Rijksmonumentenregister · Netherlands
Crijocora
Apeldoorn, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1889
- Address
- Mr. Van Hasseltlaan 27, Locatie: Parken, 7316 DJ Apeldoorn
- Place
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.22285, 5.96167
- Part of complex
- 514483
- Monument number
- 514484
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1892 map "Kaart ten behoeve der cavaleriemanoeuvres in 1892 op de schaal van 1:50.000 / [Topographische Inrichting]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Grote vrijstaande VILLA, gelegen aan de westzijde van de Mr. van Hasseltlaan. De villa is gebouwd in 1889 in een stijl die invloeden vertoont van de Neo-Renaissance en het Neo-Classicisme. Het pand heeft een drietal namen gehad, die over elkaar heen geschilderd zijn op de voorgevel onder de vensters van de verdieping en nog maar gedeeltelijk leesbaar zijn. De eerste naam is 'BRA..TE ...E', de tweede naam is 'VILLA GERARDINA' en de derde en laatste naam is 'CRIJOCORA'.
Vóór 1936 is aan de linkerzijde van het pand een serre toegevoegd.
Omschrijving
Het in kruisverband gemetselde, bakstenen pand is opgetrokken op vierkante grondslag en telt twee bouwlagen onder een met gesmoorde platte Friese pan gedekt afgeplat schilddak. Het pand heeft een gepleisterde plint, waarvan het onderste, licht uitspringende, gedeelte een frijnslag heeft. De plint is afgedekt met een waterlijst ter hoogte van de onderdorpels van de vensters. Een waterlijst bevindt zich ook ter hoogte van de onderdorpels van de vensters op de verdieping. De gevels hebben een zware gepleisterde cordonlijst en worden afgesloten met een hoofdgestel, waarvan de kroonlijst is uitgevoerd als houten bakgoot, ter plaatse van de voorgevel ondersteund door geprofileerde consoles. Het pand heeft gepleisterde hoekblokken met diamantkop op de hoeken van de gevels en de dagkanten van de gevelopeningen. Ter plaatse deze hoekblokken bevat het metselwerk een halfsteens rollaag. De vensters op de begane grond hebben een getoogd bovenlicht en worden ontlast door een anderhalf steens segmentboog met gepleisterde aanzet- en sluitstukken. De vensters op de verdieping zijn recht afgesloten en hebben als ontlasting een anderhalf steens strek, eveneens met gepleisterde aanzet- en sluitstukken.
De symmetrisch ingedeelde VOORGEVEL bevat op de begane grond vier vensters met enkelruits bovenlicht en op de verdieping vier T-vensters met enkelruits bovenlicht. De vensters hebben zonnerakken. Onder de middelste vensters op de verdieping zijn de namen aangebracht. De voorgevel van de serre tegen de linker zijgevel heeft boven een gepleisterde bakstenen borstwering een vierlicht met bovenlichten bezet met meerkleurig glas-in-lood. Het dakvlak bevat een dakkapel met 2-ruits raam in een omlijsting van gesneden pilasters die een fronton dragen.
De LINKER ZIJGEVEL bevat rechts een houten serre op rechthoekig grondplan onder een met gesmoorde platte Friese pan gedekt schilddak. De linker zijgevel van de serre heeft boven een gepleisterde bakstenen borstwering een vierlicht met bovenlichten bezet met meerkleurig glas-in-lood. Links van de serre heeft de gevel een kruisvenster met enkelruits onder- en bovenramen. De verdieping heeft links een T-venster, waarvan de luiken zijn verwijderd, en rechts een gewijzigd en ten behoeve van de serre ingekort venster. Het dak heeft twee niet oorspronkelijke dakkapellen.
