Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bosch Zicht
Apeldoorn, Gelderland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Woonhuis
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1909
- Address
- Bosweg 27, Locatie: Indische Buurt, 7314 AM Apeldoorn
- Place
- Apeldoorn
- Province
- Gelderland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 52.22306, 5.94664
- Monument number
- 514573
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
2 historical maps cover this location, the earliest the 1904 map "Bl. 19 Arnhem, 1904" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Grote vrijstaande VILLA, genaamd 'BOSCH ZICHT' en gelegen aan de Bosweg op de hoek grenzend aan de Koning Lodewijklaan. Getuige de datering op de gevel is de villa gebouwd in 1909 in Overgangsarchitectuur. Deze is onder meer beïnvloed door de Art Nouveau en de Neo-Renaissance. De villa heeft verwantschap met het oeuvre van de architecten Wijn en Van Driesum.
Omschrijving
Het in kruisverband gemetselde bakstenen pand is opgetrokken op nagenoeg vierkante grondslag en telt twee bouwlagen onder een met gesmoorde Friese pannen gedekt, samengesteld zadeldak, met aan de linkerzijde een platgedekte dakpartij boven de terugspringende zijgevel. Aan de achterzijde bevindt zich een platgedekte aanbouw van één bouwlaag. Het pand heeft een omlopende gecementeerde plint, gecementeerde lekdorpels onder de vensters en gemetselde speklagen van verblendsteen. Deze lagen zijn afwisselend aangebracht in de vorm van een enkele rollaag en twee boven elkaar geplaatste rijen horizontaal gemetselde strekken. Ook de bogen boven de vensters en delen van het siermetselwerk in de boogvelden zijn uitgevoerd in verblendsteen. Bovenstijlen en kalven van de verschillende (schuif)ramen, met bovenlichten voorzien van geel kathedraalglas, zijn voorzien van een gesneden tandlijst. De vensters in de zijgevels worden afgesloten door een steense segmentboog met daaronder een boogveld voorzien van siermetselwerk. Aan de achterzijde zijn de boogvelden wit gesausd.
De asymmetrisch ingedeelde VOORGEVEL heeft aan de rechterzijde een risaliet eindigend in een topgevel met steekkap aan de linkerzijde geflankeerd door een recht afgesloten Vlaamse gevel. Boven de plint bevindt zich op de eerste bouwlaag aan de rechterzijde een erker die aan de linkerzijde via een afgeschuinde hoek uitloopt in een portiek. De erker is aan drie zijden voorzien van een rechthoekig venster met enkelruits schuiframen en 8-ruits bovenlichten. Het middelste venster wordt aan de bovenzijde afgesloten door een versierde, wit gesausde latei. Naast een gemetselde pilaster bevindt zich een deurkozijn voorzien van een rijk gesneden paneeldeur met in het midden een glaspaneel voorzien van decoratief smeedwerk. In de bovenzijde van de deur is een ovaalvormig 10-ruits raam aangebracht. Boven de deur bevindt zich een 8-ruits bovenlicht. Aan beide zijden van het deurkozijn worden de gemetselde speklagen van de gevel afgesloten door drie wit gesausde sierblokken. De portiek rust aan de linkerzijde op een gemetselde kolom welke via een lage muurdam wordt verbonden met een pilaster aan de linkerzijde van het deurkozijn, welke wordt afgesloten door een bewerkte wit gesausde console. De muurdam is onderverdeeld in gemetselde stijlen en voorzien van een gecementeerde afdekplaat. In het metselwerk van kolom en erker zijn bewerkte wit gesausde consoles aangebracht welke een langgerekte bewerkte latei aan de bovenzijde van de portiek ondersteunen. De portiek wordt afgesloten door een houten geprofileerde bakgoot op gesneden klossen. Boven de onderste speklaag is in de gevel aan de linkerzijde van de portiek een rechthoekig venster aangebracht met twee gekoppelde enkelruits schuiframen voorzien van twee 6-ruits bovenlichten. Het venster wordt afgesloten door