Rijksmonumentenregister · Netherlands
Woonhuis, Bas Backerlaan 16
Apeldoorn, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1905
- Address
- Bas Backerlaan 16, Locatie: Parken, 7316 DZ Apeldoorn
- Place
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.22331, 5.95779
- Monument number
- 514524
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 19 Arnhem, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Deze grote vrijstaande VILLA is gelegen aan de oostzijde van de Bas Backerlaan. De villa is in 1905 gebouwd naar ontwerp van de Apeldoornse architect A. van Driesum Szn. in Overgangsarchitectuur die ondermeer is beïnvloed door de Art Nouveau en de Chaletstijl.
Omschrijving
Het in kruisverband gemetselde, bakstenen pand is opgetrokken op nagenoeg vierkante grondslag en telt twee bouwlagen onder een met rode geglazuurde tuiles du Nord gedekt schilddak. Op de plint, speklagen en ontlastingsbogen na is het pand geheel gepleisterd en wit geschilderd. De uitgemetselde plint is van schoon metselwerk met een waterslaglijst van groen geglazuurde baksteen. De speklagen, segmentbogen en andere details in de gevel zoals een dubbele rij lekdorpeltegels, zijn van groen geglazuurde baksteen. De meeste bovenlichten hebben een gesneden onderdorpel met tandlijst.
De asymmetrisch ingedeelde VOORGEVEL heeft links een risaliet, eindigend in een topgevel met steekkap. De begane grond van het risaliet heeft een ruime rechthoekige houten serre op bakstenen borstwering. Het voorvlak bevat enkelruits schuifdeuren met panelen in de borstwering en 8-ruits bovenlicht. Ter weerszijden een enkelruits raam met 6-ruits bovenlicht. De zijvlakken hebben beide een enkelruits drielicht met in het midden een 8-ruits bovenlicht en links en rechts een 4-ruits bovenlicht. De serre wordt afgesloten met een houten bakgoot op gesneden consoles en met een gesneden boeiboord daaronder. Boven de serre een balkon met gesneden, gebogen diagonale balusters in Art Nouveau stijl. Het balkon is toegankelijk via een enkelruits stolpdeur met 14-ruits bovenlicht en gepleisterde latei. De topgevel kraagt uit en rust links en rechts op een kleine rondboog in groen geglazuurde baksteen en in het midden op een hoger geplaatste brede segmentboog boven een getoogd tweelicht met enkelruits schuifvenster met 6-ruits bovenlicht. De rondbogen rusten op gepleisterde kraagstenen, evenals de muurstijltjes waartegen de korbeelstellen van het overstek zijn geplaatst. Van het schijnspant is het snijwerk deels verdwenen. De topgevel heeft een gesneden windveer. De voorgevel heeft rechts op de begane grond een enkelruits drielicht met in het midden een 8-ruits bovenlicht en links en rechts een 4-ruits bovenlicht. De verdieping heeft een houten hangende rechthoekige erker op gesneden consoles, waarover een deel van het dak als lessenaarsdak is doorgetrokken. De erker bevat in het voorvlak in het midden een enkelruits stolpraam met 8-ruits bovenlicht en links en rechts een enkelruits venster met 4-ruits schuivend bovenlicht. De bovenlichten hebben gesneden onderdorpels.
De LINKER ZIJGEVEL bevat in het midden een hoog opgaande, door de dakvoet stekende, risaliet met op de begane grond een enkelruits tweelicht met gepleisterde middenstijl en 4-ruits bovenlichten en gepleisterde latei. De verdieping en de zolder hebben een enkelruits tweelicht met 6-ruits bovenlichten en gepleisterde latei. Links en rechts van het risaliet heeft de begane grond een enkelruits schuifvenster met 12-ruits bovenlicht en luiken met oortjes voor de onderramen.
De ACHTERGEVEL heeft rechts een risaliet, eindigend in een topgevel met steekkap. Het risaliet heeft op de begane grond een uitbouw met in het voorvlak links een halfrond meerruits gietijzeren venster en rechts een klein enkelruits venster. Het rechter vlak heeft een houten paneeldeur met 8-ruits bovenlicht. Boven de uitbouw een balkon met houten balustrade met gesneden balusters, toegankelijk via enkelruits schuifdeuren met 14-ruits bovenlicht en luiken met oortjes voor de deuren. Van de bovenste rij ruitjes zijn de middelste drie uitgevoerd als valraampje. De geveltop heeft een tweelicht met gesneden middenstijl en twee schuifvensters met 6-ruits bovenlicht. De geveltop heeft een gesneden boeiboord. Het linker deel van de gevel bevat op de begane grond een schuifdeur en op de verdieping een enkelruits schuifvenster met op de begane grond een 14-ruits en op de verdieping een 12-ruits bovenlicht. Beide met luiken met oortjes voor de onderramen.