De ACHTERGEVEL heeft op de begane grond in het midden een niet oorspronkelijke uitbouw. Links daarvan een enkelruits stolpvenster met gedeeld bovenlicht. Rechts een 2-ruits stolpdeur met gedeeld bovenlicht. De verdieping bevat links een venster dat is ingehakt in een voormalig blindvenster, in het midden ter hoogte van het trapbordes een enkelruits stolpraam met gedeeld bovenlicht en rechts een tot toegang verbouwd venster naar een niet oorspronkelijk balkon. Onder de architraaf heeft de gevel nog twee kleine vensters waarvan het linker is ingehakt. De achtergevel van de serre heeft links een 2-ruits stolpdeur en rechts een enkelruits onderraam. De bovenlichten bevatten meerkleurig glas-in-lood.
De symmetrisch ingedeelde RECHTER ZIJGEVEL bevat in het midden op de begane grond de entree, bestaande uit een houten deur met twee glaspanelen waarvoor een gietijzeren deurrooster en een enkelruits bovenlicht. Links hiervan bevat de gevel een blindvenster, rechts een enkelruits schuifvenster met dito bovenlicht. De verdieping heeft links ene blindvenster en in het midden en rechts een T-venster met enkelruits bovenlicht.
Het interieur bevat onder meer stucplafonds met rijke middenornamenten, een houten gesneden tochtportaal, een houten trap met gedraaide balusters, waarvan er een deel is verwijderd, en een marmeren vloer. Deze is wel oorspronkelijk, maar herplaatst en deels verzaagd. De stucornamenten zijn vrijwel zeker afkomstig van het atelier Silberling & Zoon te Amsterdam-Sloterdijk. In de woonkamer bevinden zich van elders afkomstige geschilderde wandtapijten uit 1906 van de Limburgse schilder jhr. Robert Graafland (1875-1940). De schilderingen zijn een kopie van de wandtapijten in het stadhuis van Maastricht.
De villa heeft een ruime voor-, zij- en achtertuin. In de achtertuin staat linksachter een follie.
Waardering
VILLA met invloeden van de Neo-Renaissance en het Neo-Classicisme uit 1889.
- Van architectuurhistorische waarde als goed bewaard gebleven voorbeeld van een villa waarvan de ornamentiek is beïnvloed door de Neo-Renaissance en door het Neo-Classicisme. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten, het materiaalgebruik en de rijke ornamentiek. Karakteristiek zijn onder meer de symmetrische indeling van de voorgevel en de nog aanwezige restanten van belettering tussen beide bouwlagen. Er is sprake van een ensemblewaarde als onderdeel van de villawijk de Parken.
- Van stedenbouwkundige waarde door de situering aan de Mr. van Hasseltlaan op de kop van de Prinsesselaan, waarop de architectuur ook is afgestemd. De Mr. van Hasseltlaan bezit nog een in vrij gave staat bewaard bestand aan historische huizen, die tezamen met de vele particuliere en openbare groenelementen een aantrekkelijk, waardevol straatbeeld vormen.
- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting van de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale villa's in ruim opgezette romantisch aangelegde villawijken. De Parken behoort tot de grootste en oudste villawijken van dit type in ons land en de aanleg droeg er toe bij dat het aanzien van het dorp en de sociale gelaagdheid van haar bevolking sterk veranderde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Large detached VILLA, located on the west side of the Mr. van Hasseltlaan. The villa was built in 1889 in a style showing influences of Neo-Renaissance and Neo-Classicism. The building has had three names, which have been painted over each other on the front facade below the upper storey windows and are now only partially legible. The first name is 'BRA..TE ...E', the second name is 'VILLA GERARDINA' and the third and final name is 'CRIJOCORA'.
Before 1936 a conservatory was added to the left side of the building.
Description
The building, constructed of brick laid in Flemish bond, is erected on a square ground plan and comprises two storeys under a hipped roof covered with suppressed flat Frisian tiles. The building has a plastered plinth, of which the lower, slightly projecting, section has a finely struck finish. The plinth is capped with a drip moulding at the level of the window sills. A drip moulding is also present at the level of the window sills on the upper storey. The facades have a heavy plastered cordon and are finished with a cornice, of which the crown moulding is executed as a wooden gutter, at the front facade supported by profiled consoles. The building has plastered corner blocks with diamond finish at the corners of the facades and the day faces of the openings. At these corner blocks the brickwork contains a half-brick roll course. The windows on the ground floor have an arched fanlight and are relieved by a one-and-a-half brick segment arch with plastered abutment and springstone pieces. The windows on the upper storey are finished square and have as relief a one-and-a-half brick lintel, also with plastered abutment and springstone pieces.
