Rijksmonumentenregister · Netherlands
Klein Vredeoord
Apeldoorn, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1898 - 1899
- Address
- Mr. Van Hasseltlaan 25, 7316 DJ Apeldoorn
- Place
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.22262, 5.96171
- Monument number
- 514570
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1892 map "Kaart ten behoeve der cavaleriemanoeuvres in 1892 op de schaal van 1:50.000 / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Deze grote vrijstaande VILLA is gelegen aan de westzijde van de Mr. van Hasseltlaan. De villa is in 1898-1899 gebouwd door de Apeldoornse architect C.M. Gardenier (1856-?) in een Overgangsstijl die is beïnvloed door de neorenaissance en - in mindere mate - de Chaletstijl. Gardenier had een aantal kavels in de Parken gekocht en fungeerde hier als projectontwikkelaar/architect. Na 1905 is hij nog wel bouwspeculant, maar ontwerpt hij de woningen niet zelf meer. In 1915 verhuist hij met zijn gezin naar Utrecht.
De woning draagt de naam Klein Vredeoord, een naam afgeleid van het pand Oranjelaan 9, dat Vredeoord heet. In dit pand woonde generaal-majoor Schoch. Zijn dochters, waarvan één werkzaam was in de hofhouding op het Loo, gingen wonen aan de Van Hasseltlaan.
Omschrijving
Het in kruisverband gemetselde bakstenen pand is opgetrokken op vrijwel vierkante grondslag en telt twee bouwlagen onder een met gesmoorde Friese pannen gedekt afgeplat schilddak. Het plat is licht hellend en bevat een zinken roevendak. Het pand is gedeeltelijk onderkelderd. De gevels hebben een gecementeerde plint en een gepleisterde waterlijst ter hoogte van de onder- en bovendorpels van de vensters. Deze zijn, op de lijst ter hoogte van de bovendorpels van de vensters op de begane grond na, geprofileerd. De gevels hebben gepleisterde hoekblokken.
De asymmetrisch ingedeelde VOORGEVEL bevat rechte een risalerend gedeelte dat eindigt in een topgevel met steekkap. Dit gedeelte bevat op de begane grond een groot enkelruits schuifvenster met 3-ruits bovenlicht. De verdieping heeft een tweelicht met enkelruits schuifvensters en dito bovenlichten. Beide vensters hebben persiennes en worden ontlast door een hanekam met gepleisterde blokken, waaronder aanzet- en sluitstenen. De sluitsteen heeft een diamantkop. De geveltop bevat een 2-ruits stolpraam, ontlast door een steens segmentboog met gepleisterde sluitsteen met diamantkop. Het ver uitkragende dakoverstek rust op een schijnspant met gesneden onderdelen en korbelen. De dakrand heeft een geprofileerde windveer.
Het linker deel van de gevel heeft op de begane grond een rechthoekige houten serre op gepleisterd basement. De voorgevel van de serre heeft in het midden een dubbele schuifdeur met elk één groot glaspaneel en daaronder 3 glaspanelen. Onder de glaspanelen twee kussenpanelen. Boven de deuren een 2-ruits bovenlicht. Links en rechts van de deuren een raam met een gelijke indeling als van de deuren en daarboven een enkelruits bovenlicht. De beide zijgevels van de serre hebben een tweelicht met een onderraam met een 2-ruits glaspaneel en daaronder een 4-ruits glaspaneel en een 2-ruits bovenlicht. Boven de serre een balkon met eenvoudige houten balustrade, toegankelijk via een groot kozijn met enkelruits draaideur. Het kozijn heeft twee enkelruits zijlichten en drie enkelruits bovenlichten. Het kozijn wordt ontlast door een hanenkam met gepleisterde blokken, waaronder aanzet- en sluitstenen. De sluitsteen heeft een diamantkop.
De LINKER ZIJGEVEL bevat links van het midden een getoogd portiek met hoofdentree bestaande uit een hardstenen stoep, paneeldeur en bovenlicht. Links en rechts een enkelruits schuifvenster met enkelruits bovenlicht en persiennes. De verdieping heeft links twee T-vensters met enkelruits bovenlichten en persiennes en rechts een ingehakt of gewijzigd en versmald venster (op de plaats van een blindnis?).
