Rijksmonumentenregister · Netherlands
Gemeentehuis, Seerp van Galemawei 21
Mantgum, Fryslân, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Function
- Gemeentehuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1939
- Address
- Seerp van Galemawei 21, 9022 AC Mantgum (Leeuwarden 21)
- Place
- Mantgum
- Municipality
- Leeuwarden
- Province
- Fryslân
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 53.12778, 5.71619
- Monument number
- 516349
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamStanford Libraries
2 historical maps cover this location, the earliest the 1909 map "10 Sneek" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Het (voormalige) GEMEENTEHUIS, met ingebouwde brandweergarage, van de voormalige gemeente Baarderadeel is in 1939 gebouwd naar ontwerp van architect A. Goodijk uit Sneek, in Interbellum-stijl. Het beeldhouwwerk in de vorm van het gekroonde wapen van de voormalige gemeente Baarderadeel, is vervaardigd door W. Valk. De glas-in-loodramen met de dorpskerken van de gemeente Baarderadeel zijn kopieën; de originelen zijn overgebracht naar de Hervormde kerk van Mantgum. Het gemeentehuis is in 1984 buiten gebruik gesteld, wegens de gemeentelijke herindeling waarbij de gemeente Baarderadeel is opgegaan in de gemeente Littenseradiel.
De architectonische ordening van de hoofdvolumes weerspiegelt de hiërarchie van de voormalige gebruiksfuncties van het gebouw: de bestuursruimten met raadzaal, de secretarie en de brandweergarage.
De voormalige bodewoning ten zuidoosten van het gemeentehuis is na de Tweede Wereldoorlog gebouwd, mogelijk ter vervanging van een oorspronkelijk inpandige bodewoning in de westvleugel, en valt buiten de bescherming van rijkswege wegens gering architectonisch belang. Het interieur is grotendeels en de achtergevel gedeeltelijk gewijzigd (tuindeuren). Een berging ten noordwesten van de brandweergarage op het perceel valt eveneens buiten bescherming van rijkswege.
Een lage tuinmuur is na 1991 gesloopt.
Omschrijving
Het voormalige) gemeentehuis is, op een min of meer L-vormige plattegrond, opgetrokken uit roodbruine mondsteen en wordt gedekt door overstekende in hoogte verschillende schilddaken, belegd met zwarte matgeglazuurde holle pannen; alleen de garage heeft een zadeldak. Op de dakschilden staan vijf dakkapellen met kruis- of meerruits roedenverdeling onder een klein met leien belegd schilddak. De daken hebben een fors overstek; de goten rusten op houten consoles. De gevels zijn voorzien van houten kruiskozijnen met een variërende roedenverdeling in de bovenlichten. De prominente bestuursvleugel omvat twee bouwlagen; in de eerste bouwlaag ligt de hoofdingang met aan weerszijden een houten kruiskozijn en op de verdieping vier dito kozijnen. De rondbogige hoofdingang heeft dubbele houten deuren met getraliede deurluikjes, onder een anderhalfsteens streklaag; ervoor ligt een betegelde viertreeds stoep met bloembakken aan weerszijden. Boven de deur het gebeeldhouwde, gekroonde zandstenen gemeentewapen. De kruiskozijnen met hardstenen negblokjes in het metselwerk hebben glas-in-lood in de bovenlichten; op de verdieping zijn de glas-in-lood vensters voorzien van grisailles voorstellende de dorpskerken en -torens van de voormalige gemeente Baarderadeel.
De oostgevel heeft een symmetrische indeling: een risalerende middenbeuk met een dienstingang en aan weerszijden twee kruiskozijnen; op de verdieping een drielichtvenster voor de traphal en aan weerszijden twee kruiskozijnen. De bovenlichten in het rechter gedeelte van de zijgevel zijn voorzien van gekleurd glas-in-lood. De zij-ingang onder een betonnen luifel heeft een geverniste deur en aan weerszijden ramen afgeleid van het kloosterkozijn'; ervoor ligt een drietreeds bakstenen stoep. Het drielichtvenster bevat de wapens van respectievelijk Baarderadeel, Nederland en Friesland.
In de westelijke zijgevel van het hoofdvolume zijn beide bouwlagen voorzien van twee kruiskozijnen met glas-in-lood in de bovenlichten.
Het langgerekte bouwvolume, parallel aan de straat, omvat één bouwlaag en is voorzien van zeven 'kloosterkozijnen' met in het bovenlicht glas-in-lood.
De garage voor de brandweer heeft in de oostelijke zijgevel een drietreeds stoep en een geverniste houten deur met glas. In de voorgevel met vlechtingen langs de geveltop, een dubbele houten deur onder een gedrukte boog met hardstenen aanzetstukken; aan de voet twee schampstenen. In de geveltop een opgeklampt zolderluik, beschilderd met zandlopermotief, met drieruits bovenlicht en een smeedijzeren wijzerplaat met uurwerk. In de westelijke zijgevel een drielichtvenster onder het dakoverstek.
De westelijke zijgevel van het hoofdvolume heeft een rondbogige zij-ingang met een geverniste houten deur en drietreeds bakstenen stoep.
De achtergevel is geleed door de ritmering van de verschillende bouwvolumes: de achtergevel van het langgerekte bouwvolume parallel aan de straat is aan de achterzijde opgetrokken over twee verdiepingen. De eerste bouwlaag heeft overwegend kruiskozijnen; de tweede bouwlaag enkele en geschakelde kruiskozijnen. Het INTERIEUR is gewijzigd; tot de waardevolle oorspronkelijke inrichting behoort de entree met onder meer een tochtdeur (glas-in-lood), een bodekamertje met vier zesruitsvensters, een bank en de houten trap naar de verdieping.
