Rijksmonumentenregister · Netherlands
Bestuursgebouw en onderdl, Dorpsstraat 134
Mierlo, Noord-Brabant, Netherlands
The record
- Designation
- National monument (rijksmonument)
- Class
- Bestuursgebouw en onderdl
- Category
- onroerend gebouwd
- Built
- 1806
- Address
- Dorpsstraat 134, 5731 JL Mierlo (Geldrop-Mierlo 30)
- Place
- Mierlo
- Municipality
- Geldrop-Mierlo
- Province
- Noord-Brabant
- Country
- Netherlands
- Coordinates
- 51.44320, 5.61602
- Monument number
- 526441
Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.
David Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDigital Commonwealth, Boston Public LibraryDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesDavid Rumsey Map Collection, Stanford LibrariesLeiden University Libraries
5 historical maps cover this location, the earliest the 1799 map "The Seven United Provinces with their Dependencies." (David Rumsey Map Collection, Stanford Libraries).
This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗
The register's description
Omschrijving
Inleiding
Voormalig GEMEENTEHUIS, opgetrokken in Ambachtelijk-traditionele bouwtrant en daterend uit 1806. Het pand is enigszins terzijde gelegen aan het midden van de belangrijkste doorgaande weg van het dorp, op de hoek van een kruising. Voor de linker zijgevel staan drie jonge linden. Het pand, dat oorspronkelijk ook onderdak bood aan de brandspuit en een cachot, was in gebruik als raadhuis van de gemeente Mierlo tot 1962 en sindsdien o.a. als trouwzaal. Renovatie in 1982. Het oorspronkelijke uurwerk uit de dakruiter wordt bewaard in het nieuwe gemeentehuis.
Omschrijving
Het tweelaagse en vijfassige voormalige gemeentehuis is geheel gepleisterd in blokverband, wit geschilderd en van een grijze plint voorzien. Centraal voor de voorgevel bevindt zich een dubbele bordestrap met tien geprofileerde hardstenen treden. IJzeren leuning met slanke, eenvoudig geprofileerde dito balusters. De dubbele paneeldeur met gedeeld bovenlicht is nog oorspronkelijk. Op het bovenkalf rust een schuin geplaatste vlaggenmast. Aan weerszijden steeds twee zesruits vensters met schuiframen en hardstenen plinten. Op begane grondniveau onder de trap een deur die oorspronkelijk toegang gaf tot de ruimten van de lage onderverdieping, waarin de brandspuit, het cachot en de kamer van de veldwachter waren ondergebracht. Aan weerszijden een segmentboogvormig afgesloten laag achtruits venster met dubbele draairamen.
De voorgevel wordt afgesloten door een eenvoudig geprofileerde houten bakgoot met aan weerszijden een hemelwaterafvoer. Het zadeldak is sinds de restauratie van 1982 gedekt met moderne gesmoorde Hollandse golfpannen. Centraal op de nok een zeshoekige dakruiter met ingezwenkt zeshoekig tentdak met loodbedekking, eenvoudige piron en windvaantje. De houten lantaarn wordt onder de spits bekroond door een eenvoudig geprofileerde kroonlijst waaronder een spitsboogfries. De zijden van de lantaarn worden boven een smalle zone met wit geschilderde open roosters met ruitvormig geplaatste roeden aan de voorzijde ingenomen door een zwarte wijzerplaat met vergulde Romeinse cijfers en het jaartal van de bouw 1806, terwijl de overige zijden zijn voorzien van wit geschilderde galmborden.
De zijgevels met aanzetstenen zijn opgevat als tuitgevels uitlopend in schoorstenen. De schuine zijden zijn afgedekt met zink. De rechter zijgevel heeft op de begane grond rechts een segmentboogvormig gesloten venster met diepe dagkanten en ijzeren tralies, waarachter zich oorspronkelijk het cachot bevond. Links bevindt zich de nog oorspronkelijke halfcirkelvormig gesloten dubbele deur van de ruimte die onderdak bood aan de gemeentelijke brandspuit. Daarboven, op de etage een groot zesruits venster met schuifraam. Eenvoudige zwart geschilderde staafankers geven de hoogte van de verdiepingsvloeren en gordingen aan. De linker zijgevel is in spiegelbeeld gelijk aan de rechter zijgevel met dien verstande dat zich op begane-grondniveau slechts een later gedichte deuropening aftekent.
De achtergevel is uiterst eenvoudig. Centraal bevindt zich op de begane grond een sementboogvormig gesloten achteringang met een deur met glasruiten. Daarboven een hoog en smal 27-ruits venster met hardstenen onderdorpel, dat licht verschaft aan de centrale gang. Op de begane grond rechts van de deur nog twee recht gesloten 16-ruits vensters met middenstijl en dubbele draairamen. Staafankers en zinken mastgoot. Deuren en ramen zijn standgroen, kozijnen en bakgoot wit, voorzijde van de trap, plint en onderdorpels grijs geschilderd.
De oorspronkelijke indeling van het voormalige gemeentehuis is grotendeels bewaard gebleven. Op de begane grond bevinden zich kleine ruimtes met lage balkenplafonds die o.a. onderdak boden aan het cachot, de brandspuit (met nog oorspronkelijke houten deur), de kamer van de veldwachter. Op de verdieping snijdt een gang het pand van de dubbele voordeur naar achter in twee gelijke delen. Aan het einde van de gang een gebrandschilderd glas-in-loodraam. De grote kamer links was de raadszaal en burgemeesterskamer. Enig oud detail is de schoorsteen met gecanneleerde stucpilasters. De grote kamer rechts werd gebruikt door de ambtenaren. Alle kozijnen, deuren, vloeren, trappen en stucplafonds zijn bij de renovatie van 1982 vernieuwd. Op zolder staan drie eiken kapspantparen met zowel houten pen-en-gatverbindingen als oorspronkelijke ijzeren spieën. Op de dekbalk, die wordt ondersteund door schoren, ligt een zware eiken balk in de lengterichting van de kap. Daarop rust links en rechts een driehoeksspant met makelaar en nokgording. In het midden vormt de zware eiken balk de ondersteuning van de houten dakruiter. Het oorspronkelijke uurwerk is gedemonteerd en bevindt zich nu in de hal van het nieuwe gemeentehuis. Aan het linker uiteinde is aan de zware eiken balk een houten katrol met onduidelijke functie gemonteerd. De sporen zijn bij de renovatie van 1982 geheel vernieuwd.
