over de aanleg van een nieuwe straat over een deel van haar eigendom. Dit westelijk gedeelte van de Parkstraat, bebouwd tussen 1865 en 1872, eindigde in het oosten bij het oude landhuis. In 1878 verkocht Mej. Koops het landgoed aan de gemeente. Na afbraak van het landhuis werd de Parkstraat naar het oosten verlengd en een nieuwe, de Parkstraat kruisende, straat aangelegd tussen de Spijkerstraat en de Boulevard Heuvelink, de huidige Prins Hendrikstraat. De bebouwing van Prins Hendrikstraat, het middengedeelte van de Parkstraat en de noordzijde van het oostelijk gedeelte van de Parkstraat vond hoofdzakelijk plaats in de periode 1878-1889 en werd overgelaten aan particulieren. Mej. Koops betrok zelf het nieuw gebouwde hoekpand Parkstraat 47, dat zij Villa Gelders Spijker noemde. Samen met het pand Parkstraat 50, dat zich op de tegenoverliggende straathoek bevindt en eveneens is voorzien van een afgeschuinde hoek, vormt Parkstraat 47 de oostelijke entree tot het middengedeelte van de Parkstraat, dat ontstaan is na afbraak van het oude huis Gelders Spijker. Parkstraat 38-40 vormt de westelijke entree tot dit gedeelte. De panden Parkstraat 38-50 aan de zuidzijde en 39-47 aan de noordzijde van dit middengedeelte zijn gebouwd in dezelfde tijd en stijl, bezitten dezelfde goothoogte en zijn op dezelfde wijze gedetailleerd.
Parkstraat 46-48 bezit een ondiepe, door een smeedijzeren hekwerk begrensde voortuin.
Omschrijving:
Halfvrijstaand blok van twee HERENHUIZEN op een rechthoekig grondplan bevat een souterrain, twee bouwlagen en een zolderverdieping onder een afgeplat schilddak, gedekt met gesmoorde verbeterde (nr. 48) en opnieuw verbeterde (nr. 46) Hollandse pannen. In het voorschild bevinden zich vier houten dakkapellen voorzien van stolpramen, pilasters en een hoofdgestel met fronton. De tweede dakkapel van rechts bezit aan de linkerzijde een wang.
Het spiegelsymmetrisch ingedeelde blok telt acht vensterassen en omvat twee herenhuizen met asymmetrisch ingedeelde voorgevels van ieder vier vensterassen. De vensterassen drie en zes risaleren. In de risalieten bevindt zich de ingangspartij met balkon erboven.
De VOORGEVEL is opgetrokken in rode baksteen gemetseld in kruisverband. De gevel is horizontaal geleed door een verhoogde gepleisterde plint met blokverdeling en waterlijst, gepleisterde speklagen ter hoogte van de bel-etage en van de kalven van de vensters op de eerste verdieping, een gepleisterde, geprofileerde cordonlijst, en een gepleisterd, gekornist hoofdgestel, waarvan het fries boven de risalieten is versierd met festoenen. Het hoofdgestel wordt afgesloten met een geprofileerde gekorniste kroonlijst.
De ingangspartijen bestaan uit dubbele paneeldeuren met rondboogvormig afgesloten ruiten, geprofileerd kalf en bovenlicht in kozijnen op hardstenen neuten. De deur van nr. 46 is voorzien van smeedijzeren roosters. Een trap met hardstenen treden en bordes tussen gepleisterde muurtjes leidt naar de deur. De trap van nr. 46 is deels vernieuwd. Onder de trappen bevinden zich door een halve segmentboog afgesloten portieken die toegang geven tot de souterrains. Aan weerszijden van de trappen bevinden zich resp. twee en één getoogde souterrainvensters met stolpramen. De vensters worden afgesloten door gepleisterde hanekammen waarvan de sluitstenen zijn voorzien van diamantkoppen.