De RECHTER ZIJGEVEL heeft op de begane grond in het midden de entree bestaande uit een hardstenen stoep met houten paneeldeur met 8-ruits bovenpaneel en 2-ruits middenpaneel, waarvoor twee smeedijzeren deurroosters in Art Nouveau stijl. Boven de entree heeft de verdieping een enkelruits schuifvenster met 8-ruits bovenlicht.
Het INTERIEUR is vrij gaaf bewaard gebleven en bevat onder meer een vrij complete keuken, terrazzovloeren in keuken en gang/hal. De deur naar de hal heeft een geslepen glaspaneel met een voorstelling van een inham aan zee met bootjes en omzoomd met palmen en een kasteel aan de horizon. De kamers links vóór en rechts vóór hebben een crèmekleurige marmeren of travertin mantel met ingehakte en vergulde florale motieven, de kamer rechts achter een zwartmarmeren mantel met gelijksoortige motieven. Daarnaast bevat het interieur paneeldeuren en schuifdeuren tussen de voor- en achterkamer links. In de gang een houten trap met gedraaide balusters en een rijk bewerkte trappaal. De stucplafonds op de begane grond bevatten midden- en deels hoekornamenten in Art Nouveau stijl. Het gaat om drie varianten van een model met kastanjebladeren en stilistische motieven. Deze ornamenten zijn vrijwel zeker afkomstig uit het atelier Silberling & Zoon te Sloterdijk.
De villa is vrij gelegen in een ruime tuin, aan straatzijde afgesloten met een eenvoudig ijzeren spijlenhek in Art Nouveau stijl.
Waardering
VILLA in Overgangsarchitectuur met invloeden van de Art Nouveau en Chaletstijl uit de periode rond 1905.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en vrijwel gaaf bewaard gebleven voorbeeld van een villa in Overgangsarchitectuur waarvan de ornamentiek beïnvloed is door de Art Nouveau en de Chaletstijl. Het pand valt op door hoogwaardige esthetische kwaliteiten en geavanceerd materiaalgebruik. Karakteristiek zijn onder meer het schijnspant, serre en erker en de gesneden kozijn(onderdelen). Er is sprake van een ensemblewaarde als onderdeel van de villawijk de Parken, waarbinnen het pand behoort tot de omstreeks 1900 gangbare villatypen, welke samen met de oudere en later typen en stijlen zeer goed de ontwikkeling van de villabouw weergeven.
- Van stedebouwkundige waarde door de situering aan de Bas Backerlaan. De laan bezit nog een in vrij gave staat bewaard bestand aan historische huizen, die samen met de vele particuliere en openbare groenelementen een aantrekkelijk, waardevol straatbeeld vormen.
- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting van de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale villa's in ruim opgezette romantisch aangelegde villawijken. De Parken behoort tot de grootste en oudste villawijken van dit type in ons land en de aanleg droeg er toe bij dat het aanzien van het dorp en de sociale gelaagdheid van haar bevolking sterk veranderde.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
This large detached VILLA is situated on the east side of the Bas Backerlaan. The villa was built in 1905 according to designs by the Apeldoorn architect A. van Driesum Szn. in Transitional architecture, which was influenced among other things by Art Nouveau and the Chalet style.
Description
The brick building, laid in a cross-bonded pattern, is erected on an almost square ground plan and has two storeys under a hipped roof covered with red glazed tuiles du Nord. Except for the plinth, speckled courses and relieving arches, the building is entirely rendered and painted white. The rendered plinth consists of fair-faced brickwork with a water-moulding of green glazed brick. The speckled courses, segmental arches and other details in the facade such as a double row of eaves tiles are of green glazed brick. Most of the fanlights have a carved under-sill with tooth moulding.