twee gekoppelde halfsteens segmentbogen, in de boogvelden voorzien van siermetselwerk, met daarboven een grote steense segmentboog met zandstenen geboortestenen. Op de verdieping is het balkon voorzien van een recente balustrade. Aan de rechterzijde bevindt zich een rechthoekig venster voorzien van een enkelruits schuifraam met 8-ruits bovenlicht. Het venster wordt afgesloten door een steense rondboog met zandstenen sierblokken met daaronder een boogveld voorzien van siermetselwerk. De aanzet van de rondboog wordt aan beide zijden geflankeerd door in het gevelvlak aangebrachte medaillons van zandsteen, afgesloten door hoefijzervormige halfsteens rollagen, welke aan de onderzijde zijn voorzien van een aflopend geometrisch patroon. In de medaillons zijn telkens twee cijfers aangebracht die samen het jaartal 1909 vormen. Boven de rondboog bevindt zich een korbeelstel met daarboven een rechthoekig houten kozijn. Aan beide zijden van de bovenstijl bevindt zich een halfsteens rollaag ter afsluiting van de gevel. Hierboven bevindt zich een schijnspant aangebracht op een houten beschieting met in het midden een T-vormig ingedeeld raam met onder twee enkele ramen en boven een strook van vier kleine ruitjes van geel kathedraalglas. De topgevel wordt afgesloten door een steekkap die is voorzien van een gesneden windveer en makelaar, waarop een windvaan is aangebracht. Aan de linkerzijde bevindt zich in de Vlaamse gevel een deurkozijn voorzien van een enkelruits paneeldeur met 6-ruits bovenlicht. Het kozijn wordt afgesloten door een steense segmentboog met zandstenen geboortestenen. Het boogveld is voorzien van siermetselwerk. Boven de boog bevindt zich een rechthoekig vlak siermetselwerk, waarboven een halfrond bewerkt zandstenen siermotief is aangebracht. Hierin is de naam van de villa aangebracht. De gevel wordt afgesloten door een bloktandlijst, welke aan beide zijden wordt geflankeerd door kolomvormige uitmetselingen, bekroond door gecementeerde vierhoekige spitse afsluitingen. De rechterzijde van de Vlaamse gevel doorbreekt gedeeltelijk het linker dakschild. Aan de linkerzijde van het balkon wordt de gevel afgesloten door een geprofileerde houten dakgoot op gesneden klossen. In het dakschild bevindt zich een aangekapte houten dakkapel, voorzien van twee stolpramen en afgedekt door een lessenaarsdak.
De LINKER ZIJGEVEL kenmerkt zich door drie ten opzichte van elkaar trapsgewijs verspringende muurvlakken. De rechterzijde van de gevel is op de eerste bouwlaag blind. In het eerste terugspringende muurvlak bevindt zich een deurkozijn op gecementeerde neuten en dorpel, voorzien van een gesneden paneeldeur met twee glaspanelen en 8-ruits bovenlicht. Hierboven is een glazen luifel aangebracht. Links van deze deur bevindt zich een klein 4-ruits venster van de wc; de twee (kleinere) bovenruitjes zijn van geel kathedraalglas. In het tweede terugspringende muurvlak bevindt zich een rechthoekig T-schuifvenster, voorzien van een 6-ruits bovenlicht. Links naast dit venster bevindt zich in de muur van de aanbouw een klein 2-ruits venster. Op de tweede bouwlaag bevinden zich in het rechter muurvalk twee rechthoekige vensters voorzien van enkelruits schuiframen en 4-ruits bovenlichten. In het eerste terugspringende muurvlak, boven de al genoemde deur, bevindt zich een rechthoekig venster voorzien van een stolpraam met 8-ruits bovenlicht. Links hiernaast bevindt zich, recht boven het hiervoor genoemde wc-raampje, een identiek venster. Het tweede terugspringende muurvlak is blind. Het eerste muurvlak van de gevel wordt aan de bovenzijde afgesloten door een geprofileerde houten bakgoot op klossen. De terugspringende tweede en derde muurvlakken en de aanbouw worden aan de bovenzijde afgesloten door een daklijst. Hierachter bevindt zich een mastieken dak met daarop een dekking van kiezels.