De deuren worden geflankeerd door resp twee en één vensters met schuiframen, bij nr. 46 zijn de oorspronkelijke ramen vervangen door veelruits ramen met gekleurd glas. Onder de gepleisterde onderdorpels bevinden zich gepleisterde velden met één brede diamantkop. Vensters en deuropening worden afgesloten door een strek met gepleisterde geboorte- en sluitstenen die van een diamantkop zijn voorzien. Boven de deur bevindt zich op de eerste verdieping een balkon op geornamenteerde consoles met een houten balustrade bestaande uit vierkante hoekposten en balusters en een dubbele balkondeur met bovenlicht. De vensters op de eerste verdieping bezitten stolpramen, geprofileerde kalven en bovenlichten. Balkondeur en vensters zijn voorzien van een gepleisterde omlijsting. Onder de in de waterlijst opgenomen onderdorpels van de vensters bevinden zich gepleisterde velden met casementen.
De LINKER ZIJGEVEL is gepleisterd en wordt afgesloten door een geprofileerde bakgoot op klossen.
De ACHTERGEVEL van nr. 46 is gewijzigd. De achtergevel van nr. 48 is wit gepleisterd en bezit rechthoekige vensters met deels gekoppelde T-schuiframen met gedeeld bovenlicht. Ter hoogte van de bel-etage bevindt zich een houten serre over de volle gevelbreedte.
De voortuinen worden van het trottoir gescheiden door smeedijzeren HEKWERKEN met een dubbel draaihek tussen gietijzeren zuiltjes. Bij nr. 46 ontbreekt het dubbel draaihek.
De achtertuinen worden van elkaar gescheiden door een gemetselde tuinmuur.
Het INTERIEUR van nr. 48 bezit nog een aantal oorspronkelijke elementen zoals een vestibule met marmeren vloer, traptreden en plint, een tochtdeur en bovenlicht met roedenverdeling en geëtst glas, een trappenhuis met een twee-armige bordestrap, waarvan de leuning bestaat uit een bewerkte klauw, een geprofileerde handlijst en gietijzeren spijlen, geornamenteerde stucplafonds, zwart marmeren schouwen en geprofileerde deuromlijstingen.
Waardering:
Blok van twee HERENHUIZEN met HEKWERKEN uit ca. 1880-1890.
- Van architectuurhistorisch belang als een goed en gaaf voorbeeld van een blok herenhuizen in eclectische stijl met neorenaissance-invloeden en met bijzondere esthetische kwaliteiten in de voorgevel zoals gave verhoudingen en een rijke ornamentiek.
- Van stedebouwkundig belang als onderdeel van het middengedeelte van de Parkstraat, waar de panden Parkstraat 38-50 aan de zuidzijde en 39-47 aan de noordzijde in dezelfde tijd en stijl zijn gebouwd, dezelfde goothoogte bezitten en op dezelfde wijze zijn gedetailleerd. De Parkstraat is één van de voornaamste en meest gaaf bewaard gebleven straten in het Spijkerkwartier, een wijk die grotendeels is aangelegd in het laatste kwart van de 19de eeuw en waarvan het zuidelijk gedeelte voornamelijk is bebouwd met herenhuizen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction:
Semi-detached block of two MANSIONS with IRONWORK FENCES, built between 1880 and 1890 in eclectic style with neo-Renaissance influences. At the right mansion (Parkstraat 46), which is now used as a place of worship by the Seventh-day Adventist Church, the windows on the bel-étage have different glazing bars and coloured glass and the modified rear facade is equipped with a modern extension. The block is located on the southern facade wall of the Parkstraat in the Spijkerkwartier, a residential district largely laid out in the last quarter of the 19th century, whose southern part is predominantly built with mansions. The Spijkerkwartier is named after the estate "Geldersch Spijker", which originally lay here. In the Kastanjelaan two sandstone gate posts still stand belonging to the entrance of the estate, whose house was located at the place where the intersection of the Parkstraat with the Prins Hendrikstraat now lies. The last owner of the estate Miss H. Koops concluded an agreement in 1865 with the Municipality over the construction of a new street over part of her property. This western section of the Parkstraat, built between 1865 and 1872, ended in the east at the old country house. In 1878 Miss Koops sold the estate to the municipality. After demolition of the country house, the Parkstraat was extended eastward and a new street crossing the Parkstraat was laid out between the Spijkerstraat and Boulevard Heuvelink, the present-day Prins Hendrikstraat. The construction of Prins Hendrikstraat, the middle section of the Parkstraat and the north side of the eastern section of the Parkstraat took place principally in the period 1878-1889 and was entrusted to private individuals. Miss Koops herself occupied the newly built corner property Parkstraat 47, which she named Villa Gelders Spijker. Together with the property Parkstraat 50, which is located at the opposite street corner and is likewise provided with a chamfered corner, Parkstraat 47 forms the eastern entrance to the middle section of the Parkstraat, which came about after demolition of the old house Gelders Spijker. Parkstraat 38-40 forms the western entrance to this section. The properties Parkstraat 38-50 on the south side and 39-47 on the north side of this middle section were built at the same time and in the same style, possess the same eaves height and are detailed in the same manner.
