Rijksmonumentenregister · Netherlands
St. Lucia
Mierlo, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Kerk en kerkonderdeel
- Function
- Kerk
- Category
- onroerend gebouwd
- Built (approximately)
- 1856 - 1858
- Address
- Pastoor de Winterstraat 19, 5731 EJ Mierlo (Geldrop-Mierlo 30)
- Place
- Mierlo
- Municipality
- Geldrop-Mierlo
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.43872, 5.61791
- Part of complex
- 513687
- Monument number
- 513690
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
University Library, Vrije Universiteit AmsterdamUniversity Library, Vrije Universiteit AmsterdamDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1851 map "Holland." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
St. LUCIAKERK, gebouwd in neogotische stijl tussen 1856 en 1858 naar ontwerp van H.J. van Tulder. De kerk staat op de plek van de oude middeleeuwse kerk. De toren hiervan is ombouwd. In 1936 voegde architect C. van Moorsel er een nieuwe sacristie en kinderkapellen aan toe. Bij recente restauraties zijn de oorspronkelijke polychromie en de kerkbanken in het interieur verdwenen, een deel van de handvorm baksteen is vervangen door machinale baksteen.
Omschrijving
De kruisvormige basilicale kerk met centrale westtoren en dakruiter is driebeukig en telt tot het transept vijf traveeën. Het koor telt twee traveeën en heeft een driezijdige sluiting.
De gevels zijn opgetrokken uit handvorm baksteen met vlechtingen in de topgevels bij de zijbeuken. De zadeldaken zijn bekleed met leien in maasdekking; elk venster van de zijbeuken heeft een zadeldak dat het lessenaardak ervan doorbreekt. Op de kruising van transept en schip een achthoekige dakruiter met opengewerkte spitsboogjes en een ingesnoerde naaldspits met vergulde bol en kruis.
De westgevel bezit overhoeks geplaatste steunberen bekroond door hardstenen pinakels. De plint is van hardsteen. Aan weerskanten van de toren een klimmend driepasfries. De toren bestaat uit vier geledingen. In de steunberen blindnissen en hardstenen traceringen en pinakels, horizontale geleding door hardsteen cordonlijsten.
In de eerste geleding een portaal in laat-gotische stijl, onder ezelsrugboog. De vleugeldeur wordt geflankeerd door een geprofileerd basement en dagkanten, hardstenen zuiltjes met pinakel, op de boog met hogels een toppinakel. De boogvulling is van hardsteen vierpasmaaswerk. In de tweede geleding bevindt zich een roosvenster met visblaastracering. Onder de cordonlijst een driepasfries.
De derde geleding heeft boven een vierpasfries een lancetfries met driepas.
De vierde geleding bevat galmgaten onder een spitsbooglijst. Aan de vier zijden een steile topgevel geflankeerd door dubbele uitkragende spitsen. Hierboven een zeshoekige spits met leien in maasdekking en bol, kruis en windvaan.
De zij- en achtergevels hebben eenvoudige baksteen steunberen met versnijding, afzaat en waterspuwer. Hiertussen de spitsboogvensters met afzaat en verschillende neogotische kalksteen tracering en glas-in-lood. Boven de zijbeukvensters natuursteen wenkbrauwbogen.
De tracering is opgebouwd uit drie lancetten, alternerend bekroond door staande en liggende vierpassen met driepas en visblaas. De transeptfaçade is gevat tussen drie keer versneden overhoeks geplaatste steunberen, eindigend in een achthoekige pijler met bakstenen spits. Het venster is opgebouwd uit drie lancetten bekroond door driepas in sferische driehoek waar boven zeslobbige rozet. Tussen het koor en transept okselkapellen. Oostelijk daarvan bevindt zich een lager aangezette koorkapel. Aan de noordzijde bevindt zich de sacristie uit 1936. Tussen de zware lage steunberen bevinden zich gekoppelde spitsboogvensters met diefijzers. Boven is een balustrade opgemetseld. Het koor bezit smeedijzeren ankers ter hoogte van gewelf en raaminzet. In de gevel is een eerste steen aangebracht met tekst: DOM Primem lapidem posuit R. Vissers pastor 6 juni MDCCCLVI.
De binnenmuren en gewelven zijn gepleisterd. Tussen de spitsbogen die de ruimte verdelen bundelpijlers die leiden naar de geprofileerde kruisribgewelven met bewerkte sluitstenen. In het priesterkoor bevinden zich glas-in-loodramen van Jos Menke uit Goch, daterend 1899. De vensters hebben Petrus, de H. Lucia tussen Maria en Jozef, Paulus, als onderwerp. In het schip bevinden zich grisaille ramen van F. Nicolas & Zn uit Roermond, 1896. De figuratieve elementen hierin dateren uit 1950. In de kerk horen 14 kruiswegstaties op doek thuis, geschilderd door F.G.J. Beers uit Antwerpen, tussen 1890 en 1892.
Tot het kerkmeubilair hoort verder onder meer; een doopvont uit het einde van de achttiende eeuw door Jac. Pijpers, met een deksel uit ca. 1935. Voorts een eikenhouten altaartombe uit de eerste helft van de negentiende eeuw. Hierbij; een tabernakel uit ca. 1935, door Zimmerman en Van Wijnhoven. Het orgel uit 1930. Orgel en orgelkas zijn niet van waarde uit het oogpunt van monumentenzorg. Tenslotte diverse heiligenbeelden.
De kerk wordt deels omgeven door een lage vernieuwde bakstenen muur voorzien van oude hardstenen pijlerbekroningen.