De wit gesausde ACHTERGEVEL heeft in de aanbouw aan de rechterzijde een deurkozijn met paneeldeur. Hierboven bevindt zich een glazen luifel. Links van de deur is een rechthoekig venster aangebracht voorzien van een kozijn met twee gekoppelde enkelruits ramen. De achtergevel van de aanbouw wordt aan de bovenzijde afgesloten door een daklijst. Links van de aanbouw bevindt zich in het terugspringende deel van de achtergevel een groot rechthoekig deurkozijn, voorafgegaan door een gemetseld stoepje. Het kozijn is voorzien van 2-ruits stolpdeuren, voorzien van een 10-ruits bovenlicht. Op de tweede bouwlaag heeft de achtergevel achter een vernieuwde balustrade boven de aanbouw een rechthoekig deurkozijn voorzien van 2-ruits stolpdeuren voorzien van een 10-ruits bovenlicht. Hierboven wordt de gevel afgesloten door een daklijst. Links hiervan bevindt zich een rechthoekig venster met 2-ruits stolpramen voorzien van een 8-ruits bovenlicht. Hierboven bevindt zich onder de topgevel een enkelruits draairaam. De steekkap van de topgevel is voorzien van een gesneden windveer. Hierachter bevindt zich op de kruising tussen het zadel- en platgedekte dak een hoge gecementeerde schoorsteen.
De RECHTER ZIJGEVEL heeft aan de linker zijde een serre op een gemetselde borstwering. Deze serre is in de onderramen voorzien van moderne dubbele beglazing. Aan de voorzijde heeft de serre twee paneeldeuren met enkelruits ramen voorzien van een 10-ruits bovenlicht. Links en rechts naast deze deuren een onderraam met 10-ruits bovenlicht. Aan de belendende zijden heeft de serre twee gekoppelde enkelruits ramen voorzien van 8-ruits bovenlichten. Boven de tandlijst van de bovendorpels bevinden zich vlakken met een beschot van kraaldelen. Aan de bovenzijde wordt de serre afgesloten door een geprofileerde houten bakgoot op klossen, waarachter een recente balustrade is aangebracht. Aan de rechterzijde van de serre is de gevel voorzien van een recent venster. De tweede bouwlaag is aan beide uiteinden van de serre voorzien van grote deurkozijnen met 2-ruits stolpdeuren voorzien van een 8-ruits bovenlicht. Boven een zinken mastgoot zijn in het dakschild twee recente dakkapellen aangebracht.
Het INTERIEUR van de villa is nog redelijk oorspronkelijk en omvat onder andere een hal met granieten vloer, klapdeuren voorzien van gegraveerde glaspanelen en oorspronkelijke stucplafonds in voor- en achterkamer. Hierbij gaat het om varianten op een model met kastanjebladeren en geometrisch randprofiel. Op de bovenverdieping bevinden zich nog stucplafonds met eenvoudig cirkelprofiel. Tussen voor- en achterkamer bevinden zich de oorspronkelijke schuifdeuren (paneeldeuren) voorzien van een fraaie omlijsting van verschillende panelen rond het kozijn. Ook heeft het pand nog twee marmeren schouwen en een houten schouw in de keuken.
Waardering
VILLA uit 1909 in Overgangsarchitectuur waarin invloeden van de Neo-Renaissance en de Art Nouveau zijn verwerkt.
- Van architectuurhistorische waarde als goed en redelijk gaaf bewaard voorbeeld van een villa, gebouwd in Overgangsarchitectuur en daarin beïnvloed door de Art Nouveau en de Neo-Renaissance. Het pand valt op door esthetische kwaliteiten, zoals deze tot uiting komen in de rijke ornamentiek van bijvoorbeeld de serre, het schijnspant en de kozijnonderdelen.
Er is sprake van een ensemblewaarde als onderdeel van de villawijk ten westen van de Loolaan, waarbinnen het pand onderdeel uitmaakt van een historisch gegroeid bestand aan karakteristieke villabebouwing.
- Van stedebouwkundige waarde door de situering op de hoek van de Bosweg en de Koning Lodewijklaan. De Bosweg bezit nog een in vrij gave staat bewaard bestand aan historische huizen, die tezamen met de vele particuliere en openbare groenelementen een aantrekkelijk, waardevol straatbeeld vormen.
- Van cultuurhistorische waarde als herkenbaar element uit een maatschappelijke ontwikkeling. Het pand is gebouwd als huisvesting van de nieuwe en kapitaalkrachtige stedelijke elite, die zich bij voorkeur vestigde in kapitale villa's in ruim opgezette romantisch aangelegde villawijken.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Large detached VILLA, named 'BOSCH ZICHT' and situated on the Bosweg at the corner adjoining the Koning Lodewijklaan. According to the dating on the facade, the villa was built in 1909 in Transitional architecture. This was influenced among other things by Art Nouveau and Neo-Renaissance. The villa has affinities with the work of architects Wijn and Van Driesum.
