Rijksmonumentenregister · Netherlands
Centraal Postkantoor
Rotterdam, Zuid-Holland, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Overheidsgebouw
- Function
- Hoofdpostkantoor
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1915 - 1922
- Address
- Coolsingel 42, Locatie: Stadsdriehoek, 3011 AD Rotterdam (and others)
- Place
- Rotterdam
- Province
- Zuid-Holland
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.92188, 4.47971
- Monument number
- 513764
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit Amsterdam
3 historical maps cover this location, the earliest the 1907 map "[Kaart van de Rotte door Jan Potter, landmeter]" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding:
HOOFDPOSTKANTOOR, tussen 1915 en 1922 gebouwd, ter vervanging van het oude postkantoor De Beurs (1875-1929) op een sterk teruggerooid bouwkavel aan de Coolsingel, in Nieuw historiserende trant en Art Déco detaillering, naar ontwerp van architect G.C.Bremer. In de gevels zijn reliëfs met figuratieve voorstellingen van de beeldhouwer Van Lunteren opgenomen. Het gebouw heeft eind jaren'40 diverse verbouwingen aan de kap ondergaan.
Omschrijving:
Statig kantoorgebouw bestaande uit vier bouwlagen en een kelder- en kapverdieping, samengesteld uit vier vleugels rond een cour, die voor het grootste deel in beslag wordt genomen door de centrale hal en een tussenvleugel, waardoor alleen aan de achterzijde een rechthoekig expeditieterrein open blijft. Het gebouw heeft een betonconstuctie en is boven een granieten rustica plint geheel opgetrokken in Kirchheimer Muschelkalksteen (voorgevel) en gedeeltelijk baksteen (zij- en achtergevels). De gevels zijn voorzien van gebeeldhouwde sluitstenen, reliëfs en cordonlijsten. Alleen de hoofdvleugels hebben een kapverdieping onder een mansardedak; de achtergevel heeft een plat dak en de tussenvleugel is voorzien van een steil zadeldak. De schuine daken zijn bedekt met rode leipannen. De ramen zijn gevat in stalen kozijnen met een kleine roedenverdeling, de deuren zijn van ijzer. Rondom het pand loopt een gedecoreerde overkragende kroonlijst. Het pand is vijftien vensterassen breed en vijftien vensterassen diep. De gevels worden verticaal geleed door pilasters in de kolossale orde en zijn bovendien voorzien van risalerende hoek- en middendelen. De achtergevel heeft alleen hoekrisalieten. De begane grond is behandeld als basement voor de er boven gelegen pilasterbouw. In de middenrisaliet aan de Coolsingel bevindt zich de hoofdingang met drie rondbogen bereikbaar via een natuurstenen trap. De rondbogen worden geaccentueerd door gebeeldhouwde reliëfs in de vorm van geabstraheerde ossekoppen.
De rondbogen kunnen worden afgesloten door gedecoreerde smeedijzeren hekken met geometrische motieven, waarin in gouden belettering (van links naar rechts) de woorden POSTERIJEN, TELEGRAFIE en TELEFONIE zijn te lezen. De ingang wordt op de verdieping geflankeerd door vlaggemasten die, hangend aan een ijzeren constructie, ver naar voren steken. Links en rechts van de hoofdingang bevinden zich twee kleine aedicula-vormige deuropeningen. (Beide zijn thans in gebruik genomen door een geldautomaat.) Aan weerszijden van de middenrisaliet vijf vensterassen met op de begane grond rechthoekige vensters met stalen onderverdeling en op de verdieping per vensteras drie zeer hoge, smalle vensters. Op de derde verdieping kleine vierkante vensters met gedecoreerde vensteromlijstingen, geflankeerd door gebeeldhouwde diermotieven in de zijdelen en staande mensfiguren in de middenrisaliet. De middenrisaliet wordt in het dak bekroond door drie dakkapellen met ovale vensters gevat in gedecoreerde omlijsting. Boven de overige vensterassen in het dak half cirkelvormige dakkapellen. De noord- en zuidgevel van het gebouw, respectievelijk aan de Stadhuisstraat en de Meent, hebben een vrijwel identieke