Rijksmonumentenregister · Netherlands
Poortgebouw, Soerenseweg bij 71
Apeldoorn, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Begraafplaats en -onderdelen
- Function
- Poortgebouw
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1896
- Address
- Soerenseweg bij 71, Locatie: Sprengenbos, 7314 JE Apeldoorn
- Place
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.21942, 5.93938
- Part of complex
- 514497
- Monument number
- 514499
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1892 map "Kaart ten behoeve der cavaleriemanoeuvres in 1892 op de schaal van 1:50.000 / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
In Neorenaissance stijl opgetrokken POORTGEBOUW uit 1896 van de BEGRAAFPLAATS aan de Soerenseweg 71, vlak voor de kruising met de Jachtlaan. Het poortgebouw, ontworpen door de Apeldoornse architect J.A. Wijn (1857-?), is teruggeplaatst ten opzichte van de Soerenseweg met hiervoor een groot plantsoen. Een gebogen en verlopend grindpad geeft toegang tot de begraafplaats. Omschrijving
Het poortgebouw bestaat in essentie uit twee gespiegelde bouwdelen van één bouwlaag met een T-vormige plattegrond. De bakstenen gevels van elk bouwdeel, voorzien van een omlopende gecementeerde plint, zijn gemetseld in kruisverband en worden afgesloten door een samengesteld dak met (recent aangebrachte) gesmoorde stormpannen met ballonvorsten. Het dak heeft een omlopende houten bakgoot op klossen, welke in de voorgevels overgaat in een gepleisterde cordonlijst. Aan veld- en achterzijde van de bouwdelen bevinden zich trapgevels. De naar de poortdoorgang gerichte zijgevels van de bouwdelen zijn in het midden voorzien van een stenen dakhuis, eveneens uitlopend in een trapgevel. De gevels van beide bouwdelen zijn voorzien van gepleisterde details zoals speklagen, geboorte- en sluitstenen (waarvan een aantal voorzien van diamantkoppen), binnen korfbogen, strekken en rondbogen boven de diverse vensters, geprofileerde deklijsten van de trapgevel en een geprofileerde cordonlijst tussen beide verdiepingen van de voorgevel. Boven sommige kozijnen bevinden zich nog geknipte loodslabben. Tussen beide bouwdelen bevindt zich de feitelijke poort, bestaande uit links en rechts een rondboogdoorgang, welke wordt geflankeerd door zware gemetselde pijlers met pilasters. De doorgang wordt afgesloten door een gepleisterd hoofdgestel. Op de hekpijler is een gepleisterde vaas aangebracht met een brandende toorts. In de rondboogdoorgangen bevindt zich een smeedijzeren hek. Tussen de hekpijlers is een dubbel smeedijzeren hek aangebracht.
De VOORGEVEL van het RECHTER BOUWDEEL heeft op de begane grond een kruiskozijn, voorzien van twee hoge 2-ruits draairamen met 6-ruits bovenlichten. Het kozijn wordt geflankeerd door paneelluiken ter hoogte van de onderramen. Het venster wordt afgesloten door een grote steense korfboog met hieronder twee gekoppelde halfsteens rondbogen. Het boogveld van de rondbogen is voorzien van siermetselwerk. De korfboog wordt geflankeerd door twee sierankers. Boven de cordonlijst heeft de gevel op de verdieping een kleiner kruiskozijn, afgesloten door een anderhalfsteens strek. Het kozijn bevat twee 2-ruits draairamen, geflankeerd door paneelluiken, met 4-ruits bovenlichten. Boven de sluitsteen van de strek bevindt zich een gepleisterde kraagsteen met daarop een gemetselde uitspringende penant, welke ter afsluiting van de trapgevel wordt bekroond door een gepleisterde toorts. Aan beide zijden wordt het penant geflankeerd door voluutvormige klauwstukken. De rechterzijde van de voorgevel wordt gevormd door het terugspringende geveldeel van de dwarsgeplaatste vleugel. Voor dit gevelvlak is de belendende muur voorzien van een enkel raam met 6-ruits bovenlicht. Het raam wordt afgesloten door een steense strek. Boven de bakgoot bevindt zich een hoge gemetselde schoorsteen. Het gevelvlak heeft boven de plint aan de linkerzijde een kozijn met twee 6-ruits draairaam, geflankeerd door paneelluiken. Rechts hiervan bevindt zich een klapraam met H-vormige roedenverdeling. Deze ramen worden afgesloten door een steense strek boven de speklaag.
