Rijksmonumentenregister · Netherlands
Berg en Bosch
Apeldoorn, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Onderwijs en wetenschap
- Function
- Schoolgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1932
- Address
- Soerenseweg 105, Locatie: Indische Buurt, 7313 EJ Apeldoorn
- Place
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.22012, 5.92958
- Monument number
- 514577
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "Chromo-topographische kaart van Apeldoorn en omgeving op de schaal van 1:25.000 / bew. door de Militaire Verkenningen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
OPENBARE SCHOOL, genaamd 'Berg en Bosch', met vrijstaande FIETSENBERGING en DEELS OMMUURD SCHOOLPLEIN, gelegen tussen de Soerenseweg en de Callunalaan. De school is in 1932 gebouwd en heeft een sterk horizontale werkende baksteenarchitectuur in de trant van Dudok. Het gebouw werd ontworpen door de toenmalige directeur van gemeentewerken Willem Nolen. In het interieur werden zeven klaslokalen en een gymlokaal ontworpen.
Omschrijving
Het gebouw is opgetrokken op langwerpige, samengestelde grondslag en telt één bouwlaag onder een met gesmoorde romaanse pannen gedekt samengesteld dak. De gevels, gemetseld in een rode baksteen in noors verband, hebben een terugliggend trasraam in een bruine baksteen. De vensters hebben lekdorpeltegels, deels geglazuurd, deels ongeglazuurd. De gevels worden afgesloten met een ver overstekende houten bakgoot. Het dak bevat een viertal rookkanalen, één op het nokeinde van de uitspringende bouwdelen aan de achtergevel en twee op de nok van het hoofdbouwdeel. De rookkanalen hebben twee uitgemetselde lagen baksteen. Onder de onderste, als afvoeropeningen, smalle steens rollagen met open stootvoegen.
De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL bevat in het midden en vrijwel aan de uiteinden naar voren springende bouwdelen onder een aangekapt zadeldak. De twee bouwdelen aan de uiteinden zijn identiek en bevatten een hoofdentree bestaande uit een diep rondbogig afgesloten portiek met een 20-ruits rondboog stolpdeur. De deuren, met hardstenen neuten en onderdorpel, zijn omlijst met drie rond lopende rollagen, twee steens en één halfsteens. De portiek is omlijst met drie steens rollagen. In de topgevels een verticale rij van zes ventilatieopeningen tussen overhoeks uitgemetselde rode plavuizen. De linker topgevel heeft de tekst 'anno 1932', de rechter topgevel 'Berg en Boschschool', beide teksten in bronzen letters. Aan weerszijden van de portalen gemetselde bloembakken, beëindigd met een steens rollaag boven een uitgemetselde laag baksteen.
De voorzijde van het middelste uitspringende bouwdeel heeft twee 6-ruits vensters.
In elk geveldeel tussen de uitbouwen bevinden zich vijftien 6-ruits vensters. Links naast het linker bouwdeel heeft de gevel vijf 6-ruits vensters. Het dakvlak rechts van het bouwdeel heeft een dakkapel met een aangekapt zadeldak en een tweelicht met 6-ruits ramen. Rechts naast het rechter bouwdeel bevat de gevel een tweelicht met twee 6-ruits vensters.
De LINKER ZIJGEVEL bevat zowel links als rechts een uitbouw. Hiertussen heeft de gevel in het midden drie 2-ruits stolpdeuren en daarboven dertien vensters met een 4-ruits onder- en bovenraam. De linker uitbouw heeft een 2-ruits venster. De rechter uitbouw is plat afgedekt en heeft in de linker zijde een 4-ruits venster.
De ACHTERGEVEL wordt aan beide zijden beëindigd door ver naar voren springende bouwdelen van ongelijke lengte. Deze bouwdelen begrenzen het schoolplein.
Het gedeelte tussen deze bouwdelen bevat vierentwintig meerruits vensters. De vensters hebben onder een 2-ruits stolpraam en daarboven, boven een kalf, een 16-ruits schuifvenster, waarvan het bovenraam naar beneden schuift. Om directe windval te voorkomen is een 4-ruits voorzetraam aangebracht.
In de binnenhoek ter plaatse van de uitbouwen, bevindt zich een vierkant torenachtig uitbouw. Beide bevatten een portiek met 20-ruits stolpdeur. De portiek wordt ontlast met een betonplaat. De linker uitbouw is laag een wordt beëindigd met een steens rollaag. De rechter uitbouw is hoog en bevat op de linker hoek bovenaan een zestal uitgemetselde betonplaten, waartussen kleine vierkante galmgaten voor de schoolbel zijn aangebracht. Ook deze uitbouw wordt beëindigd met een steens rollaag.