The asymmetrically arranged FRONT FACADE has a risalit on the left, ending in a top gable with a steeped cap. The ground floor of the risalit has a spacious rectangular wooden conservatory on a brick parapet. The front face contains single-pane sliding doors with panels in the parapet and an 8-pane fanlight. On either side a single-pane window with a 6-pane fanlight. The side faces both have a single-pane three-light with an 8-pane fanlight in the centre and a 4-pane fanlight on the left and right. The conservatory is finished with a wooden spouting on carved consoles and with a carved soffit beneath it. Above the conservatory a balcony with carved, curved diagonal balusters in Art Nouveau style. The balcony is accessible via a single-pane casement door with a 14-pane fanlight and rendered lintel. The top gable projects and rests on the left and right on a small round arch in green glazed brick and in the centre on a higher placed broad segmental arch above an arched two-light with single-pane sash window with 6-pane fanlight. The round arches rest on rendered corbels, as do the wall mullions against which the corbel brackets of the overhang are placed. Part of the carved work of the false rafter structure has been lost. The top gable has a carved wind vane. The front facade has on the right on the ground floor a single-pane three-light with an 8-pane fanlight in the centre and a 4-pane fanlight on the left and right. The first floor has a wooden hanging rectangular oriel on carved consoles, over which part of the roof is continued as a half-roof. The oriel contains in the front face in the centre a single-pane casement window with an 8-pane fanlight and on the left and right a single-pane window with a 4-pane sliding fanlight. The fanlights have carved under-sills.
The LEFT SIDE FACADE contains in the centre a tall rising risalit passing through the roof edge, with on the ground floor a single-pane two-light with a rendered mullion and 4-pane fanlights and a rendered lintel. The first floor and attic have a single-pane two-light with 6-pane fanlights and a rendered lintel. To the left and right of the risalit the ground floor has a single-pane sash window with a 12-pane fanlight and shutters with ears for the lower frames.
The REAR FACADE has a risalit on the right, ending in a top gable with a steeped cap. The risalit has on the ground floor an extension with on the front face on the left a semicircular multi-pane cast-iron window and on the right a small single-pane window. The right face has a wooden panelled door with an 8-pane fanlight. Above the extension a balcony with wooden balustrade with carved balusters, accessible via single-pane sliding doors with 14-pane fanlights and shutters with ears for the doors. Of the top row of panes the middle three are executed as a drop window. The gable top has a two-light with carved mullion and two sash windows with 6-pane fanlight. The gable top has a carved soffit. The left part of the facade contains on the ground floor a sliding door and on the first floor a single-pane sash window with on the ground floor a 14-pane and on the first floor a 12-pane fanlight. Both with shutters with ears for the lower frames.
The RIGHT SIDE FACADE has on the ground floor in the centre the entrance consisting of a hardstone step with wooden panelled door with an 8-pane upper panel and a 2-pane middle panel, in front of which two wrought-iron door grilles in Art Nouveau style. Above the entrance the first floor has a single-pane sash window with an 8-pane fanlight.
The INTERIOR has been relatively well preserved and contains among other things a fairly complete kitchen, terrazzo floors in the kitchen and hall/corridor. The door to the hall has a cut glass panel with a representation of a cove by the sea with small boats framed by palms and a castle on the horizon. The rooms front left and front right have a cream-coloured marble or travertine mantelpiece with incised and gilded floral motifs, the room rear right a black marble mantelpiece with similar motifs. The interior also contains panelled doors and sliding doors between the front and rear rooms on the left. In the hall a wooden staircase with turned balusters and a richly worked newel post. The stucco ceilings on the ground floor contain centre and partly corner ornaments in Art Nouveau style. These are three variants of a model with chestnut leaves and stylistic motifs. These ornaments are almost certainly from the workshop Silberling & Zoon at Sloterdijk.
The villa is freely situated in a spacious garden, closed off at street side with a simple iron rail fence in Art Nouveau style.
Valuation
VILLA in Transitional architecture with influences from Art Nouveau and Chalet style from the period around 1905.
- Of architectural-historical value as a good and relatively well preserved example of a villa in Transitional architecture whose ornamentation was influenced by Art Nouveau and the Chalet style. The building stands out for its high-quality aesthetic qualities and advanced use of materials. Characteristic features include the false rafter structure, conservatory and oriel and the carved window components. There is an ensemble value as part of the villa district de Parken, within which the building belongs to the villa types common around 1900, which together with the older and later types and styles very well illustrate the development of villa construction.
- Of urban planning value due to its location on the Bas Backerlaan. The avenue still has a collection of historic houses in relatively good condition, which together with many private and public green elements form an attractive, valuable street scene.
- Of cultural-historical value as a recognisable element from a social development. The building was constructed as housing for the new and wealthy urban elite, which preferred to settle in substantial villas in spaciously planned romantically laid-out villa districts. De Parken is one of the largest and oldest villa districts of this type in our country and its development contributed to the fact that the appearance of the village and the social stratification of its population changed dramatically.
Nearby in the register
- Weeshuis, Koninginnelaan 43Sociale zorg, liefdadigheidunder 1 mi
- Casa BlancaWoonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Emmalaan 1Woonhuisunder 1 mi
- Woonhuis, Mariannalaan 4Woonhuisunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.