opbouw. Naast de zij-ingang aan de Stadhuisstraat staat links "Anno" en rechts "1922" gebeiteld. Een uitzondering in de gevel aan de Meentzijde vormt een afgerond afdakje, steunend op vier gecanneleerde halfzuilen, boven de brievenbussen in het midden van de gevel. De achtergevel is grotendeels opgetrokken in baksteen en heeft een zakelijke vormgeving toegesneden op de expeditie. Alleen de zijrisalieten hebben een pilasterindeling, waarbij de langgerekte enkele ramen zijn vervangen door dubbele ramen zonder decoratie. In het midden bevonden zich oorspronkelijk drie toegangen naar de expeditieruimte, waarvan alleen de middelste recht is en de andere rondbogen hebben. De middelste toegang is dichtgezet met een portiersloge en de rechterhelft van de meest zuidelijke toegang is gedeeltelijk dichtgemetseld voor een noodstroomvoorziening. Bovenin de geometrisch gedecoreerde smeedijzeren hekken, die de poorten afsluiten, zijn lantaarns opgehangen. In de poorten bevinden zich ijzeren laaddeuren. Op de begane grond, in de meest noordelijke hoek van het gebouw direct naast de expeditie, was oorspronkelijk een kleine brandweergarage gesitueerd. De gevels van het binnenterrein zijn sober vormgegeven en opgetrokken in donkerrode handvormbaksteen met gemetselde muurdammen en een brede natuurstenen cordonlijst rondom. De westzijde van het binnenterrein wordt in beslag genomen door een één bouwlaag tellend expeditieperron, ontsloten door vijf dubbele schuifdeuren met roedenverdeling. In de zuid-oostelijke hoek bevindt zich de toegang naar de kelder. In de noord-oostelijke hoek bevindt zich een pakhuis met dubbele ijzeren laaddeuren op iedere verdieping en op de bovenste verdieping een ijzeren hijsbalk. De representatieve centrale hal is toegankelijk via een fraai betegeld voorportaal aan de Coolsingel met een rijk beschilderd houten cassettenplafond met bronzen Art Déco lichtarmaturen. In de centrale hal is de open galerij op de begane grond dichtgezet met inmiddels gemoderniseerde loketten. De galerij op de verdieping is dicht gezet. De centrale hal heeft een dubbele overkapping: vanuit de hal is het hoge paraboolvormige gewelf van wit geverfd beton met een cassettenmotief en vensters in de top zichtbaar. Het gewelf, steunend op zware steunberen, wordt overkapt door een transparante dakconstructie met betonnen spanten. In het kantoor zijn vier trappenhuizen aanwezig. De twee hoofdtrappenhuizen - respectievelijk aan de Stadhuisstraat en de Meent - zijn rijk vormgegeven. Het trappenhuis aan de Stadhuisstraat heeft naast een personenlift twee licht-houten Paternosterliften en een goederenlift. Aan de achterzijde van het gebouw bevinden zich op de hoeken, aan weerszijden van de oude telefooncentrales, kleine diensttrappenhuizen met massieve granieten treden. Het meest zuidelijke trappenhuis is rond een lift geprojecteerd. De gevels in de hal en grote delen van het centrale trappenhuis aan de Stadhuisstraat zijn bekleed met Majolica tegels in reliëf. De vloeren, in de hal en in de trappenhuizen, zijn van verschillende soorten marmer/natuursteen en alleen in de centrale hal van veelkleurige keramische tegeltableaus voorzien.
Waardering:
Statig, in Nieuw-Historiserende trant en Art Decó uitgevoerd hoofdpostkantoor van algemeen belang vanwege de architectuur- en cultuurhistorische waarde, alsook van stedebouwkundig belang als matrix voor het Basisplan uit 1946.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction:
HEAD POST OFFICE, built between 1915 and 1922, replacing the old post office De Beurs (1875-1929) on a considerably reduced building plot on the Coolsingel, in New Historicist style and Art Deco detailing, designed by architect G.C.Bremer. The facades incorporate reliefs with figurative representations by sculptor Van Lunteren. The building underwent various roof modifications in the late 1940s.