Waardering
Het gemeentehuis, met ingebouwde brandweergarage, uit 1939, gebouwd naar ontwerp van architect A. Goodijk uit Sneek in Interbellum-stijl, met beeldhouwwerk vervaardigd door W. Valk, is van algemeen cultuurhistorisch en architectuurhistorisch belang:
- als kwalitatief hoogwaardig en karakteristiek voorbeeld van een gemeentelijk overheidsgebouw uit de jaren dertig;
- vanwege het verzorgde materiaalgebruik en de zorgvuldige detaillering;
- vanwege de bijzondere expressie van het exterieur in relatie tot de functie van het interieur;
- vanwege de betekenis van het ontwerp van dit gemeentehuis voor het oeuvre van de Sneker architect A. Goodijk;
- vanwege de vrij hoge mate van gaafheid van het exterieur van het gemeentehuis.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
The (former) TOWN HALL, with integrated fire station, of the former municipality of Baarderadeel was built in 1939 to a design by architect A. Goodijk from Sneek, in Interwar style. The sculptural work in the form of the crowned coat of arms of the former municipality of Baarderadeel was created by W. Valk. The stained glass windows depicting the parish churches of the municipality of Baarderadeel are copies; the originals were transferred to the Reformed church of Mantgum. The town hall was taken out of use in 1984, due to municipal reorganization whereby the municipality of Baarderadeel was merged into the municipality of Littenseradiel.
The architectural ordering of the main volumes reflects the hierarchy of the building's former functional uses: the administrative spaces with council chamber, the secretariat and the fire station.
The former caretaker's dwelling to the southeast of the town hall was built after the Second World War, possibly replacing an original caretaker's dwelling within the west wing, and falls outside state protection due to minimal architectural significance. The interior has been largely altered and the rear facade partially altered (garden doors). A storage building to the northwest of the fire station on the plot likewise falls outside state protection.
A low garden wall was demolished after 1991.
Description
The (former) town hall, on a roughly L-shaped floor plan, is built of reddish-brown brick and is covered by projecting hipped roofs of varying height, tiled with black matt-glazed hollow tiles; only the garage has a gabled roof. On the roof slopes stand five roof dormers with cross or multi-light glazing bars under a small hipped roof tiled with slate. The roofs have a substantial overhang; the gutters rest on wooden consoles. The facades are provided with wooden cross windows with varying glazing bars in the fanlights. The prominent administration wing comprises two storeys; on the first storey the main entrance with a wooden cross window on either side and on the upper storey four such windows. The round-arched main entrance has double wooden doors with latticed door shutters, under a one-and-a-half brick stretcher course; in front of it lies a tiled four-step stoop with flower boxes on either side. Above the door the sculpted, crowned sandstone municipal coat of arms. The cross windows with hardstone projections in the masonry have stained glass in the fanlights; on the upper storey the stained glass windows feature grisailles depicting the parish churches and towers of the former municipality of Baarderadeel.
The east facade has a symmetrical layout: a projecting central bay with a service entrance and two cross windows on either side; on the upper storey a three-light window for the stair hall and two cross windows on either side. The fanlights in the right section of the side facade are provided with coloured stained glass. The side entrance under a concrete canopy has a varnished door and windows on either side derived from the 'cloister window'; in front of it lies a three-step brick stoop. The three-light window contains the coats of arms of Baarderadeel, the Netherlands and Friesland respectively.
In the western side facade of the main volume, both storeys are provided with two cross windows with stained glass in the fanlights.
The elongated building volume, parallel to the street, comprises one storey and is provided with seven 'cloister windows' with stained glass in the fanlight.
The fire station garage has a three-step stoop in the eastern side facade and a varnished wooden door with glass. In the front facade with brick bonds along the gable top, a double wooden door under a flattened arch with hardstone setting pieces; at the base two chamfered stones. In the gable top an anchored loft hatch, painted with hourglass motif, with three-light fanlight and a wrought iron clock face with mechanism. In the western side facade a three-light window under the roof overhang.
The western side facade of the main volume has a round-arched side entrance with a varnished wooden door and three-step brick stoop.
The rear facade is articulated by the rhythm of the different building volumes: the rear facade of the elongated building volume parallel to the street is constructed at the rear over two storeys. The first storey has predominantly cross windows; the second storey single and paired cross windows. The INTERIOR has been altered; among the valuable original fittings are the entrance with, among other things, a draught door (stained glass), a small office room with four six-light windows, a counter and the wooden staircase to the upper storey.
Valuation
The town hall, with integrated fire station, from 1939, built to a design by architect A. Goodijk from Sneek in Interwar style, with sculptural work created by W. Valk, is of general cultural-historical and architectural-historical importance:
- as a high-quality and characteristic example of a municipal public building from the nineteen-thirties;
- on account of the careful use of materials and meticulous detailing;
- on account of the special expression of the exterior in relation to the function of the interior;
- on account of the significance of the design of this town hall for the oeuvre of the Sneek architect A. Goodijk;
- on account of the relatively high degree of integrity of the exterior of the town hall.
Nearby in the register
- Woonhuis, Seerp van Galemawei 8Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Seerp van Galemawei 15Woonhuisunder 1 mi
- Erfinrichting, Seerp van Galemawei bij 15Boerderijunder 1 mi
- Woonhuis, Seerp van Galemawei 4Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.