De LINKER ZIJGEVEL heeft aan de rechterzijde voor de rondboogdoorgang een draairaam met H-vormige roedenindeling, geflankeerd door een paneelluik. Het raam wordt afgesloten door een anderhalfsteens strek. Achter de doorgang heeft de gevel een identiek raam. Rechts hiervan bevindt zich een smal middenrisaliet met op de begane grond een verdiept geplaatst deurkozijn, met in bloktandmotief gesneden kalf. In het kozijn is een paneeldeur aangebracht met twee 4-ruits bovenlichten. De ingang wordt afgesloten door een steense rondboog met daaronder een teruggelegen boogveld, voorzien van twee gekoppelde halfsteens rondbogen met siermetselwerk. Het dakhuis boven de bakgoot heeft een kruiskozijn met twee gekoppelde 2-ruits draairamen, geflankeerd door paneelluiken. Hierboven bevinden zich twee kleine 4-ruits bovenlichten. Het kozijn wordt afgesloten door een steense korfboog, met een gepleisterde kraagsteen als sluitsteen. Hierop rust een gemetselde penant, bekroond door een kleine gepleisterde toorts ter afsluiting van de trapgevel. De RECHTER ZIJGEVEL heeft aan de linkerzijde twee enkelruits klapramen. Rechts hiervan bevindt zich een deurkozijn, voorzien van een opgeklampte deur van kraaldelen.
De ACHTERGEVEL is aan de rechterzijde identiek aan de voorgevel, behoudens het ontbreken van een gemetselde toorts boven het pendant van de trapgevel. Het terugspringende gevelvlak aan de linkerzijde heeft twee kozijnen, voorzien van gekoppelde 2-ruits draairamen (hiervoor zijn nu moderne voorzetramen aangebracht). Links hiervan bevindt zich een deurkozijn, voorzien van een paneeldeur met enkel glas. Links van het deurkozijn heeft de gevel een klein klapraam.
Het INTERIEUR van beide bouwdelen is wat betreft functie ongewijzigd. Het linker bouwdeel bevat een kapel en opslagloods met tuingereedschap voor de begraafplaats. Het rechter bouwdeel bevat de beheerders/portierswoning. De kapel/loods is nu voorzien van gipsplaatplafonds en moderne vloeren. Links van het risaliet heeft de gevel op de begane grond nog twee draairamen met H-vormige roedenverdeling. Deze ramen zijn voorzien van een enkel paneelluik.
De VOORGEVEL van het LINKER BOUWDEEL is identiek aan die van het eerder omschreven rechter bouwdeel, behoudens een deurkozijn met gekoppelde 10-ruits draaideuren en 6-ruits bovenlichten op de begane grond onder de trapgevel.
De LINKER ZIJGEVEL is voorzien van twee 2-delige kozijnen, voorzien van een enkel raam met enkelruits bovenlicht. De kozijnen worden afgesloten door een hardstenen latei. Boven de kozijnen bevinden zich drie muurankers.
De RECHTER ZIJGEVEL is identiek aan die van het eerder omschreven linker bouwdeel, behoudens twee extra kozijnen, voorzien van klapramen met H-vormige roedenverdeling aan de rechterzijde van de ingangspartij.
De ACHTERGEVEL heeft aan de linkerzijde een deurkozijn met gekoppelde 10-ruits draaideuren, voorzien van 8-ruits bovenlichten. Op de verdieping heeft de gevel twee meerruits draairamen met 4-ruits bovenlichten, geflankeerd door paneelluiken. Het terugspringende gevelvlak aan de rechterzijde heeft een deurkozijn met gekoppelde 10-ruits draaideuren. Rechts hiervan bevindt zich een deurkozijn met een opgeklampte dubbele deur.
Waardering
Poortgebouw van begraafplaats uit 1896 in neorenaissancestijl.
- Van architectuurhistorische waarde als goed voorbeeld van een gaaf bewaard gebleven poortgebouw van een begraafplaats.
- Van stedebouwkundige waarde door de situering aan de Soerenseweg met monumentale hoofdentree, voorterrein en oprijlanen.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Gate building in Neorenaissant style erected in 1896 of the CEMETERY on Soerenseweg 71, just before the intersection with Jachtlaan. The gate building, designed by Apeldoorn architect J.A. Wijn (1857-?), is set back from the Soerenseweg with a large garden area in front. A curved and sloping gravel path provides access to the cemetery. Description
The gate building consists essentially of two mirrored building sections of one storey with a T-shaped ground plan. The brick facades of each building section, provided with a surrounding cemented plinth, are laid in stretcher bond and are terminated by a composite roof with (recently applied) swept storm tiles with balloon ridge tiles. The roof has a surrounding wooden gutter on brackets, which on the front facades passes into a plastered drip moulding. On the field and rear sides of the building sections are stepped gables. The side facades of the building sections facing the gate passage are provided in the middle with a stone roof pavilion, likewise terminating in a stepped gable. The facades of both building sections are provided with plastered details such as brick courses, bond stones and coping stones (some of which provided with diamond heads), within circular arches, courses and round arches above the various windows, profiled coping strips of the stepped gable and a profiled drip moulding between the two storeys of the front facade. Above some window frames are still clipped lead slabs. Between the two building sections is the actual gate, consisting of left and right a circular arch passage, which is flanked by heavy brick piers with pilasters. The passage is closed by a plastered lintel. On the gate pier a plastered urn is mounted with a burning torch. In the circular arch passages is a wrought iron gate. Between the gate piers a double wrought iron gate is mounted.
