Rijksmonumentenregister · Netherlands
De Paddestoel
Apeldoorn, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1925
- Address
- 2e Beukenlaan 44, Locatie: Indische Buurt, 7313 AS Apeldoorn
- Place
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.21944, 5.93252
- Monument number
- 514557
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "Chromo-topographische kaart van Apeldoorn en omgeving op de schaal van 1:25.000 / bew. door de Militaire Verkenningen" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Deze opvallend vormgegeven, vrijstaande VILLA, oorspronkelijk genaamd De Paddestoel, is gelegen aan de westzijde van de 2e beukenlaan op de hoek met de Zwarte Kijkerlaan. De villa is in 1925, in opdracht van de heer en mevrouw J. v.d. Meer, gebouwd in een stijl die is beïnvloed door de expressionistische architectuur van de Amsterdamse School. Ontwerper was de architect Pieter Dijkstra van het Apeldoornse architectenbureau Gruno-Gelre. De vormgeving doet denken aan een grote paddestoel. Het paddestoel-motief komt ook terug in de vormgeving van het tuinhek en in het interieur in de detaillering van de trapleuning. Voorheen waren verschillende ramen voorzien van gebrandschilderd glas waarin het paddestoel-motief verwerkt was. Dit is in de oorlog vernietigd en daarna vervangen door glas in lood, echter zonder het paddestoel-motief.
Omschrijving
Het in halfsteens verband gemetselde bakstenen pand is opgetrokken op een nagenoeg vierkante grondslag en telt één bouwlaag onder een kap. Het pand is op de hoeken van de vierkant voorzien van anderhalfsteens brede, licht gebogen steunberen. Het tentdak is gedekt met riet en heeft een overstek met consoles. De lijn van de hoekkepers is licht gebogen. De schoorsteen waarin de vorm van het huis herhaald wordt, is gesitueerd op de nok. De kap heeft aan twee zijden een dakkapel met een liggend draairaam, op één zijde een uitsparing waarin een balkondeur met aan weerszijden een draairaam met een bovenlicht, en op één zijde een steekkap waaronder een beschoten topgevel.
De VOORGEVEL heeft in het midden een risalerend deel waarin een veranda onder een korfboogvormige opening met een brede twee-steensstrek. Terugliggend in de gevel een houten stolpdeur met éénruits bovenpaneel en aan weerszijden zijlichten waarin draairamen. Boven de veranda zit een balkon dat aan voorzijde wordt afgesloten door twee lage, bakstenen pilaren voorzien van een dekplaat met tussen de pilaren twee horizontaal geplaatste ijzeren stangen. Het balkon is toegankelijk via een houten paneeldeur met enkelruits middenpaneel. Aan weerszijden zit een draairaam voorzien van een smal bovenlicht. Op de begane grond bevindt zich rechts in de gevel een staand glas in lood raam met aan bovenzijde een rollaag en aan onderzijde een geglazuurde lekdorpel. Tegen het raam is een ijzeren decoratie aangezet met vier grote noppen. Links in de gevel bevindt zich een staand draairaam met bovenlicht (valraam) voorzien van een horizontale ijzeren stijl, een luik voor het onderraam en aan de bovenzijde een rollaag.
De asymmetrisch ingedeelde RECHTER ZIJGEVEL heeft links een uitbouw eindigend in een beschoten topgevel die aan onderzijde voorzien is van vier rustklampen en in het midden een decoratieve middenstijl heeft met rechts hiervan een vierkant draairaam waarin een glas in lood venster en een houten luik. Het geheel wordt afgesloten door knelplanken. Op de begane grond is in het midden van de uitbouw de ingangspartij gesitueerd bestaande uit een bakstenen stoep, een brede houten deur met decoraties en een kleine spitsboogvormige uitsparing waarin een glas in lood venster. Aan weerszijden van de deur een verticale rollaag. De deur wordt geflankeerd door half hoge pilaren op spitsboog vormige grondslag, opgebouwd uit verticale bakstenen met erboven smalle glas in lood vensters waarlangs aan weerszijden een verticale rollaag loopt. Het geheel wordt afgesloten door een luifel. Rechts in de gevel een draairaam met bovenlicht dat voorzien is van een horizontale ijzeren stijl en een luik voor het onderraam. Het raam heeft lekdorpeltegels en aan bovenzijde een rollaag.