Description:
Imposing office building consisting of four storeys and a basement and roof storey, composed of four wings around a courtyard, which is largely occupied by the central hall and an intermediate wing, leaving only a rectangular goods yard open at the rear. The building has a concrete structure and is constructed entirely above a granite rusticated plinth in Kirchheimer Muschelkalksteen (front facade) and partly in brick (side and rear facades). The facades are furnished with sculptured keystones, reliefs and cordon mouldings. Only the main wings have a roof storey beneath a mansard roof; the rear facade has a flat roof and the intermediate wing is fitted with a steep gabled roof. The pitched roofs are covered with red slate tiles. The windows are set in steel frames with small glazing bars; the doors are of iron. A decorated overhanging cornice runs around the entire property. The plot is fifteen window bays wide and fifteen window bays deep. The facades are vertically articulated by pilasters in the colossal order and are furthermore furnished with projecting corner and central elements. The rear facade has only corner projections. The ground floor is treated as a basement for the pilaster construction above it. In the central projection on the Coolsingel is the main entrance with three round arches, accessible via a natural stone staircase. The round arches are accentuated by sculptured reliefs in the form of abstracted ox heads.
The round arches can be closed by decorated wrought-iron gates with geometric motifs, on which in gilt lettering (from left to right) the words POSTERIJEN, TELEGRAFIE and TELEFONIE can be read. The entrance on the upper floor is flanked by flagpoles which, hanging from an iron construction, project far forward. To the left and right of the main entrance are two small aedicula-shaped doorways. (Both are now in use by an automated teller machine.) On either side of the central projection five window bays with rectangular windows with steel subdivision on the ground floor and on the upper floor per window bay three very tall, narrow windows. On the third floor small square windows with decorated window surrounds, flanked by sculptured animal motifs in the side sections and standing human figures in the central projection. The central projection is crowned in the roof by three roof dormers with oval windows set in decorated surrounds. Above the remaining window bays in the roof half-circular roof dormers. The north and south facades of the building, respectively on the Stadhuisstraat and the Meent, have an almost identical structure. Next to the side entrance on the Stadhuisstraat, "Anno" is carved on the left and "1922" on the right. An exception in the facade on the Meent side is a rounded canopy, supported on four fluted half-columns, above the letter boxes in the middle of the facade. The rear facade is largely constructed in brick and has a utilitarian design suited to the goods yard. Only the side projections have a pilaster arrangement, with the elongated single windows replaced by double windows without decoration. Originally there were three entrances to the goods yard space in the middle, of which only the middle one is straight and the others have round arches. The middle entrance has been closed with a porter's lodge and the right half of the southernmost entrance has been partially bricked up for a standby power supply. At the top are geometrically decorated wrought-iron gates, which close the gates, with lanterns hung in them. Iron loading doors are located in the gates. On the ground floor, in the most northerly corner of the building immediately adjacent to the goods yard, there was originally a small fire brigade garage. The facades of the interior courtyard are soberly designed and constructed in dark red hand-moulded brick with mortared wall ties and a broad natural stone cordon moulding around. The west side of the interior courtyard is occupied by a goods yard platform consisting of one storey, accessed by five double sliding doors with glazing bars. In the south-eastern corner is the entrance to the basement. In the north-eastern corner is a warehouse with double iron loading doors on each floor and on the top floor an iron hoisting beam. The representative central hall is accessible via a finely tiled vestibule on the Coolsingel with a richly painted wooden coffered ceiling with bronze Art Deco light fixtures. In the central hall the open gallery on the ground floor has been closed with now modernised counters. The gallery on the upper floor is closed. The central hall has a double covering: from the hall the high parabolic vault of white painted concrete with a coffering motif and windows at the apex is visible. The vault, supported on heavy buttresses, is covered by a transparent roof structure with concrete trusses. There are four stairwells in the office. The two main stairwells - respectively on the Stadhuisstraat and the Meent - are richly designed. The stairwell on the Stadhuisstraat has, in addition to a passenger lift, two light wooden Paternoster lifts and a goods lift. On the rear of the building, at the corners, on either side of the old telephone exchanges, are small service stairwells with massive granite steps. The southernmost stairwell is designed around a lift. The facades in the hall and large parts of the central stairwell on the Stadhuisstraat are lined with relief Majolica tiles. The floors, in the hall and in the stairwells, are of various types of marble/natural stone and in the central hall only are furnished with colourful ceramic tile tableaux.
Valuation:
Imposing head post office executed in New Historicist style and Art Deco of general significance on account of its architectural and cultural-historical value, as well as of urban planning significance as a matrix for the 1946 Master Plan.
Nearby in the register
- Handels BeursHandel en kantoorunder 1 mi
- StadhuisBestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
- St. Lucia kweekschoolOnderwijs en wetenschapunder 1 mi
- Kunstwerk, Coolsingel bij 105Straatmeubilairunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.