De ACHTERGEVEL bevat links een ruime éénlaags uitbouw, die vermoedelijk kort na de bouw is toegevoegd. Rechts bevat de gevel op de begane grond een 3-ruits schuifdeur met 3-ruits bovenlicht. De verdieping heeft links een 2-ruits stolpdeur met enkelruits bovenlicht en persiennes die toegang geeft tot het balkon boven de aanbouw. In oorsprong bevond zich hier een venster. In het midden heeft de gevel twee kleine enkelruits vensters. De achtergevel van de aanbouw bevat van links naar rechts een 7-ruits halfrond gietijzeren venster, een paneeldeur met 6-ruits glaspaneel en twee gietijzeren vensters als links.
De RECHTER ZIJGEVEL heeft op de begane grond links een enkelruits schuifvenster met enkelruits bovenlicht, in het midden een enkelruits venster achter diefijzers met daaronder siermetselwerk en rechts een T-venster met enkelruits bovenlicht en persiennes. Ter hoogte van het trapbordes bevindt zich een T-venster met enkelruits bovenlicht. In de plint een kelderlicht met 2-ruits stolpraam en diefijzers. De voorgevel van de aanbouw heeft een paneeldeur met in het midden een 3-ruits glaspaneel en een enkelruits bovenlicht. Kozijn en deur zijn mogelijk herplaatst en van de oorspronkelijke zij- of achtergevel afkomstig.
Het INTERIEUR is nog grotendeels in tact en bevat onder meer de volgende onderdelen. De hal bevat een marmeren vloer en een trap met gedraaide houten balusters. Het bovenlicht van de tochtdeur in deze hal is bezet met geëtst glas. De indeling van de keuken is vrijwel oorspronkelijk en de keuken bevat een terrazzo vloer en dito aanrechtblad. Het toilet heeft een oorspronkelijke houten doos. De stookplaats in één van de vertrekken heeft een zwart witgeaderde marmeren mantel.
Waardering
VILLA uit 1898-1899 in Overgangsarchitectuur met invloed van de neorenaissance en de Chaletstijl.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een villa in Overgangsarchitectuur met ornamentiek beïnvloed door de neorenaissance en de Chaletstijl. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, het materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn onder meer de prominente serre tegen de voorgevel en het topgevelspant in de geveltop. Er is sprake van een ensemblewaarde als onderdeel van de villawijk de Parken, waarbinnen het pand behoort tot de omstreeks 1890 gangbare villatypen, welke samen met de oudere en later typen en stijlen zeer goed de ontwikkeling van de villabouw weergeven.
- Van stedenbouwkundige waarde door de situering aan de Mr. van Hasseltlaan. De Mr. van Hasseltlaan bezit nog een in vrij gave staat bewaard bestand aan historische huizen, die tezamen met de vele particuliere en openbare groenelementen een aantrekkelijk, waardevol straatbeeld vormen.
- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting van de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale villa's in ruim opgezette romantisch aangelegde villawijken. De Parken behoort tot de grootste en oudste villawijken van dit type in ons land en de aanleg droeg er toe bij dat het aanzien van het dorp en de sociale gelaagdheid van haar bevolking sterk veranderde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
This large detached VILLA is located on the west side of the Mr. van Hasseltlaan. The villa was built in 1898-1899 by the Apeldoorn architect C.M. Gardenier (1856-?) in a Transitional style influenced by the Neo-Renaissance and - to a lesser extent - the Chalet style. Gardenier had purchased a number of plots in the Parken and acted as a project developer/architect. After 1905 he remained a building speculator, but no longer designed the dwellings himself. In 1915 he moved with his family to Utrecht.
The dwelling bears the name Klein Vredeoord, a name derived from the property at Oranjelaan 9, which is called Vredeoord. Major-General Schoch lived in this property. His daughters, one of whom was employed in the household at Het Loo, came to live on the Van Hasseltlaan.
Description
The brick building, laid in alternating bond, is erected on an approximately square ground plan and comprises two storeys under a hipped roof covered with half-smothered Frisian tiles. The flat is slightly sloping and contains a zinc gutter roof. The building is partially cellared. The facades have a cemented plinth and a plastered drip moulding at the height of the lower and upper window sills. These are, except for the moulding at the height of the upper window sills of the windows on the ground floor, profiled. The facades have plastered corner blocks.