Description
The brick building laid in running bond is erected on an approximately square ground plan and comprises two storeys under a composite gabled roof covered with half-hipped Frisian tiles, with on the left side a flat-roofed roof section above the recessed side facade. At the rear there is a flat-roofed extension of one storey. The building has a continuous rendered plinth, rendered drip mouldings below the windows and brick courses of facing brick. These courses are applied alternately in the form of a single course and two rows of horizontally laid stretchers placed above each other. The arches above the windows and parts of the ornamental brickwork in the arch fields are also executed in facing brick. Vertical members and transom bars of the various (sash) windows, provided with fanlights of yellow cathedral glass, are provided with a carved dentil course. The windows in the side facades are closed by a brick segmental arch with below it an arch field provided with ornamental brickwork. At the rear the arch fields are whitewashed.
The asymmetrically divided FRONT FACADE has on the right side a risalit ending in a gable with a pitched roof on the left side flanked by a straight-finished Flemish gable. Above the plinth there is on the first storey on the right side a bay window which on the left side runs out via a bevelled corner into a porch. The bay window is provided on three sides with a rectangular window with single-ruin sash windows and 8-ruin fanlights. The middle window is closed at the top by a decorated, whitewashed lintel. Next to a brick pilaster there is a door frame provided with a richly carved panel door with in the centre a glass panel provided with decorative wrought iron. In the top of the door an oval 10-ruin window is fitted. Above the door there is an 8-ruin fanlight. On both sides of the door frame the brick courses of the facade are closed by three whitewashed ornamental blocks. The porch rests on the left side on a brick column which is connected via a low wall by a pilaster on the left side of the door frame, which is closed by a worked whitewashed console. The wall is subdivided into brick vertical members and provided with a rendered coping. In the brickwork of column and bay window worked whitewashed consoles are fitted which support an elongated worked lintel at the top of the porch. The porch is closed by a wooden profiled rain gutter on carved consoles. Above the lower course in the facade on the left side of the porch a rectangular window is fitted with two coupled single-ruin sash windows provided with two 6-ruin fanlights. The window is closed by two coupled half-brick segmental arches, in the arch fields provided with ornamental brickwork, with above it a large brick segmental arch with sandstone carved keystones. On the upper floor the balcony is provided with a recent balustrade. On the right side there is a rectangular window provided with a single-ruin sash window with 8-ruin fanlight. The window is closed by a brick round arch with sandstone ornamental blocks with below it an arch field provided with ornamental brickwork. The springing of the round arch is flanked on both sides by medallions of sandstone fitted in the facade surface, closed by horseshoe-shaped half-brick courses, which are provided at the bottom with a descending geometric pattern. In the medallions two figures are each placed which together form the year 1909. Above the round arch there is a corbel set with above it a rectangular wooden frame. On both sides of the vertical member there is a half-brick course for closing the facade. Above this a false rafter is fitted on wooden sheathing with in the middle a T-shaped divided window with below two single windows and above a strip of four small panes of yellow cathedral glass. The gable is closed by a pitched roof which is provided with a carved wind vane and broker, with a weather vane fitted. On the left side there is in the Flemish gable a door frame provided with a single-ruin panel door with 6-ruin fanlight. The frame is closed by a brick segmental arch with sandstone carved keystones. The arch field is provided with ornamental brickwork. Above the arch there is a rectangular flat ornamental brickwork, above which a semi-circular worked sandstone ornamental motif is fitted. In this the name of the villa is placed. The facade is closed by a block dentil course, which on both sides is flanked by columnar brickwork, crowned by rendered square pointed closures. The right side of the Flemish gable partially breaks through the left roof panel. On the left side of the balcony the facade is closed by a profiled wooden rain gutter on carved consoles. In the roof panel there is an added wooden roof dormer, provided with two horizontal-sliding windows and covered by a cat-slide roof.