De ACHTERGEVEL heeft in het midden een entree bestaande uit een bakstenen stoep en een houten paneeldeur met een eenruits bovenpaneel en wordt aan de bovenzijde afgesloten door een rollaag. Links in de gevel een draairaam met lekdorpel en een houten luik, aan bovenzijde voorzien van een rollaag. Rechts in de gevel een kleine erker gevormd door twee schuin op elkaar staande muren afgedekt door gepotdekselde houten latten. In de erker twee draairamen met in het midden een decoratieve houten middenstijl die wordt doorgezet in baksteen in het eronder gelegen muurtje. De ramen hebben elk een houten luik en zijn aan onderzijde voorzien van een dubbele bakstenen lekdorpel. Onder het raam zijn de muren overhoeks gemetseld in stroken.
De LINKER GEVEL heeft links in de gevel een erker als in de achtergevel. Rechts is vrij hoog een liggend twee ruits raam gesitueerd met een rollaag aan de bovenzijde en een lekdorpel. Onder het raam is de muur voorzien van siermetselwerk.
Het INTERIEUR is vrij gaaf bewaard gebleven en bevat onder meer een stookplaats met rood geglazuurde en zwarte tegels betegelde mantel afgedekt door een marmeren plaat en geflankeerd door kwartzuilen waarvan de schacht bekleed is met verticaal georiënteerde gele bakstenen en het kapiteel met rode baksteen. Verder bevat het interieur o.m. een houten hoek-dressoir, houten tussendeuren, houten vloer, een houten casetteplafond en kolenhok in de bijkeuken.
Het tentdak wordt gedragen door een kapconstructie met Philibertspanten. Onder de kap is de schoorsteen naar het midden (nok) toe gesleept. Het huis is deels onderkelderd.
De villa is vrij gelegen in een ruime tuin die aan straatzijde is afgesloten door een vrij laag tuinhek met vierkante pilaren afgedekt door een rode plaat met tussen de pilaren twee verticaal geplaatste houten latten.
Waardering
Opvallend vormgegeven VILLA uit 1925 met invloeden van de Amsterdamse School.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en vrijwel gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een villa met ornamentiek beïnvloed door de Amsterdamse School. Het pand valt op door de typische vormgeving en de grote aandacht voor detaillering in de ornamentiek. Karakteristiek zijn onder meer het gebogen rieten dak op Philibertspanten, de glas in lood ramen, de steunberen, de ingangspartij en de erkertjes. De hoofdvorm van het huis is geïnspireerd op een paddestoelvorm en de detailleringen zijn hiervan afgeleid, waardoor het huis een uitzonderlijk en ongewoon karakter heeft gekregen.
- Van stedebouwkundige waarde door de situering op de hoek van de 2e Beukenlaan en de Zwarte Kijkerlaan. Dit gebied kenmerkt zich door vrijstaande grote huizen, temidden van openbare en particuliere groenelementen.
- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting van een nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite die zich bij voorkeur vestigde in villa's in ruim opgezette romantisch aangelegde villawijken.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
This strikingly designed, detached VILLA, originally named De Paddestoel, is located on the west side of the 2e beukenlaan at the corner with the Zwarte Kijkerlaan. The villa was built in 1925, commissioned by Mr and Mrs J. v.d. Meer, in a style influenced by the expressionist architecture of the Amsterdamse School. The designer was architect Pieter Dijkstra from the Apeldoornse architectural office Gruno-Gelre. The design is reminiscent of a large mushroom. The mushroom motif is also reflected in the design of the garden gate and in the interior in the detailing of the stair rail. Previously, various windows were fitted with stained glass in which the mushroom motif was incorporated. This was destroyed in the war and subsequently replaced with leaded glass, however without the mushroom motif.
Description
The brick building, laid in half-brick bond, is constructed on an almost square plan and consists of one storey under a roof. The building is provided at the corners of the square with one-and-a-half-brick-wide, slightly curved buttresses. The tent roof is tiled with thatch and has an overhang with corbels. The line of the hip rafters is slightly curved. The chimney, in which the form of the house is repeated, is located on the ridge. The roof has on two sides a roof dormer with a horizontal casement window, on one side a recess with a door to the balcony with on either side a casement window with a fanlight, and on one side a gable roof window under which a boarded spire gable.