The FRONT FACADE of the RIGHT BUILDING SECTION has on the ground floor a cross window, provided with two tall 2-light casement windows with 6-light fanlights. The window frame is flanked by panel shutters at the height of the lower lights. The window is closed by a large brick circular arch with below it two coupled half-brick round arches. The arch field of the round arches is provided with decorative brickwork. The circular arch is flanked by two ornamental wall anchors. Above the drip moulding the facade on the upper storey has a smaller cross window, closed by a one-and-a-half-brick course. The window frame contains two 2-light casement windows, flanked by panel shutters, with 4-light fanlights. Above the coping stone of the course is a plastered corbel with on it a brick projecting pendant, which as termination of the stepped gable is crowned by a plastered torch. On both sides the pendant is flanked by volute-shaped claw pieces. The right side of the front facade is formed by the recessed facade part of the transversely placed wing. For this facade surface the adjoining wall is provided with a single window with 6-light fanlight. The window is closed by a brick course. Above the gutter is a tall brick chimney. The facade surface has above the plinth on the left side a window frame with two 6-light casement window, flanked by panel shutters. To the right of this is a casement window with H-shaped glazing bars. These windows are closed by a brick course above the brick course.
The LEFT SIDE FACADE has on the right side in front of the circular arch passage a casement window with H-shaped glazing division, flanked by a panel shutter. The window is closed by a one-and-a-half-brick course. Behind the passage the facade has an identical window. To the right of this is a narrow central risalit with on the ground floor a recessed door frame, with calf carved in block-tooth motif. In the frame is a panel door mounted with two 4-light fanlights. The entrance is closed by a brick round arch with below it a recessed arch field, provided with two coupled half-brick round arches with decorative brickwork. The roof pavilion above the gutter has a cross window with two coupled 2-light casement windows, flanked by panel shutters. Above these are two small 4-light fanlights. The window frame is closed by a brick circular arch, with a plastered corbel as coping stone. On it rests a brick pendant, crowned by a small plastered torch as termination of the stepped gable. The RIGHT SIDE FACADE has on the left side two single-light casement windows. To the right of this is a door frame, provided with a clamped door of bead strips.
The REAR FACADE is on the right side identical to the front facade, except for the absence of a brick torch above the pendant of the stepped gable. The recessed facade part on the left side has two window frames, provided with coupled 2-light casement windows (modern prefabricated windows are now mounted in front of these). To the left of this is a door frame, provided with a panel door with single glazing. To the left of the door frame the facade has a small casement window.
The INTERIOR of both building sections is unchanged as regards function. The left building section contains a chapel and storage shed with garden tools for the cemetery. The right building section contains the caretaker/porter's residence. The chapel/shed is now provided with plasterboard ceilings and modern floors. To the left of the risalit the facade on the ground floor still has two casement windows with H-shaped glazing division. These windows are provided with a single panel shutter.
The FRONT FACADE of the LEFT BUILDING SECTION is identical to that of the previously described right building section, except for a door frame with coupled 10-light casement doors and 6-light fanlights on the ground floor under the stepped gable.
The LEFT SIDE FACADE is provided with two 2-part window frames, provided with a single window with single-light fanlight. The window frames are closed by a sandstone lintel. Above the window frames are three ornamental wall anchors.
The RIGHT SIDE FACADE is identical to that of the previously described left building section, except for two additional window frames, provided with casement windows with H-shaped glazing division on the right side of the entrance section.
The REAR FACADE has on the left side a door frame with coupled 10-light casement doors, provided with 8-light fanlights. On the upper storey the facade has two multi-light casement windows with 4-light fanlights, flanked by panel shutters. The recessed facade part on the right side has a door frame with coupled 10-light casement doors. To the right of this is a door frame with a clamped double door.
Valuation
Gate building of cemetery from 1896 in Neorenaissant style.
- Of architectural-historical value as a fine example of a well-preserved gate building of a cemetery.
- Of urban planning value by its situation on the Soerenseweg with monumental main entrance, forecourt and driveways.
Nearby in the register
- Begraafplaats, Soerenseweg 71Begraafplaats en -onderdelenunder 1 mi
- De PaddestoelWoonhuisunder 1 mi
- EderaWoonhuisunder 1 mi
- Bosch ZichtWoonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.