The LEFT SIDE FACADE is characterised by three wall surfaces stepped back relative to each other. The right side of the facade is blind on the first storey. In the first recessed wall surface there is a door frame on rendered brackets and threshold, provided with a carved panel door with two glass panels and 8-ruin fanlight. Above this a glass canopy is fitted. To the left of this door there is a small 4-ruin window for the wc; the two (smaller) upper panes are of yellow cathedral glass. In the second recessed wall surface there is a rectangular T-sash window, provided with a 6-ruin fanlight. To the left next to this window there is in the wall of the extension a small 2-ruin window. On the second storey there are in the right wall surface two rectangular windows provided with single-ruin sash windows and 4-ruin fanlights. In the first recessed wall surface, above the aforesaid door, there is a rectangular window provided with a horizontal-sliding window with 8-ruin fanlight. To the left next to this, directly above the afore-mentioned wc window, there is an identical window. The second recessed wall surface is blind. The first wall surface of the facade is closed at the top by a profiled wooden rain gutter on consoles. The recessed second and third wall surfaces and the extension are closed at the top by a cornice. Behind this there is a mastic roof with a covering of gravel.
The whitewashed REAR FACADE has in the extension on the right side a door frame with panel door. Above this there is a glass canopy. To the left of the door a rectangular window is fitted provided with a frame with two coupled single-ruin windows. The rear facade of the extension is closed at the top by a cornice. To the left of the extension there is in the recessed part of the rear facade a large rectangular door frame, preceded by a brick stoep. The frame is provided with 2-ruin horizontal-sliding doors, provided with a 10-ruin fanlight. On the second storey the rear facade behind a renewed balustrade above the extension has a rectangular door frame provided with 2-ruin horizontal-sliding doors provided with a 10-ruin fanlight. Above this the facade is closed by a cornice. To the left of this there is a rectangular window with 2-ruin horizontal-sliding windows provided with an 8-ruin fanlight. Above this there is below the gable a single-ruin casement window. The pitched roof of the gable is provided with a carved wind vane. Behind this there is at the junction between the gabled and flat roof a high rendered chimney.
The RIGHT SIDE FACADE has on the left side a conservatory on a brick parapet wall. This conservatory is provided in the lower windows with modern double glazing. At the front the conservatory has two panel doors with single-ruin windows provided with a 10-ruin fanlight. To the left and right next to these doors an under window with 10-ruin fanlight. On the adjoining sides the conservatory has two coupled single-ruin windows provided with 8-ruin fanlights. Above the dentil course of the upper sills there are surfaces with beading. At the top the conservatory is closed by a profiled wooden rain gutter on consoles, behind which a recent balustrade is fitted. On the right side of the conservatory the facade is provided with a recent window. The second storey is at both ends of the conservatory provided with large door frames with 2-ruin horizontal-sliding doors provided with an 8-ruin fanlight. Above a zinc gutter two recent roof dormers are fitted in the roof panel.
The INTERIOR of the villa is still reasonably original and includes among other things a hall with granite flooring, swing doors provided with engraved glass panels and original stucco ceilings in front and back rooms. These are variants of a model with chestnut leaves and geometric border profile. On the upper floor there are still stucco ceilings with simple circular profile. Between front and back room there are the original sliding doors (panel doors) provided with a fine surround of different panels around the frame. The building also still has two marble fireplaces and a wooden fireplace in the kitchen.
Valuation
VILLA from 1909 in Transitional architecture in which influences of Neo-Renaissance and Art Nouveau have been incorporated.
- Of architectural historical value as a good and reasonably well-preserved example of a villa, built in Transitional architecture and influenced thereby by Art Nouveau and Neo-Renaissance. The building stands out due to aesthetic qualities, as these are expressed in the rich ornamentation of for example the conservatory, the false rafter and the frame components.
There is ensemble value as part of the villa district west of the Loolaan, in which the building is part of a historically grown stock of characteristic villa development.
- Of urban planning value due to its situation at the corner of the Bosweg and the Koning Lodewijklaan. The Bosweg still possesses a stock of historic houses preserved in fairly good condition, which together with the many private and public green elements form an attractive, valuable streetscape.
- Of cultural historical value as a recognisable element of a social development. The building was constructed as accommodation for the new and capital-strong urban elite, which preferably settled in substantial villas in spaciously laid out romantically designed villa districts.
Nearby in the register
- Woonhuis, Bosweg 11Woonhuisunder 1 mi
- Archeologie, Loolaan ApeldoornArcheologieunder 1 mi
- oorspr. Kamp Links nu Sunny HomeWoonhuisunder 1 mi
- NoorderkerkKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.