De voorzijde van het linker bouwdeel bevat drie 6-ruits vensters. Onder het middelste venster een dichtgemetseld kelderlicht, aan beide zijden geflankeerd door drie verticale rijen koppen. De rechterzijde bevat links een uitgemetseld geveldeel met een verticaal 2-ruits venster. Rechts een vensters zoals in de achtergevel, maar dan met hogere stolpramen.
De voorzijde van het rechter bouwdeel bevat een uitbouw onder een aangekapt zadeldak. De gevel bevat hier drie 6-ruits vensters. De geveltop heeft een verticale rij van zes ventilatieopeningen tussen uitgemetselde koppen. De linker zijde heeft rechts een uitgemetseld geveldeel met een verticaal 2-ruits venster. Links tien vensters met 4-ruits onder- en bovenramen.
De RECHTER ZIJGEVEL wordt aan de linker zijde afgesloten met een driezijdige erker met afgeschuinde zijden. Elke zijde bevat een tweelicht met twee 6-ruits ramen. Rechts van de erker vijf vensters met onder een 2-ruits stolpraam en daarboven, boven een kalf, een 16-ruits schuifvenster, waarvan het bovenraam naar beneden schuift. Om directe windval te voorkomen is een 4-ruits voorzetraam aangebracht.
In het INTERIEUR onder meer gangen met een lambris van gele verblendsteen met plint van zwarte verblendsteen en een vloer van gele plavuizen met randafwerking van zwarte plavuizen. In sommige vertrekken stucplafonds met eenvoudige randafwerking, deels achter verlaagde plafonds. De vensters hebben een zwartmarmeren vensterbank. De klaslokalen hebben deuren in geprofileerde kozijnen en bevatten kasten met 12-ruits stolpramen en paneeldeurtjes. In het interieur ook een bronzen plaquette met opschrift 'op den 14 januari 1932 werd de eerste steen van deze school gelegd door Mr W. Roosmale Nepveu. burgemeester van apeldoorn'.
Het schoolplein wordt aan de zijde van de Nepveulaan begrensd door een lage stenen muur en aan de zijde van de Callunalaan door een fietsenstalling/berging. De stalling is aan de zijde van het plein op een klein gedeelte rechts na geheel open en het dak rust hier op gemetselde kolommen. Het rechter deel is later dichtgezet. Aan de zijde van de Callunalaan is de gevel overwegend gesloten en bevat lage horizontale openingen vlak onder de dakrand, waarvan er één links is dichtgemetseld. De linker zijgevel heeft eveneens een lage horizontale opening, in de rechter zijgevel is deze dichtgemetseld.
Waardering
Openbare Lagere SCHOOL uit 1932, naar een ontwerp van W. Nolen in de trant van Dudok.
- Van architectuurhistorische waarde als gaaf bewaard voorbeeld van een school uit deze periode en in deze bouwstijl, die zeldzaam is in Apeldoorn. De sterk horizontale werking van de architectuur en het karakteristieke baksteengebruik geven het gebouw een opvallend karakter. Het oorspronkelijke interieur is nog voor een belangrijk deel bewaard gebleven en het gebouw heeft een ensemblewaarde met de achtergelegen fietsenstalling, het hekwerk en het schoolplein.
- Van stedebouwkundige waarde vanwege de situering in een bosrijke omgeving tussen de Soerenseweg en de Callunalaan. Er is sprake van een samenhang in opzet en detaillering met de omringende woonhuizen.
- Van cultuurhistorische waarde vanwege de functie, welke verbonden is met een historische ontwikkeling. De school vormt een belangrijk onderdeel uit de onderwijsgeschiedenis van Apeldoorn.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
PUBLIC SCHOOL, named 'Berg en Bosch', with a detached BICYCLE SHELTER and PARTIALLY WALLED SCHOOLYARD, located between the Soerenseweg and the Callunalaan. The school was built in 1932 and features a strongly horizontal brick architecture in the manner of Dudok. The building was designed by the then director of municipal works Willem Nolen. Seven classrooms and a gymnasium were designed in the interior.
Description
The building is constructed on an oblong, composite ground plan and comprises one storey under a composite roof covered with half-hipped Roman tiles. The facades, built in red brick in Norwegian bond, have a recessed buff brick frame. The windows have brick sills, some glazed, some unglazed. The facades are finished with a far-projecting wooden gutter. The roof contains four chimney stacks, one at the ridge end of the projecting building elements on the rear facade and two on the ridge of the main building section. The chimney stacks have two courses of brick laid in relief. Below the lowest, serving as outlet openings, narrow brick courses with open butt joints.