Waardering
Het kerkgebouw met sacristie is van algemeen belang. Het heeft cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociale en geestelijke ontwikkeling, in het bijzonder de ontwikkeling van het katholicisme in de tweede helft van de negentiende eeuw en de vorming van parochiecentra op het platteland. Het is tevens van belang voor de geschiedenis van de nederzetting, vanwege de continuïteit van het kerkelijk gebruik die tot uitdrukking komt in de aanwezigheid van de middeleeuwse toren, welke in de neogotische kerk is opgenomen. Het heeft architectuurhistorisch belang vanwege de plaats in het werk van de architect Van Tulder, als bijzonder voorbeeld van de verwerking van motieven uit de Brabantse dorpsgotiek met elementen van de zuidelijke Neogotiek, welke Van Tulder tijdens zijn Belgische opleiding heeft leren kennen. Het gebouw heeft ensemblewaarden in samenhang met pastorie en parochiehuis. Het is gaaf bewaard gebleven en typologisch zeldzaam.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
St. LUCIAKERK, built in neogothic style between 1856 and 1858 to the design of H.J. van Tulder. The church stands on the site of the old medieval church. The tower of this was rebuilt. In 1936 architect C. van Moorsel added a new sacristy and side chapels to it. In recent restorations the original polychromy and the church pews in the interior have been lost, part of the hand-formed brick has been replaced by machine-made brick.
Description
The cross-shaped basilical church with central west tower and roof turret is three-aisled and has five bays up to the transept. The choir has two bays and has a three-sided closure.
The facades are built up from hand-formed brick with lattice patterns in the gable ends at the side aisles. The gabled roofs are clad with slate in Meuse coupling; each window of the side aisles has a gabled roof that breaks through its lean-to roof. At the crossing of transept and nave an octagonal roof turret with open tracery spitzes and a tapered spire with gilded ball and cross.
The west facade has diagonally placed buttresses crowned by ashlar pinnacles. The plinth is of ashlar. On either side of the tower a climbing three-foil frieze. The tower consists of four storeys. In the buttresses blind niches and ashlar traceries and pinnacles, horizontal articulation by ashlar cornice lines.
In the first storey a portal in late-gothic style, under a segmental arch. The wing door is flanked by a moulded basement and stone jambs, ashlar shafts with pinnacle, on the arch with decorative hooks a top pinnacle. The arch filling is of ashlar four-foil tracery. In the second storey is a rose window with fish-bladder tracery. Below the cornice line a three-foil frieze.
The third storey has above a four-foil frieze a lancet frieze with three-foil.
The fourth storey contains belfry openings under a pointed arch moulding. On all four sides a steep gable flanked by double projecting spires. Above this a hexagonal spire with slate in Meuse coupling and ball, cross and weathervane.
The side and rear facades have simple brick buttresses with chamfered edges, drip moulding and water spout. Between these the pointed arch windows with drip moulding and various neogothic limestone tracery and stained glass. Above the side aisle windows natural stone relieving arches.
The tracery is built up from three lancets, alternately crowned by standing and recumbent four-foils with three-foil and fish-bladder. The transept facade is set between three times chamfered diagonally placed buttresses, ending in an octagonal pier with brick spire. The window is built up from three lancets crowned by three-foil in spherical triangle above which six-lobed rose. Between the choir and transept are side chapels. To the east of this is a lower-set choir chapel. On the north side is the sacristy of 1936. Between the heavy low buttresses are coupled pointed arch windows with wall ties. Above a balustrade is built in. The choir has wrought iron wall anchors at the height of vault and window setting. In the facade a foundation stone is placed with text: DOM Primem lapidem posuit R. Vissers pastor 6 juni MDCCCLVI.
The inner walls and vaults are plastered. Between the pointed arches that divide the space are bundled piers that lead to the moulded cross-ribbed vaults with worked keystones. In the priest's choir are stained glass windows by Jos Menke from Goch, dating 1899. The windows have as subject Peter, St. Lucia between Mary and Joseph, Paul. In the nave are grisaille windows by F. Nicolas & Sons from Roermond, 1896. The figurative elements in these date from 1950. In the church are 14 stations of the cross on canvas, painted by F.G.J. Beers from Antwerp, between 1890 and 1892.
The church furnishings further include among other things; a baptismal font from the end of the eighteenth century by Jac. Pijpers, with a cover from ca. 1935. Furthermore an oak wood altar tomb from the first half of the nineteenth century. With this; a tabernacle from ca. 1935, by Zimmerman and Van Wijnhoven. The organ from 1930. Organ and organ case are of no value from the point of view of monument conservation. Finally various holy images.
The church is partly surrounded by a low renovated brick wall provided with old ashlar pier crownings.
Valuation
The church building with sacristy is of general importance. It has cultural-historical value as a special expression of a social and spiritual development, in particular the development of Catholicism in the second half of the nineteenth century and the formation of parish centres in the countryside. It is also of importance for the history of the settlement, because of the continuity of church use as expressed in the presence of the medieval tower, which is incorporated in the neogothic church. It has architectural-historical importance because of its place in the work of architect Van Tulder, as a particular example of the incorporation of motifs from Brabant village gothic with elements of southern Neogothic, which Van Tulder learned during his Belgian training. The building has ensemble values in relation to the parsonage and parish house. It has remained in good condition and is typologically rare.
Nearby in the register
- Pastorie(F), Heer van Scherpenzeelweg 18Kerkelijke dienstwoningunder 1 mi
- St. LuciaVergadering en verenigingunder 1 mi
- Calvarieberg, Heer van Scherpenzeelweg bij 18Kerk en kerkonderdeelunder 1 mi
- Bestuursgebouw en onderdl, Dorpsstraat 134Bestuursgebouw en onderdlunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.