The symmetrically arranged FRONT FACADE contains on the ground floor four windows with single-light fanlights and on the upper storey four T-windows with single-light fanlights. The windows have sun blinds. Below the central windows on the upper storey the names are inscribed. The front facade of the conservatory against the left side facade has above a plastered brick parapet a four-light with fanlights filled with multicoloured stained glass. The roof section contains a dormer window with a 2-light window in a framing of cut pilasters bearing a pediment.
The LEFT SIDE FACADE contains on the right a wooden conservatory on a rectangular ground plan under a hipped roof covered with suppressed flat Frisian tiles. The left side facade of the conservatory has above a plastered brick parapet a four-light with fanlights filled with multicoloured stained glass. To the left of the conservatory the facade has a cross window with single-light lower and upper frames. The upper storey has on the left a T-window, of which the shutters have been removed, and on the right a modified and shortened window on account of the conservatory. The roof has two non-original dormer windows.
The REAR FACADE has on the ground floor in the centre a non-original extension. To the left of it a single-light cottage window with divided fanlight. To the right a 2-light cottage door with divided fanlight. The upper storey contains on the left a window that has been cut into a former blind window, in the centre at the level of the landing a single-light cottage window with divided fanlight and on the right a window converted to access to a non-original balcony. Below the entablature the facade has two more small windows of which the left one has been cut in. The rear facade of the conservatory has on the left a 2-light cottage door and on the right a single-light lower window. The fanlights contain multicoloured stained glass.
The symmetrically arranged RIGHT SIDE FACADE contains in the centre on the ground floor the entrance, consisting of a wooden door with two glass panels with a cast-iron door grille and a single-light fanlight in front of it. To the left of this the facade contains a blind window, to the right a single-light sash window with corresponding fanlight. The upper storey has on the left a blind window and in the centre and to the right a T-window with single-light fanlight.
The interior contains among other things stucco ceilings with rich central ornaments, a wooden carved draught vestibule, a wooden staircase with turned balusters, of which part has been removed, and a marble floor. This is indeed original, but has been relocated and partly sawn. The stucco ornaments almost certainly originate from the Silberling & Zoon studio in Amsterdam-Sloterdijk. In the living room are painted wall tapestries from 1906 from elsewhere, by the Limburgian painter Baron Robert Graafland (1875-1940). The paintings are a copy of the wall tapestries in the city hall of Maastricht.
The villa has extensive front, side and rear gardens. In the rear garden stands a folly in the back left corner.
Valuation
VILLA with influences of Neo-Renaissance and Neo-Classicism from 1889.
- Of architectural historical value as a well-preserved example of a villa whose ornamentation is influenced by Neo-Renaissance and Neo-Classicism. The building stands out for its high aesthetic qualities, use of materials and rich ornamentation. Characteristic features include among others the symmetrical arrangement of the front facade and the still present remains of lettering between the two storeys. There is an ensemble value as part of the villa quarter de Parken.
- Of urban planning value because of its location on the Mr. van Hasseltlaan at the head of the Prinsesselaan, to which the architecture is also attuned. The Mr. van Hasseltlaan still has a collection of historical houses preserved in relatively good condition, which together with the many private and public green elements form an attractive, valuable streetscape.
- Of cultural historical value as a recognisable element of a societal development. The building was constructed as housing for the new and capital-rich urban elite, which preferably settled in substantial villas in generously laid-out romantically designed villa quarters. De Parken is one of the largest and oldest villa quarters of this type in our country and its development contributed to a marked change in the appearance of the village and the social stratification of its population.
Nearby in the register
- Folly, Mr. Van Hasseltlaan bij 27Tuin, park en plantsoenunder 1 mi
- Klein VredeoordWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Mr. Van Hasseltlaan 23Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Mariannalaan 4Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.