The FRONT FACADE has in the centre a projecting section with a veranda under a basket-arch-shaped opening with a broad two-brick-course. Set back in the facade a wooden half-door with single-pane top panel and at either side side lights with casement windows. Above the veranda is a balcony which is closed at the front by two low, brick pillars provided with a coping stone with between the pillars two horizontally placed iron rods. The balcony is accessible via a wooden panel door with single-pane centre panel. At either side is a casement window provided with a narrow fanlight. On the ground floor is on the right in the facade a tall leaded glass window with at the top a roller shutter and at the bottom a glazed drip tile. Against the window is an iron decoration fitted with four large studs. On the left in the facade is a tall casement window with fanlight (sash window) provided with a horizontal iron stile, a shutter for the lower window and at the top a roller shutter.
The asymmetrically arranged RIGHT SIDE FACADE has on the left an extension ending in a boarded spire gable which is provided at the bottom with four wall anchors and in the centre a decorative central stile with to its right a square casement window with a leaded glass window and a wooden shutter. The whole is closed off by moulding boards. On the ground floor is in the middle of the extension the entrance arrangement consisting of a brick step, a wide wooden door with decorations and a small pointed-arch-shaped recess with a leaded glass window. At either side of the door a vertical roller shutter. The door is flanked by half-high pillars on a pointed-arch-shaped base, constructed from vertical bricks with above them narrow leaded glass windows along which on either side a vertical roller shutter runs. The whole is closed off by a hood. On the right in the facade a casement window with fanlight provided with a horizontal iron stile and a shutter for the lower window. The window has drip tiles and at the top a roller shutter.
The REAR FACADE has in the middle an entrance consisting of a brick step and a wooden panel door with a single-pane top panel and is closed at the top by a roller shutter. On the left in the facade a casement window with drip tile and a wooden shutter, at the top provided with a roller shutter. On the right in the facade a small bay window formed by two walls leaning at an angle against each other covered by potdekkels wooden battens. In the bay window two casement windows with in the middle a decorative wooden central stile which continues in brick in the small wall beneath it. The windows each have a wooden shutter and are provided at the bottom with a double brick drip tile. Below the window the walls are laid diagonally in stripes.
The LEFT FACADE has on the left in the facade a bay window as in the rear facade. On the right, fairly high up, a horizontal two-pane window is situated with a roller shutter at the top and a drip tile. Below the window the wall is provided with ornamental brickwork.
The INTERIOR is reasonably well preserved and contains among other things a hearth with a red glazed and black tile clad mantelpiece topped with a marble slab and flanked by quartz columns of which the shaft is clad with vertically oriented yellow bricks and the capital with red brick. Furthermore, the interior contains among others a wooden corner dresser, wooden intermediate doors, wooden floor, a wooden coffered ceiling and a coal shed in the scullery.
The tent roof is supported by a roof truss structure with Philibert braces. Below the roof the chimney is drawn towards the centre (ridge). The house is partly cellared.
The villa stands freely in a spacious garden which is closed off at street side by a fairly low garden gate with square pillars topped with a red coping stone with between the pillars two vertically placed wooden battens.
Valuation
Strikingly designed VILLA from 1925 with influences from the Amsterdamse School.
- Of architectural historical value as a well and virtually well-preserved example of a villa with ornamental work influenced by the Amsterdamse School. The building stands out due to the typical design and the great attention to detail in the ornamental work. Characteristic features include among others the curved thatched roof on Philibert braces, the leaded glass windows, the buttresses, the entrance arrangement and the small bay windows. The main form of the house is inspired by a mushroom shape and the detailing is derived from this, giving the house an exceptional and unusual character.
- Of urban planning value due to its location at the corner of the 2e Beukenlaan and the Zwarte Kijkerlaan. This area is characterized by detached large houses, in the midst of public and private green elements.
- Of cultural historical value as a recognizable element from a social development. The building was constructed as housing for a new and wealthy urban elite which preferentially settled in villas in spaciously laid out romantically designed villa districts.
Nearby in the register
- Berg en BoschOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- De Essenhoeck (oorspr. Lucretia)Woonhuisunder 1 mi
- Begraafplaats, Soerenseweg 71Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- Poortgebouw, Soerenseweg bij 71Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.