TreeAlive
‹ Rijksmonumentenregister, Netherlands

Rijksmonumentenregister · Netherlands

Peilschaal, Havenweg 26

Stavoren, Fryslân, Netherlands

The record

Designation
National monument (rijksmonument)
Class
Waterweg, werf en haven
Function
Peilschaal
Category
onroerend gebouwd
Built
1880
Address
Havenweg 26, 8715 EM Stavoren (Súdwest-Fryslân 21)
Place
Stavoren
Municipality
Súdwest-Fryslân
Province
Fryslân
Country
Netherlands
Coordinates
52.88574, 5.35571
Part of complex
513615
Monument number
513617

Slide toward Today to fade the historical sheet and see the modern map underneath.

Utrecht University Library

4 historical maps cover this location, the earliest the 1868 map "Topografische atlas van het Koninkrijk der Nederlanden" (University Library, Vrije Universiteit Amsterdam).

Get directions ↗

This monument in the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed's register ↗

The register's description

Inleiding

Het PEILSCHAALHUIS bevindt zich aan de zuidwest-zijde van de haven van Stavoren, ten zuiden van de dammen en is naar het zuidoosten georiënteerd. Het is in 1880 gebouwd in een Ambachtelijk-traditionele stijl die is verlevendigd door decoratief metselwerk. Het peilschaalhuis is nu in gebruik als kantoor van de havenmeester: het meet-mechanisme (ondergronds) is nog aanwezig en functioneert nog steeds.

Omschrijving

Het peilschaalhuis heeft een rechthoekige plattegrond, is uit bruine baksteen opgetrokken en wordt gedekt door een zinken zadeldak met schoorsteen. Rondom loopt een natuurstenen plint. Tegen de zuidwestgevel staat een (iets jongere) aanbouw onder platdak, met aan de voorzijde een houten deur en aan de zuid-westzijde een gebogen venster met gemetselde, gebogen strek. In de geveltop met geprofileerde windveer is een (min of meer) zeskantige steen aangebracht met het opschrift: "RIJKS PEILSCHAAL 1880". Hieronder bevindt zich de voordeur onder een gebogen strek van rode en gele bakstenen. Voor de natuurstenen plint ligt een tweetreeds bakstenen trap.

De noord-oostelijke zijgevel en de achtergevel hebben vierruits-vensters met gemetselde, gebogen strek. In de top van de achtergevel zit een rond venster.

INTERIEUR. Onder de vloer bevindt zich de oorspronkelijke meetapparatuur. Het geheel bevindt zich in een 5 meter diepe put, waarin een ladder is geplaatst en een ruimte waar het water in loopt. De peilschaal ernaast geeft de hoogte van het water aan.

Waardering

Het peilschaalhuis uit 1880 aan de haven van Stavoren is van algemeen cultuurhistorisch belang:

- als bijzondere uitdrukking van een technische en typologische ontwikkeling;

- als essentieel onderdeel van een groter geheel dat cultuurhistorisch van nationaal belang is;

- vanwege de historisch-ruimtelijke relatie met het water;

- vanwege de architectonische gaafheid van exterieur;

- vanwege de aanwezigheid van de meetapparatuur;

- in relatie tot de visuele en structurele gaafheid van de landschappelijke en stadse omgeving;

- vanwege de typologische en functionele zeldzaamheid.

English translation

The text above is the record as published by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, in Dutch. The English below is a machine translation made by TreeAlive, not by the Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; it has not been checked by a person. Where the two differ, the original is the record. Report a translation error: privacy@treealive.com

Introduction

The WATER-GAUGE HOUSE is located on the south-west side of the harbour of Stavoren, south of the dams and is oriented towards the south-east. It was built in 1880 in a Craft-traditional style enlivened by decorative brickwork. The water-gauge house is now in use as an office of the harbour master: the measuring mechanism (underground) is still present and continues to function.

Description

The water-gauge house has a rectangular floor plan, is built of brown brickwork and is covered by a zinc gabled roof with chimney. Around it runs a natural stone plinth. Against the south-west gable stands a (somewhat later) extension under flat roof, with on the front a wooden door and on the south-west side a curved window with mortared, curved brickwork. In the gable top with profiled wind vane a (more or less) hexagonal stone is fitted with the inscription: "RIJKS PEILSCHAAL 1880". Below this is the front door under a curved brickwork of red and yellow bricks. In front of the natural stone plinth lies a two-step brick staircase.

The north-east side gable and the rear gable have four-pane windows with mortared, curved brickwork. In the top of the rear gable sits a round window.

INTERIOR. Under the floor is the original measuring apparatus. The whole is situated in a 5 metre deep pit, in which a ladder is placed and a space where water flows in. The water-gauge beside it indicates the height of the water.

Valuation

The water-gauge house from 1880 at the harbour of Stavoren is of general cultural-historical importance:

- as a distinctive expression of a technical and typological development;

- as an essential component of a larger whole that is of national cultural-historical importance;

- because of the historical-spatial relationship with water;

- because of the architectural integrity of the exterior;

- because of the presence of the measuring apparatus;

- in relation to the visual and structural integrity of the landscape and urban setting;

- because of the typological and functional rarity.

Nearby in the register

Other entries of the same register within about three miles of this one, by straight line.

Rijksmonumentenregister data: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, released under CC0 1.0. Record text is reproduced unchanged. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed · CC0 1.0
See your own family's places on a living map