The symmetrically arranged FRONT FACADE contains in the centre and virtually at the ends forward-projecting building elements under an attached gabled roof. The two building elements at the ends are identical and contain a main entrance consisting of a deep round-arched closed portico with a 20-pane round-arch timber door. The doors, with sandstone sills and sub-sill, are framed with three continuous half-round brick courses, two full bricks and one half-brick. The portico is framed with three full-brick courses. In the gable tops a vertical row of six ventilation openings between corner-set red tiles. The left gable top bears the text 'anno 1932', the right gable top 'Berg en Boschschool', both texts in bronze letters. On either side of the portals brick flower boxes, finished with a brick course above a course of brick laid in relief.
The front of the central projecting building element has two 6-pane windows.
In each wall section between the extensions there are fifteen 6-pane windows. To the left of the left building element the facade has five 6-pane windows. The roof slope to the right of the building element has a roof dormer with an attached gabled roof and a two-light window with 6-pane casements. To the right of the right building element the facade contains a two-light window with two 6-pane windows.
The LEFT SIDE FACADE contains an extension on both the left and right. Between these the facade has in the centre three 2-pane timber doors and above thirteen windows with a 4-pane lower and upper casement. The left extension has a 2-pane window. The right extension is flat-roofed and has a 4-pane window on the left side.
The REAR FACADE is terminated on both sides by far forward-projecting building elements of unequal length. These building elements bound the schoolyard.
The section between these building elements contains twenty-four multi-pane windows. The windows have below a 2-pane timber casement and above, above a transom, a 16-pane sash window, of which the upper sash slides downwards. To prevent direct wind exposure a 4-pane storm casement has been installed.
In the inner corner at the location of the extensions there is a square tower-like extension. Both contain a portico with a 20-pane timber door. The portico is relieved with a concrete plate. The left extension is low and is terminated with a brick course. The right extension is tall and contains on the left corner at the top a half-dozen relieved concrete plates, between which small square sound holes for the school bell have been provided. This extension is also terminated with a brick course.
The front of the left building element contains three 6-pane windows. Below the centre window a bricked-up basement light, flanked on both sides by three vertical rows of brickheads. The right side contains on the left a relieved wall section with a vertical 2-pane window. On the right a window as in the rear facade, but with taller timber casements.
The front of the right building element contains an extension under an attached gabled roof. The facade contains three 6-pane windows. The gable top has a vertical row of six ventilation openings between relieved brickheads. The left side has on the right a relieved wall section with a vertical 2-pane window. On the left ten windows with 4-pane lower and upper casements.
The RIGHT SIDE FACADE is terminated on the left side with a three-sided bay window with bevelled sides. Each side contains a two-light window with two 6-pane casements. To the right of the bay window five windows with below a 2-pane timber casement and above, above a transom, a 16-pane sash window, of which the upper sash slides downwards. To prevent direct wind exposure a 4-pane storm casement has been installed.
In the INTERIOR among other things corridors with wainscotting of yellow facing brick with plinth of black facing brick and a floor of yellow tiles with edging of black tiles. In some rooms stuccoed ceilings with simple border finish, partly behind lowered ceilings. The windows have a black marble sill. The classrooms have doors in profiled frames and contain cabinets with 12-pane timber doors and panel doors. In the interior also a bronze plaque with the inscription 'on the 14th January 1932 the first stone of this school was laid by Mr W. Roosmale Nepveu, mayor of Apeldoorn'.
The schoolyard is bounded on the side of the Nepveulaan by a low stone wall and on the side of the Callunalaan by a bicycle shelter. The shelter is on the side of the yard almost entirely open except for a small section on the right and the roof rests here on brick columns. The right part was later closed. On the side of the Callunalaan the facade is predominantly closed and contains low horizontal openings just below the roof edge, one of which on the left has been bricked up. The left side facade likewise has a low horizontal opening, in the right side facade this has been bricked up.
Valuation
Public Primary School from 1932, designed by W. Nolen in the manner of Dudok.
- Of architectural historical value as a well-preserved example of a school from this period and in this building style, which is rare in Apeldoorn. The strongly horizontal effect of the architecture and the characteristic use of brick give the building a striking character. The original interior has been largely preserved and the building has an ensemble value with the bicycle shelter behind, the railings and the schoolyard.
- Of urban planning value owing to its location in a wooded environment between the Soerenseweg and the Callunalaan. There is a coherence in design and detailing with the surrounding residential houses.
- Of cultural historical value owing to its function, which is connected with a historical development. The school forms an important part of the educational history of Apeldoorn.
Nearby in the register
- De Essenhoeck (oorspr. Lucretia)Woonhuisunder 1 mi
- De PaddestoelWoonhuisunder 1 mi
- Begraafplaats, Soerenseweg 71Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Poortgebouw, Soerenseweg bij 71Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.