The asymmetrically arranged FRONT FACADE contains on the right a projecting section that terminates in a gable top with a stone coping. This section contains on the ground floor a large single-pane sash window with a 3-pane fanlight. The upper storey has a two-light window with single-pane sash windows and likewise fanlights. Both windows have shutters and are relieved by a male-head console with plastered blocks, beneath which are joggle and closing stones. The closing stone has a diamond head. The gable top contains a 2-pane attic window, relieved by a stone segmental arch with plastered closing stone with diamond head. The far projecting roof overhang rests on a false beam with cut-out components and corbels. The roof edge has a profiled wind brace.
The left part of the facade has on the ground floor a rectangular wooden conservatory on a plastered basement. The front facade of the conservatory has in the middle a double sliding door with each one large glass panel and below 3 glass panels. Below the glass panels two cushion panels. Above the doors a 2-pane fanlight. To the left and right of the doors a window with the same arrangement as the doors and above it a single-pane fanlight. Both side facades of the conservatory have a two-light window with a lower window with a 2-pane glass panel and below a 4-pane glass panel and a 2-pane fanlight. Above the conservatory a balcony with simple wooden balustrade, accessible via a large frame with single-pane swing door. The frame has two single-pane side lights and three single-pane fanlights. The frame is relieved by a male-head console with plastered blocks, beneath which are joggle and closing stones. The closing stone has a diamond head.
The LEFT SIDE FACADE contains to the left of centre an arched portico with main entrance consisting of a hard stone step, panel door and fanlight. To the left and right a single-pane sash window with single-pane fanlight and shutters. The upper storey has on the left two T-windows with single-pane fanlights and shutters and on the right an inserted or modified and narrowed window (in the place of a blind?).
The BACK FACADE contains on the left a spacious single-storey extension, which was presumably added shortly after construction. On the right, the facade contains on the ground floor a 3-pane sliding door with 3-pane fanlight. The upper storey has on the left a 2-pane attic door with single-pane fanlight and shutters which gives access to the balcony above the extension. Originally a window was located here. In the centre the facade has two small single-pane windows. The back facade of the extension contains from left to right a 7-pane semi-circular cast-iron window, a panel door with 6-pane glass panel and two cast-iron windows as on the left.
The RIGHT SIDE FACADE has on the ground floor on the left a single-pane sash window with single-pane fanlight, in the centre a single-pane window behind safety bars with decorative brickwork below it and on the right a T-window with single-pane fanlight and shutters. At the height of the stair landing there is a T-window with single-pane fanlight. In the plinth a cellar light with 2-pane attic window and safety bars. The front facade of the extension has a panel door with in the centre a 3-pane glass panel and a single-pane fanlight. Frame and door are possibly relocated and originate from the original side or back facade.
The INTERIOR is still largely intact and contains among other things the following components. The hall contains a marble floor and a staircase with turned wooden balusters. The fanlight of the draught door in this hall is fitted with etched glass. The layout of the kitchen is virtually original and the kitchen contains a terrazzo floor and likewise counter-top. The toilet has an original wooden seat. The fireplace in one of the rooms has a black and white veined marble mantel.
Valuation
VILLA from 1898-1899 in Transitional architecture influenced by the Neo-Renaissance and the Chalet style.
- Of architectural historical value as a well and faithfully preserved example of a villa in Transitional architecture with ornaments influenced by the Neo-Renaissance and the Chalet style. The property stands out due to high-quality aesthetic qualities, material use and rich ornamentation. Characteristic features include, among others, the prominent conservatory against the front facade and the gable top beam in the gable top. There is an ensemble value as part of the villa district the Parken, within which the property is among the villa types current around 1890, which together with the older and later types and styles very well illustrate the development of villa construction.
- Of urban planning value due to its location on the Mr. van Hasseltlaan. The Mr. van Hasseltlaan still has a stock of historical houses preserved in fairly good condition, which together with many private and public green elements form an attractive, valuable streetscape.
- Of cultural-historical value as a recognizable element from a social development. The property was built as housing for the new and wealthy urban elite, which preferably settled in substantial villas in spaciously laid out romantically designed villa districts. The Parken is among the largest and oldest villa districts of this type in our country and the layout contributed to the fact that the appearance of the village and the social stratification of its population changed dramatically.
Nearby in the register
- Woonhuis, Mr. Van Hasseltlaan 23Woonhuisunder 1 mi
- CrijocoraWoonhuisunder 1 mi
- Folly, Mr. Van Hasseltlaan bij 27Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Woonhuis, Mariannalaan 4Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.