Waardering
Het voormalige gemeentehuis uit 1806 is van algemeen belang. Het pand heeft cultuurhistorische waarde als bijzondere uitdrukking van een sociaal-economische ontwikkeling, als vroeg voorbeeld van een zelfstandig en monumentaal raadhuis in Noord-Brabant. Het pand heeft architectuurhistorische waarde vanwege de in- en uitwendig gaaf behouden hoofdstructuur en het traditionele materiaalgebruik alsmede vanwege onderdelen van het interieur. Het heeft typologische zeldzaamheidswaarde en betekenis voor het dorpsbeeld.
English translation
The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com
Description
Introduction
Former MUNICIPAL BUILDING, constructed in traditional craft building style and dating from 1806. The building is situated somewhat to the side at the centre of the village's main through-road, on the corner of a crossing. Three young lime trees stand in front of the left side gable. The building, which originally also housed the fire engine and a lock-up, was in use as town hall of the municipality of Mierlo until 1962 and has since been used among other things as a wedding hall. Renovation in 1982. The original clock mechanism from the roof lantern is preserved in the new municipal building.
Description
The two-storey and five-bay former municipal building is entirely rendered in block pattern, painted white and provided with a grey plinth. Centrally before the front gable stands a double perron with ten moulded sandstone steps. Iron railing with slender, simply moulded balusters of the same. The double panel door with divided fanlight is still original. On the upper transom rests an obliquely placed flagstaff. On either side always two six-pane windows with sash windows and sandstone plinths. At ground level beneath the stair a door which originally gave access to the rooms of the low basement, in which the fire engine, the lock-up and the room of the village constable were housed. On either side a segment-arch-shaped closed low eight-pane window with double casement windows.
The front gable is finished with a simply moulded wooden gutter with on either side a rainwater pipe. The gabled roof has since the 1982 restoration been covered with modern close-nailed Dutch curved tiles. Centrally on the ridge a hexagonal roof lantern with inset hexagonal tent roof with lead covering, simple finial and weathervane. The wooden lantern is crowned below the spire by a simply moulded cornice beneath which a pointed-arch frieze. The sides of the lantern above a narrow zone with white painted open grilles with diamond-arranged glazing bars at the front are occupied by a black clock face with gilded Roman numerals and the year of construction 1806, while the remaining sides are provided with white painted weatherboards.
The side gables with plinth stones are conceived as spout gables terminating in chimneys. The sloping sides are covered with zinc. The right side gable has on the ground floor right a segment-arch-shaped closed window with deep reveals and iron bars, behind which originally the lock-up was situated. On the left stands the still original semi-circular-closed double door of the space which housed the municipal fire engine. Above, on the storey a large six-pane window with sash window. Simple black painted bar anchors indicate the height of the floor levels and lintels. The left side gable mirrors the right side gable with the difference that at ground level there is only a later filled-in door opening.
The rear gable is extremely simple. Centrally at ground level is a segmented-arch-shaped closed rear entrance with a glazed door. Above a high and narrow 27-pane window with sandstone drip-stone, which provides light to the central corridor. At ground level to the right of the door two more straight-closed 16-pane windows with central stile and double casement windows. Bar anchors and zinc water gutter. Doors and windows are painted stand-green, frames and gutter white, front of the stair, plinth and drip-stones painted grey.
The original layout of the former municipal building has been largely preserved. On the ground floor there are small rooms with low beam ceilings which among other things housed the lock-up, the fire engine (with still original wooden door), the room of the village constable. On the storey a corridor bisects the building from the double front door to the rear into two equal parts. At the end of the corridor a stained-glass window. The large room on the left was the council chamber and burgomaster's office. The only old detail is the chimney with fluted stucco pilasters. The large room on the right was used by the officials. All frames, doors, floors, stairs and stucco ceilings were renewed during the 1982 renovation. On the attic stand three oak rafter pairs with both wooden mortise-and-tenon joints and original iron bracing. On the collar-tie, which is supported by struts, lies a heavy oak beam in the lengthwise direction of the roof. Upon this rests on the left and right a triangular rafter with joggle and ridge board. In the middle the heavy oak beam forms the support of the wooden roof lantern. The original clock mechanism has been dismantled and is now located in the hall of the new municipal building. At the left end a wooden pulley of unclear function has been mounted on the heavy oak beam. The timbers were entirely renewed during the 1982 renovation.
Valuation
The former municipal building from 1806 is of general interest. The building has cultural-historical value as a distinctive expression of a social-economic development, as an early example of an independent and monumental town hall in North Brabant. The building has architectural-historical value because of the main structure preserved sound both internally and externally and the traditional use of materials as well as because of components of the interior. It has typological rarity value and significance for the village character.
Nearby in the register
- Molen, Dorpsstraat 147Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- St. LuciaVergadering en verenigingunder 1 mi
- Korenmolen, Geldropseweg 1Industrie- en poldermolenunder 1 mi
- St. LuciaKerk en kerkonderdeelunder 1 mi
Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.