Parkstraat 46-48 has a shallow front garden bounded by a wrought-iron fence.
Description:
Semi-detached block of two MANSIONS on a rectangular ground plan contains a basement, two storeys and an attic floor under a hipped roof with a flattened apex, covered with dampened improved (no. 48) and newly improved (no. 46) Dutch tiles. In the front slope are four wooden dormer windows provided with casement windows, pilasters and a main cornice with pediment. The second dormer window from the right has a wing on its left side.
The mirror-symmetrically arranged block has eight window bays and comprises two mansions with asymmetrically arranged facades of four window bays each. Window bays three and six project forward. In the projections are located the entrance with a balcony above.
The FRONT FACADE is built in red brickwork laid in Flemish bond. The facade is horizontally articulated by a raised plastered plinth with block divisions and drip moulding, plastered bands at the height of the bel-étage and at the underframes of the windows on the first floor, a plastered, profiled cordon line, and a plastered, corniced main cornice, whose frieze above the projections is decorated with festoons. The main cornice is terminated with a profiled corniced cornice.
The entrance arrangements consist of double panelled doors with rounded arch-shaped lights, profiled underframe and fanlight in frames on sandstone sills. The door of no. 46 is provided with wrought-iron grilles. A staircase with sandstone steps and landing between plastered walls leads to the door. The staircase of no. 46 is partly renewed. Beneath the staircases are porches enclosed by a half segmental arch providing access to the basements. On either side of the staircases are respectively two and one arched basement windows with casement windows. The windows are closed off by plastered relieving arches whose keystones are provided with diamond heads.
The doors are flanked by respectively two and one windows with sash windows, at no. 46 the original windows have been replaced by multi-pane windows with coloured glass. Beneath the plastered sills are plastered fields with one broad diamond head. Windows and door opening are closed off by a band with plastered joints and keystones which are provided with a diamond head. Above the door is located on the first floor a balcony on ornamented consoles with a wooden balustrade consisting of square corner posts and balusters and a double French door with fanlight. The windows on the first floor have casement windows, profiled underframes and fanlights. Balcony door and windows are provided with a plastered surround. Beneath the sills incorporated in the drip moulding of the windows are plastered fields with casements.
The LEFT SIDE FACADE is plastered and is terminated by a profiled gutter on brackets.
The REAR FACADE of no. 46 is modified. The rear facade of no. 48 is painted white and has rectangular windows with partly coupled T-sash windows with divided fanlight. At the height of the bel-étage is a wooden conservatory across the full width of the facade.
The front gardens are separated from the pavement by wrought-iron FENCES with a double revolving gate between cast-iron columns. At no. 46 the double revolving gate is absent.
The rear gardens are separated from each other by a masonry garden wall.
The INTERIOR of no. 48 still possesses a number of original elements such as a vestibule with marble floor, stair treads and plinth, a draught-proof door and fanlight with glazing bars and etched glass, a stairwell with a two-armed staircase, whose handrail consists of a worked claw, a profiled handrail and cast-iron balusters, ornamented stucco ceilings, black marble fireplaces and profiled door surrounds.
Valuation:
Block of two MANSIONS with FENCES from ca. 1880-1890.
- Of architectural historical importance as a good and intact example of a block of mansions in eclectic style with neo-Renaissance influences and with special aesthetic qualities in the front facade such as fine proportions and rich ornamentation.
- Of urban design importance as part of the middle section of the Parkstraat, where the properties Parkstraat 38-50 on the south side and 39-47 on the north side were built at the same time and in the same style, possess the same eaves height and are detailed in the same manner. The Parkstraat is one of the principal and most well-preserved streets in the Spijkerkwartier, a district which was largely laid out in the last quarter of the 19th century and whose southern section is predominantly built with mansions.
Nearby in the register
- Woonhuis, Parkstraat 42Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Parkstraat 50 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Parkstraat 38Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Parkstraat 39Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.